{"id":230534,"date":"2025-09-16T06:34:46","date_gmt":"2025-09-16T02:34:46","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=230534","title":{"rendered":"Beyind\u0259 olmayan \u015feyl\u0259ri g\u00f6rm\u0259y\u0259 m\u0259cbur ed\u0259n neyronlar tap\u0131l\u0131b"},"content":{"rendered":"<p><strong>K\u0259\u015ff biz\u0259 n&ouml;ropsikiyatrik poz\u011funluqlar\u0131 daha yax\u015f\u0131 ba\u015fa d&uuml;\u015fm\u0259y\u0259 v\u0259 n\u0259hay\u0259t, g&ouml;rm\u0259nin nec\u0259 i\u015fl\u0259diyini anlama\u011fa k&ouml;m\u0259k ed\u0259c\u0259k.<br \/>\n\u0130ll&uuml;ziya, g&ouml;z&uuml;m&uuml;z\u0259 g\u0259l\u0259n sensor siqnala uy\u011fun g\u0259lm\u0259y\u0259n bir obyekti g&ouml;r&uuml;b qavrad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zamand\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259\u015fhur Kanizsa meydan\u0131n\u0131 g&ouml;t&uuml;r\u0259k. K&uuml;ncl\u0259rd\u0259ki d&ouml;rd &quot;pacmans&quot; sensor siqnal verir, lakin biz \u0259slind\u0259 m&ouml;vcud olmayan a\u011f kvadrat g&ouml;r&uuml;r&uuml;k.<\/strong><br \/>\nAllen \u0130nstitutunun aliml\u0259ri Kaliforniya Universitetinin h\u0259mkarlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 si&ccedil;anlar\u0131n beynind\u0259 kontur \u015f\u0259klind\u0259 bu c&uuml;r ill&uuml;ziyalara cavabdeh olan sinir d&ouml;vr\u0259sini tap\u0131blar v\u0259 onun nec\u0259 i\u015fl\u0259diyini g&ouml;st\u0259ribl\u0259r.<\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri Nature Neuroscience jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub.<br \/>\nBu h&uuml;ceyr\u0259l\u0259r\u0259 IC kodlay\u0131c\u0131lar &#8211; ill&uuml;ziya konturlar\u0131n\u0131n kodlay\u0131c\u0131lar\u0131 deyilir. Onlar beyni t\u0259krarlanan n&uuml;mun\u0259ni tamamlama prosesind\u0259 \u0259slind\u0259 olmayan \u015feyl\u0259ri &quot;g&ouml;rm\u0259y\u0259&quot; m\u0259cbur edir.<\/p>\n<p>Bu, ofisd\u0259ki i\u015f prosesl\u0259rin\u0259 b\u0259nz\u0259yir: g&ouml;st\u0259ri\u015fl\u0259r yuxar\u0131dan g\u0259lir v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259ki ifa&ccedil;\u0131 onlar\u0131 yerin\u0259 yetirir. Bu zaman &ldquo;t\u0259limat&rdquo; \u0259slind\u0259 orada olmayan obyekti g&ouml;rm\u0259k v\u0259 ya qavramaqd\u0131r.<br \/>\nK\u0259\u015ff si&ccedil;anlar &uuml;z\u0259rind\u0259 apar\u0131lan t\u0259cr&uuml;b\u0259l\u0259rd\u0259 edilib. Onlara neyronlar\u0131n elektrik aktivliyini m&uuml;\u015fahid\u0259 ed\u0259n ill&uuml;ziyalar, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n yuxar\u0131da qeyd olunan ill&uuml;ziyalar g&ouml;st\u0259rilib. Sonra lazer \u015f&uuml;alar\u0131 iki fotonlu holoqrafik optogenetika metodundan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k IC kodlay\u0131c\u0131lara y&ouml;n\u0259ldildi v\u0259 h\u0259tta g&ouml;zl\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda ill&uuml;ziya olmad\u0131qda bel\u0259 beyin f\u0259aliyy\u0259tinin eyni modell\u0259rini i\u015f\u0259 sald\u0131lar. Y\u0259ni, bu ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f neyronlar\u0131 stimulla\u015fd\u0131rmaqla aliml\u0259r ill&uuml;ziyan\u0131n &ldquo;beyin m\u0259nz\u0259r\u0259sini&rdquo; s&uuml;ni \u015f\u0259kild\u0259 canland\u0131ra bilibl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu n\u0259tic\u0259l\u0259r g&ouml;rm\u0259 sisteminin v\u0259 qavray\u0131\u015f\u0131n i\u015fin\u0259 dair yeni anlay\u0131\u015flar t\u0259min edir v\u0259 onun u\u011fursuz oldu\u011fu x\u0259st\u0259likl\u0259rin &ouml;yr\u0259nilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n vacibdir.<br \/>\nT\u0259cr&uuml;b\u0259l\u0259rin u\u011furu \u0259sas\u0259n y&uuml;ks\u0259k texnologiyal\u0131 elmi avadanl\u0131qlar say\u0259sind\u0259 m&uuml;mk&uuml;n olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>K\u0259\u015ff qavray\u0131\u015f haqq\u0131nda fikirl\u0259ri d\u0259yi\u015fir. M&uuml;asir elm inanma\u011fa meyllidir ki, bizim g&ouml;rm\u0259 qabiliyy\u0259timiz sad\u0259c\u0259 olaraq xarici d&uuml;nyan\u0131 lent\u0259 alan kameraya b\u0259nz\u0259yir, daha &ccedil;ox ke&ccedil;mi\u015f t\u0259cr&uuml;b\u0259y\u0259 \u0259saslanan hesablamalara v\u0259 \u015f\u0259rhl\u0259r\u0259 \u0259saslanan s\u0259hn\u0259ni g&ouml;st\u0259r\u0259n komp&uuml;ter monitoruna b\u0259nz\u0259yir. Bu o dem\u0259kdir ki, bizim d\u0259rk etdiyimiz \u015fey m&uuml;\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u015f\u0259rh\u0259 v\u0259 h\u0259tta manipulyasiyaya m\u0259ruz qal\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u0259\u015ff biz\u0259 n&ouml;ropsikiyatrik poz\u011funluqlar\u0131 daha yax\u015f\u0131 ba\u015fa d&uuml;\u015fm\u0259y\u0259 v\u0259 n\u0259hay\u0259t, g&ouml;rm\u0259nin nec\u0259 i\u015fl\u0259diyini anlama\u011fa k&ouml;m\u0259k ed\u0259c\u0259k. \u0130ll&uuml;ziya, g&ouml;z&uuml;m&uuml;z\u0259 g\u0259l\u0259n sensor siqnala uy\u011fun g\u0259lm\u0259y\u0259n bir obyekti g&ouml;r&uuml;b qavrad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zamand\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259\u015fhur&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-230534","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/230534","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=230534"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/230534\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=230534"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=230534"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=230534"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}