{"id":231700,"date":"2025-10-09T07:30:10","date_gmt":"2025-10-09T03:30:10","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=231700","title":{"rendered":"117 il ya\u015fayan qad\u0131n\u0131n uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fcl\u00fcy\u00fcn\u00fcn sirri a\u00e7\u0131l\u0131b"},"content":{"rendered":"<p><strong>M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r 117 ya\u015fl\u0131 Maria Bra&ntilde;as Moreran\u0131n genetik material\u0131n\u0131 t\u0259dqiq ed\u0259r\u0259k g&ouml;zl\u0259nilm\u0259z m\u0259lumatlar \u0259ld\u0259 edibl\u0259r. T\u0259hlil qocalman\u0131n adi anlay\u0131\u015f\u0131na zidd olan n&uuml;mun\u0259ni a\u015fkara &ccedil;\u0131xar\u0131b.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, t\u0259dqiqat onun bir \u0259srd\u0259n &ccedil;ox ya\u015faya bildiyini v\u0259 zehni ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 nec\u0259 qorudu\u011funu izah edir.<\/p>\n<p>Mariya 4 mart 1907-ci ild\u0259 AB\u015e-da anadan olub. Onun s\u0259kkiz ya\u015f\u0131 olanda ail\u0259si \u0130spaniyaya k&ouml;&ccedil;&uuml;b. Daha sonra o, Azor adalar\u0131 v\u0259 Kuba il\u0259 uzun d\u0259niz s\u0259yah\u0259tini xat\u0131rlad\u0131, bu da m&uuml;harib\u0259 d&ouml;vr&uuml;n&uuml;n m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r.<br \/>\n24 ya\u015f\u0131nda Bra&ntilde;as h\u0259kim Joan Moret il\u0259 evl\u0259nib. V\u0259t\u0259nda\u015f m&uuml;harib\u0259si zaman\u0131 c&uuml;tl&uuml;k Trujillodak\u0131 s\u0259hra x\u0259st\u0259xanas\u0131nda i\u015fl\u0259yirdi: o, yaral\u0131lar\u0131 m&uuml;alic\u0259 etdi, tibb bac\u0131s\u0131 kimi k&ouml;m\u0259k edib.<\/p>\n<p>Onlar d&ouml;rd onillik birlikd\u0259 ya\u015fay\u0131blar. Ail\u0259nin &uuml;&ccedil; &ouml;vlad\u0131, 11 n\u0259v\u0259si v\u0259 13 n\u0259tic\u0259si olub. 1976-c\u0131 ild\u0259 Mariya dul qald\u0131 v\u0259 bir m&uuml;dd\u0259t sonra yegan\u0259 o\u011flunu itirdi.<br \/>\nZaman ke&ccedil;dikc\u0259 a\u011f\u0131r itkil\u0259r azald\u0131. 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Bra&ntilde;as s\u0259yah\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131, \u0130taliya, \u0130ngilt\u0259r\u0259, Misir v\u0259 Hollandiyaya ba\u015f &ccedil;\u0259kdi. Onun hobbil\u0259rin\u0259 kitab oxumaq, tiki\u015f tikm\u0259k v\u0259 musiqi daxildir. Barselonada Liseu Konservatoriyas\u0131nda t\u0259hsil al\u0131b v\u0259 pianoda ifa edib.<\/p>\n<p>\u0130ll\u0259r ke&ccedil;dikc\u0259 Maria yeni texnologiyalara da maraq g&ouml;st\u0259rdi. Yetkinlik d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 o, sosial median\u0131 m\u0259nims\u0259di v\u0259 Twitter-d\u0259 (indi X) aktiv \u015f\u0259kild\u0259 &uuml;nsiyy\u0259t qurdu. 2019-cu ild\u0259 La Vanguardia il\u0259 m&uuml;sahib\u0259sind\u0259 o, h\u0259yat\u0131 boyu c\u0259miyy\u0259td\u0259 ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri m&uuml;zakir\u0259 etdi.<\/p>\n<p>113 ya\u015f\u0131nda o, COVID-19-dan sa\u011fald\u0131 v\u0259 sa\u011falma\u011f\u0131 bacard\u0131. H\u0259yat\u0131n\u0131n son onillikl\u0259rind\u0259 o, qocalar evind\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131, burada aktiv olaraq qal\u0131r v\u0259 g\u0259nc qon\u015fular\u0131ndan f\u0259rql\u0259nirdi. E\u015fitm\u0259 v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t qabiliyy\u0259ti pisl\u0259\u015fs\u0259 d\u0259, demensiya v\u0259 depressiya ona toxunmad\u0131.<\/p>\n<p>2024-c&uuml; ilin yay\u0131nda Maria sonunun yax\u0131nla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 hiss etdi v\u0259 sevdikl\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n vida mesaj\u0131 buraxd\u0131. O, h\u0259min il avqustun 19-da 117 ya\u015f 168 g&uuml;n ya\u015f\u0131nda v\u0259fat edib.