{"id":231254,"date":"2025-10-02T07:51:40","date_gmt":"2025-10-02T03:51:40","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=231254","title":{"rendered":"Siz\u0259 z\u0259r\u0259r ver\u0259n be\u015f m\u0259\u015fhur"},"content":{"rendered":"<p><strong>Qara g&ouml;zl&uuml; insanlar h\u0259qiq\u0259t\u0259n qaranl\u0131qda daha yax\u015f\u0131 g&ouml;r&uuml;rl\u0259rmi v\u0259 g&ouml;z \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rini m\u0259\u015fq etm\u0259kl\u0259 g&ouml;rm\u0259 k\u0259skinliyini art\u0131rmaq olarm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, oftalmoloq c\u0259rrah Vladimir Melnik \u0259traf\u0131m\u0131zdak\u0131 d&uuml;nyan\u0131 nec\u0259 g&ouml;rd&uuml;y&uuml;m&uuml;z&uuml; v\u0259 niy\u0259 g&ouml;rm\u0259 k\u0259skinliyini itirdiyimizi v\u0259 ya qaranl\u0131qda daha pis g&ouml;rm\u0259yi izah edir.<br \/>\n<strong>Mif 1: Ya\u015fla g&ouml;zl\u0259r ki&ccedil;ilir<\/strong><br \/>\nB\u0259d\u0259nin aktiv \u015f\u0259kild\u0259 inki\u015faf etdiyi u\u015faql\u0131q d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 g&ouml;z alma b&ouml;y&uuml;y&uuml;r. Yetkinlik d&ouml;vr&uuml;nd\u0259n sonra onun &ouml;l&ccedil;&uuml;s&uuml; sabitl\u0259\u015fir v\u0259 dem\u0259k olar ki, d\u0259yi\u015fm\u0259z qal\u0131r.<br \/>\nBununla bel\u0259, g&ouml;z&uuml;n dig\u0259r strukturlar\u0131 ya\u015fla d\u0259yi\u015fir:<br \/>\nlens t\u0259dric\u0259n elastikliyini itirir, yax\u0131n obyektl\u0259r\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259yi &ccedil;\u0259tinl\u0259\u015fdirir &#8211; presbiopiya v\u0259 ya ya\u015fa ba\u011fl\u0131 uzaqg&ouml;r\u0259nlik inki\u015faf edir;<br \/>\npiqment y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131 v\u0259 toxuma \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n buynuz qi\u015fa bulan\u0131qla\u015fa bil\u0259r;<br \/>\n\u0130\u015f\u0131\u011f\u0131n v\u0259 t\u0259svirl\u0259rin q\u0259bulundan m\u0259sul olan tor qi\u015fa (g&ouml;z&uuml;n h\u0259ssas t\u0259b\u0259q\u0259si) t\u0259dric\u0259n d\u0259yi\u015fir. X&uuml;susil\u0259, m\u0259rk\u0259zi g&ouml;rm\u0259d\u0259n m\u0259sul olan h&uuml;ceyr\u0259l\u0259r k&ouml;hn\u0259lir.<br \/>\nBu, g&ouml;rm\u0259nin bulan\u0131qla\u015fmas\u0131na v\u0259 g&ouml;zl\u0259rin i\u015f\u0131\u011fa daha az reaksiya g&ouml;st\u0259rm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<br \/>\n<strong>Mif 2: Qara g&ouml;zl&uuml; insanlar qaranl\u0131qda daha yax\u015f\u0131 g&ouml;r&uuml;rl\u0259r<\/strong><br \/>\nG&ouml;z r\u0259ngi &#8211; q\u0259hv\u0259yi, ya\u015f\u0131l v\u0259 ya mavi &#8211; qaranl\u0131qda g&ouml;rm\u0259 qabiliyy\u0259timiz\u0259 t\u0259sir g&ouml;st\u0259rmir.<br \/>\nA\u015fa\u011f\u0131 i\u015f\u0131qda g&ouml;rd&uuml;y&uuml;m&uuml;z torlu qi\u015fadak\u0131 i\u015f\u0131\u011fa h\u0259ssas h&uuml;ceyr\u0259l\u0259r olan &ccedil;ubuq h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rinin say\u0131 v\u0259 h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131ndan as\u0131l\u0131d\u0131r.<br \/>\nYaln\u0131z n\u0259z\u0259r\u0259 &ccedil;arpan f\u0259rq fotofobidir. Mavi v\u0259 ya boz kimi a&ccedil;\u0131q r\u0259ngli g&ouml;zl\u0259ri olan insanlar g&uuml;n\u0259\u015fd\u0259 v\u0259 ya s\u0259rt i\u015f\u0131qland\u0131rma alt\u0131nda y&uuml;ng&uuml;l narahatl\u0131q hiss ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Bu, i\u015f\u0131qdan qoruyan daha az miqdarda piqmentl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong>Mif 3: Yerk&ouml;k&uuml; g&ouml;rm\u0259 k\u0259skinliyini art\u0131r\u0131r<\/strong><br \/>\nYerk&ouml;k&uuml; orqanizmd\u0259 A vitaminin\u0259 &ccedil;evril\u0259n beta-karotinl\u0259 z\u0259ngindir. Bu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n, retinan\u0131n normal i\u015fl\u0259m\u0259si, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 z\u0259if i\u015f\u0131qda g&ouml;rm\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n vacibdir.