{"id":230308,"date":"2025-09-11T08:01:49","date_gmt":"2025-09-11T04:01:49","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=230308","title":{"rendered":"Y\u00fcks\u0259k xolesterolun \u0259lam\u0259tl\u0259ri &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Y&uuml;ks\u0259k xolesterinin ad\u0259t\u0259n he&ccedil; bir \u0259lam\u0259ti yoxdur. Bu, m&uuml;nt\u0259z\u0259m qan testl\u0259ri il\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n edilir. Y&uuml;ks\u0259k xolesterolun xarici \u0259lam\u0259tl\u0259ri yoxdur. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259, &ccedil;ox vaxt uzun ill\u0259r diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qal\u0131r. Lakin sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 &uuml;r\u0259yi qanla t\u0259min ed\u0259n koronar arteriya t\u0259sirl\u0259nir v\u0259 sin\u0259 a\u011fr\u0131s\u0131 yarana bil\u0259r. Bir insan\u0131n y&uuml;ks\u0259k xolesterolu olub olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n qan testi laz\u0131md\u0131r.<br \/>\nLipid profili adlanan bu qan testi 9-12 saatl\u0131q acl\u0131qdan sonra apar\u0131l\u0131r. Test n\u0259tic\u0259l\u0259ri b\u0259d\u0259nd\u0259 HDL v\u0259 ya y&uuml;ks\u0259k xolesterolun bir anl\u0131q g&ouml;r&uuml;nt&uuml;s&uuml;n&uuml; t\u0259min edir.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az xarici m\u0259tbuata istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, tibb m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259ri t&ouml;vsiy\u0259 edir ki, normal \u015f\u0259raitd\u0259 he&ccedil; bir risk faktoru olmayan \u015f\u0259xsl\u0259r 9-11 ya\u015f aras\u0131nda bir d\u0259f\u0259, 17-19 ya\u015f aras\u0131nda is\u0259 bir d\u0259f\u0259 m&uuml;ayin\u0259d\u0259n ke&ccedil;sinl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Y&uuml;ks\u0259k xolesterin nec\u0259 a\u015fkar edilir?<\/strong><br \/>\nY&uuml;ks\u0259k xolesterolun he&ccedil; bir \u0259lam\u0259ti olmad\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;ox vaxt t\u0259sad&uuml;f\u0259n a\u015fkar edilir. Rutin m&uuml;ayin\u0259l\u0259r zaman\u0131 edil\u0259n qan testl\u0259ri il\u0259 y&uuml;ks\u0259k xolesterol a\u015fkar edil\u0259 bil\u0259r. Lakin, inki\u015faf etmi\u015f y&uuml;ks\u0259k xolesterol tez-tez sin\u0259 a\u011fr\u0131s\u0131na s\u0259b\u0259b oldu\u011fundan, bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 xolesterol s\u0259viyy\u0259l\u0259rini yoxlamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n qan testi verilir. Y&uuml;ks\u0259k xolesterolu yoxlamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n qan testind\u0259n 12 saat \u0259vv\u0259l oruc tutmaq laz\u0131md\u0131r v\u0259 test oruc tutark\u0259n apar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong>Y&uuml;ks\u0259k xolesterinin m&uuml;alic\u0259 &uuml;sullar\u0131 hans\u0131lard\u0131r?