<br \/>\n<strong>Genetik bir sir<\/strong><br \/>\nT\u0259dqiqat m\u0259lumatlar\u0131 onun 116 ya\u015f\u0131 olanda toplan\u0131b. Onlar biorxiv.org sayt\u0131nda d\u0259rc olunan &quot;\u0130nsan &ouml;mr&uuml;n&uuml;n h\u0259ddind\u0259n art\u0131q olmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n multi-omiks &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259si&quot; adl\u0131 m\u0259qal\u0259d\u0259 istifad\u0259 edilib. Aliml\u0259r qocalman\u0131 yava\u015flatman\u0131n a&ccedil;ar\u0131n\u0131 tapma\u011fa &uuml;mid edirdil\u0259r, lakin n\u0259tic\u0259 f\u0259rqli oldu. Branyas\u0131n bioloji ya\u015f\u0131 90-\u0131 ke&ccedil;m\u0259yib. B\u0259d\u0259ni qocalma prosesini kompensasiya ed\u0259r\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyub saxlama\u011fa imkan verib.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar x&uuml;susil\u0259 telomerl\u0259r\u0259 diqq\u0259t yetiribl\u0259r. Onlar ad\u0259t\u0259n ya\u015fla q\u0131sal\u0131r v\u0259 h&uuml;ceyr\u0259l\u0259ri h\u0259ssas edir. Marian\u0131n v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 is\u0259 onlar \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t&uuml;k\u0259nmi\u015fdil\u0259r ki, bu da x\u0259r&ccedil;\u0259ng h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131na mane ola bil\u0259rdi.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259, he&ccedil; bir &ldquo;&ouml;l&uuml;ms&uuml;zl&uuml;k geni&rdquo; m&uuml;\u0259yy\u0259n edilm\u0259mi\u015fdir. Aliml\u0259r bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259libl\u0259r ki, nadir genetik variantlar\u0131n v\u0259 bioloji mexanizml\u0259rin birl\u0259\u015fm\u0259si onun uzun&ouml;m&uuml;rl&uuml; olmas\u0131na k&ouml;m\u0259k edib.<\/p>\n<p>Onun immun sistemi eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 paradoksal idi. Qad\u0131n b\u0259d\u0259nin m&uuml;dafi\u0259sini t\u0259min ed\u0259n v\u0259 immun yadda\u015f\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n T- v\u0259 B-h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rini y&uuml;ks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlay\u0131b. Ba\u011f\u0131rsaqlarda &ccedil;oxlu sayda faydal\u0131 bakteriyalar\u0131n olmas\u0131 qocalman\u0131n \u0259sas faktoru say\u0131lan sistemli iltihab\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131b.<br \/>\nM&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r Branyas\u0131n h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rinin daha g\u0259nc bir insan\u0131n h&uuml;ceyr\u0259l\u0259ri kimi f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259rdiyini qeyd edibl\u0259r. Mariya uzun&ouml;m&uuml;rl&uuml;l&uuml;y&uuml;n&uuml; sad\u0259 prinsipl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirdi: nizam-intizam, sakitlik, ail\u0259 il\u0259 yax\u015f\u0131 m&uuml;nasib\u0259tl\u0259r, t\u0259bi\u0259t\u0259 yax\u0131nl\u0131q, m&uuml;sb\u0259t d&uuml;nyag&ouml;r&uuml;\u015f&uuml; v\u0259 insanlarla m\u0259nfi m&uuml;nasib\u0259td\u0259n qa&ccedil;\u0131nmaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r 117 ya\u015fl\u0131 Maria Bra&ntilde;as Moreran\u0131n genetik material\u0131n\u0131 t\u0259dqiq ed\u0259r\u0259k g&ouml;zl\u0259nilm\u0259z m\u0259lumatlar \u0259ld\u0259 edibl\u0259r. T\u0259hlil qocalman\u0131n adi anlay\u0131\u015f\u0131na zidd olan n&uuml;mun\u0259ni a\u015fkara &ccedil;\u0131xar\u0131b.&nbsp; Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, t\u0259dqiqat onun bir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-231700","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/231700","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=231700"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/231700\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=231700"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=231700"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=231700"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}