<br \/>\nBir insanda A vitamini &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 varsa, qaranl\u0131qda g&ouml;rm\u0259 qabiliyy\u0259ti pisl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259r &#8211; bu halda yerk&ouml;k&uuml; v\u0259 ya A vitamininin dig\u0259r m\u0259nb\u0259l\u0259ri (qaraciy\u0259r, yumurta, ispanaq) h\u0259qiq\u0259t\u0259n k&ouml;m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nBununla bel\u0259, g&ouml;rm\u0259 k\u0259skinliyi katarakt, qlaukoma, diabetik retinopatiya v\u0259 ya ya\u015fa ba\u011fl\u0131 makula degenerasiyas\u0131 kimi dig\u0259r s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259 d\u0259 azala bil\u0259r. Bel\u0259 hallarda tibbi m&uuml;alic\u0259 t\u0259l\u0259b olunur: re&ccedil;eteli eyn\u0259k, kontakt linzalar, x&uuml;susi g&ouml;z damc\u0131lar\u0131, lazer terapiyas\u0131, inyeksiya prosedurlar\u0131, linzalar\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si \u0259m\u0259liyyat\u0131 v\u0259 s.<br \/>\n<strong>Mif 4: \u0130nsan g&ouml;z&uuml; kamera kimi i\u015fl\u0259yir<\/strong><br \/>\n\u0130lk bax\u0131\u015fdan g&ouml;z kamera kimi g&ouml;r&uuml;n&uuml;r: &ldquo;linza&rdquo; (buynuz qi\u015fa v\u0259 kristal lens) v\u0259 i\u015f\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul ed\u0259n &ldquo;sensor&rdquo; (torlu qi\u015fa) var. Ancaq reall\u0131qda bu, daha m&uuml;r\u0259kk\u0259bdir.<br \/>\nG&ouml;zl\u0259rimiz daim h\u0259r\u0259k\u0259t edir, f\u0259rqin\u0259 varmadan. Biz d&uuml;nyan\u0131 t\u0259k, ayd\u0131n bir foto\u015f\u0259kil kimi g&ouml;rm&uuml;r&uuml;k &#8211; beyin g&ouml;r&uuml;nt&uuml;n&uuml; g&ouml;zl\u0259rin m&uuml;xt\u0259lif anlarda &quot;tutdu\u011fu&quot; ayr\u0131-ayr\u0131 fraqmentl\u0259rd\u0259n toplay\u0131r.<br \/>\nBundan \u0259lav\u0259, h\u0259r bir g&ouml;z&uuml;n bir kor n&ouml;qt\u0259si var &#8211; i\u015f\u0131\u011fa h\u0259ssas h&uuml;ceyr\u0259l\u0259r olmayan bir sah\u0259. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259, beyin \u0259trafdak\u0131 g&ouml;r&uuml;nt&uuml;y\u0259 \u0259saslanaraq, sad\u0259c\u0259 olaraq, g&ouml;rm\u0259diyini &quot;doldurur&quot;. Y\u0259ni g&ouml;z&uuml;m&uuml;zl\u0259 deyil, beynimizl\u0259 g&ouml;r&uuml;r&uuml;k.<br \/>\n<strong>Mif 5: G&ouml;rm\u0259 qabiliyy\u0259tini g&ouml;z \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rini m\u0259\u015fq etm\u0259kl\u0259 b\u0259rpa etm\u0259k olar<\/strong><br \/>\nG&ouml;z h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 cavabdeh olan \u0259z\u0259l\u0259l\u0259r, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 &ccedil;\u0259pg&ouml;zl&uuml;k kimi koordinasiya probleml\u0259ri varsa, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 &ouml;yr\u0259dil\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nBu v\u0259ziyy\u0259td\u0259 m\u0259\u015fql\u0259r v\u0259 aparat terapiyas\u0131 g&ouml;z h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rini \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259y\u0259 v\u0259 g\u0259rginliyi azaltma\u011fa k&ouml;m\u0259k edir.<br \/>\nG&ouml;z m\u0259\u015fql\u0259ri d\u0259 yor\u011funlu\u011fu aradan qald\u0131r\u0131r, qan d&ouml;vran\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 uzun m&uuml;dd\u0259t komp&uuml;ter i\u015find\u0259n sonra g\u0259rginliyi azald\u0131r.<br \/>\nAncaq g&ouml;rm\u0259 k\u0259skinliyin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 &#8211; n\u0259 q\u0259d\u0259r ayd\u0131n g&ouml;r&uuml;r&uuml;k &#8211; bu, \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n deyil, buynuz qi\u015fadan, lensd\u0259n v\u0259 tor qi\u015fadan as\u0131l\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r bu strukturlar, m\u0259s\u0259l\u0259n, yax\u0131ndang&ouml;rm\u0259, uzaqg&ouml;r\u0259nlik v\u0259 ya katarakta s\u0259b\u0259bind\u0259n pozularsa, he&ccedil; bir g&ouml;z m\u0259\u015fql\u0259ri k&ouml;m\u0259k etm\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qara g&ouml;zl&uuml; insanlar h\u0259qiq\u0259t\u0259n qaranl\u0131qda daha yax\u015f\u0131 g&ouml;r&uuml;rl\u0259rmi v\u0259 g&ouml;z \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rini m\u0259\u015fq etm\u0259kl\u0259 g&ouml;rm\u0259 k\u0259skinliyini art\u0131rmaq olarm\u0131? Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, oftalmoloq c\u0259rrah Vladimir Melnik \u0259traf\u0131m\u0131zdak\u0131 d&uuml;nyan\u0131 nec\u0259 g&ouml;rd&uuml;y&uuml;m&uuml;z&uuml; v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-231254","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/231254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=231254"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/231254\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=231254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=231254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=231254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}