{"id":230680,"date":"2025-09-18T09:05:11","date_gmt":"2025-09-18T05:05:11","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=230680","title":{"rendered":"S\u0259sl\u0259 yalan\u0131n a\u015fkarlanmas\u0131n\u0131 asanla\u015fd\u0131ran \u00fcsul tap\u0131l\u0131b"},"content":{"rendered":"<p><strong>S\u0259sl\u0259 yalan\u0131n a\u015fkarlanmas\u0131 yaln\u0131z e\u015fitm\u0259y\u0259 \u0259saslanmaqla, y\u0259ni h\u0259ms&ouml;hb\u0259t haqq\u0131nda vizual m\u0259lumatdan yay\u0131nmamaqla sad\u0259l\u0259\u015fdiril\u0259 bil\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Portsmut Universitetind\u0259 apar\u0131lan bir ara\u015fd\u0131rma, m&uuml;sahib\u0259 zaman\u0131 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 koqnitiv y&uuml;kd\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq m&uuml;sahib\u0259 g&ouml;t&uuml;r\u0259nl\u0259rin v\u0259 m&uuml;st\u0259ntiql\u0259rin performans\u0131n\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirdi. N\u0259tic\u0259l\u0259r The European Journal of Psychology Applied to Legal Context-d\u0259 d\u0259rc olunub.<\/p>\n<p>\u0130drak y&uuml;k&uuml;n&uuml;n qurulmu\u015f n\u0259z\u0259riyy\u0259si insan\u0131n i\u015f yadda\u015f\u0131n\u0131n eyni vaxtda m\u0259lumat\u0131 emal etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n m\u0259hdud imkanlara malik oldu\u011funu g&ouml;st\u0259rir. \u018fvv\u0259lki ara\u015fd\u0131rmalar bunun respondentl\u0259r\u0259 nec\u0259 t\u0259sir etdiyini t\u0259f\u0259rr&uuml;atl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131b v\u0259 yeni ara\u015fd\u0131rman\u0131n m&uuml;\u0259llifl\u0259ri diqq\u0259tini m&uuml;sahib\u0259 g&ouml;t&uuml;r\u0259n \u015f\u0259xs\u0259 y&ouml;n\u0259ldibl\u0259r.<\/p>\n<p>&quot;Portsmut Universitetinin Beyn\u0259lxalq M\u0259hk\u0259m\u0259 Psixologiyas\u0131 T\u0259dqiqatlar\u0131 M\u0259rk\u0259zinin apar\u0131c\u0131 m&uuml;\u0259llifi Dora Giorgianni, &quot;\u0130nsanlar\u0131n nec\u0259 g&ouml;r&uuml;nd&uuml;kl\u0259rind\u0259n &ccedil;ox dedikl\u0259rin\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259kl\u0259, m&uuml;sahib\u0259 ver\u0259nl\u0259r diqq\u0259ti yay\u0131nd\u0131ran amill\u0259ri s&uuml;zg\u0259cd\u0259n ke&ccedil;ir\u0259 v\u0259 real m\u0259nz\u0259r\u0259ni g&ouml;r\u0259 bil\u0259rl\u0259r&quot; dedi.<\/p>\n<p>T\u0259cr&uuml;b\u0259l\u0259rd\u0259 y&uuml;z iyirmi n\u0259f\u0259r i\u015ftirak etdi. Onlar ya &quot;dindirm\u0259&quot;nin videosuna bax\u0131blar, ya da yaln\u0131z audio yaz\u0131ya qulaq as\u0131blar. &ldquo;\u015e&uuml;bh\u0259lil\u0259r&rdquo; ya h\u0259qiq\u0259ti s&ouml;yl\u0259yibl\u0259r, ya da yalan dan\u0131\u015f\u0131blar v\u0259 m&uuml;sahib\u0259 ver\u0259nl\u0259r dedikl\u0259rini xat\u0131rlamal\u0131, \u0259lav\u0259 suallar ortaya qoymal\u0131 v\u0259 m&ouml;vzunun d&uuml;r&uuml;st v\u0259 ya yalan&ccedil;\u0131 oldu\u011funu m&uuml;\u0259yy\u0259n etm\u0259li idil\u0259r.<br \/>\nYaln\u0131z audioya (a\u015fa\u011f\u0131 idrak y&uuml;k&uuml;) g&uuml;v\u0259n\u0259n i\u015ftirak&ccedil;\u0131lar, \u015f&uuml;bh\u0259lini h\u0259m e\u015fid\u0259n, h\u0259m d\u0259 g&ouml;r\u0259 bil\u0259nl\u0259rl\u0259 (y&uuml;ks\u0259k idrak y&uuml;k&uuml;) il\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 &uuml;mumilikd\u0259 daha &ccedil;ox v\u0259 y&uuml;ks\u0259k keyfiyy\u0259tli suallar verdil\u0259r v\u0259 h\u0259qiq\u0259ti v\u0259 ya aldad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 tan\u0131maqda daha y&uuml;ks\u0259k d\u0259qiqlik n&uuml;mayi\u015f etdirdil\u0259r.<br \/>\nA\u015fa\u011f\u0131 y&uuml;kl&uuml; qrupda h\u0259qiq\u0259t v\u0259 yalan aras\u0131nda ayr\u0131-se&ccedil;kilikd\u0259 &uuml;mumi d\u0259qiqlik y&uuml;ks\u0259k y&uuml;k qrupuna (35%) nisb\u0259t\u0259n dem\u0259k olar ki, iki d\u0259f\u0259 (61,7%) y&uuml;ks\u0259k olmu\u015fdur. Vizual i\u015far\u0259l\u0259r\u0259 giri\u015f m&uuml;sahib\u0259 ver\u0259nl\u0259ri daha \u015f&uuml;bh\u0259li etdi v\u0259 etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 obyektiv qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k qabiliyy\u0259tini z\u0259ifl\u0259tdi.<br \/>\n\u018flav\u0259 t\u0259hlill\u0259r g&ouml;st\u0259rdi ki, y&uuml;ks\u0259k idrak y&uuml;k&uuml; \u015f\u0259raitind\u0259 d\u0259qiqlik vizual davran\u0131\u015f g&ouml;st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 deyil, \u015fifahi i\u015far\u0259y\u0259 (x&uuml;susil\u0259, hekay\u0259d\u0259ki t\u0259f\u0259rr&uuml;atlar\u0131n miqdar\u0131) v\u0259 s\u0259s siqnal\u0131na (nitq poz\u011funluqlar\u0131) diqq\u0259t yetirm\u0259kl\u0259 m&uuml;sb\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. Bu n&uuml;mun\u0259 g&ouml;st\u0259rir ki, vizual m\u0259lumat m&ouml;vcud olduqda bel\u0259, e\u015fitm\u0259 elementl\u0259rin\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259k daha yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r verir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0259sl\u0259 yalan\u0131n a\u015fkarlanmas\u0131 yaln\u0131z e\u015fitm\u0259y\u0259 \u0259saslanmaqla, y\u0259ni h\u0259ms&ouml;hb\u0259t haqq\u0131nda vizual m\u0259lumatdan yay\u0131nmamaqla sad\u0259l\u0259\u015fdiril\u0259 bil\u0259r. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Portsmut Universitetind\u0259 apar\u0131lan bir ara\u015fd\u0131rma, m&uuml;sahib\u0259 zaman\u0131 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 koqnitiv y&uuml;kd\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-230680","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/230680","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=230680"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/230680\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=230680"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=230680"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=230680"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}