<\/strong><br \/>\nH\u0259kiml\u0259r \u0259vv\u0259lc\u0259 y&uuml;ks\u0259k xolesterol diaqnozu qoyulmu\u015f insanlara xolesterol s\u0259viyy\u0259l\u0259rini azaltmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n h\u0259yat t\u0259rzi v\u0259 p\u0259hriz d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri etm\u0259yi t&ouml;vsiy\u0259 edirl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, f\u0259rdl\u0259r m\u0259\u015fq, g&uuml;nd\u0259lik m\u0259\u015fq v\u0259 ya f\u0259rqli bir p\u0259hriz \u0259lav\u0259 ed\u0259 bil\u0259r. Bununla bel\u0259, h\u0259kim h\u0259yat t\u0259rzi v\u0259 p\u0259hriz d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rinin kifay\u0259t etm\u0259diyini m&uuml;\u0259yy\u0259n ed\u0259rs\u0259, xolesterol s\u0259viyy\u0259sini azaltma\u011fa k&ouml;m\u0259k ed\u0259n d\u0259rmanlar t\u0259yin ed\u0259 bil\u0259r. Statinl\u0259r ad\u0259t\u0259n y&uuml;ks\u0259k xolesterolu olan x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259yin edilir. Bu d\u0259rmanlar qaraciy\u0259rd\u0259 daha &ccedil;ox xolesterol istehsal\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r v\u0259 y&uuml;ks\u0259k xolesterin s\u0259viyy\u0259sini a\u015fa\u011f\u0131 salma\u011fa k&ouml;m\u0259k edir. Xolesterolun udulmas\u0131n\u0131n inhibitorlar\u0131, xolestiramin, niasin v\u0259 sekvestrl\u0259r d\u0259 t\u0259yin edil\u0259 bil\u0259r. Bu d\u0259rmanlar h\u0259m qaraciy\u0259rd\u0259 xolesterin istehsal\u0131n\u0131 azaltma\u011fa, h\u0259m d\u0259 orqanizmin qidadan xolesterolu xaric etm\u0259sin\u0259 k&ouml;m\u0259k edir.<br \/>\n<strong>Xolesterol s\u0259viyy\u0259si n\u0259 olmal\u0131d\u0131r?<\/strong><br \/>\nHe&ccedil; bir &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259liyi olmayan insanlarda, orucdan sonra qan testind\u0259 xolesterinin s\u0259viyy\u0259sinin 200 mq\/dl-d\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 g&ouml;zl\u0259nilir. H\u0259ddi 200-239 mq\/dl aras\u0131ndad\u0131r, 240 mq\/dl-d\u0259n yuxar\u0131 is\u0259 y&uuml;ks\u0259k hesab olunur. Eyni testd\u0259 a\u015fkar edil\u0259n ideal LDL xolesterol s\u0259viyy\u0259si 130 mq\/dl-d\u0259n a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. 130-159 mq\/dl aras\u0131 a\u015fa\u011f\u0131, 160 mq\/dl-d\u0259n yuxar\u0131 is\u0259 y&uuml;ks\u0259k hesab olunur.<br \/>\n<strong>Y&uuml;ks\u0259k xolesterolu nec\u0259 azaltmaq olar?<\/strong><br \/>\nTam tax\u0131l, az duzlu qidalar, meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z istehlak edin.<br \/>\nToyuq v\u0259 ya bal\u0131q kimi m\u0259hsullar\u0131 yeyin.<br \/>\nQ\u0131zard\u0131lm\u0131\u015f yem\u0259kl\u0259r \u0259v\u0259zin\u0259 bi\u015fmi\u015f, qovrulmu\u015f v\u0259 ya qaynad\u0131lm\u0131\u015f qidalar yeyin.<br \/>\n\u0130stehlak olunan heyvan ya\u011f\u0131n\u0131n miqdar\u0131n\u0131 azald\u0131n v\u0259 m&uuml;mk&uuml;n olduqca sa\u011flam ya\u011flardan istifad\u0259 edin.<br \/>\nSiqaret v\u0259 t&uuml;t&uuml;n m\u0259mulatlar\u0131ndan &ccedil;\u0259kinin.<br \/>\nH\u0259ft\u0259d\u0259 \u0259n az 3-4 g&uuml;n 30 d\u0259qiq\u0259 m\u0259\u015fq edin.<br \/>\nH\u0259r hans\u0131 bir art\u0131q &ccedil;\u0259ki itirm\u0259k v\u0259 sa\u011flam b\u0259d\u0259n saxlamaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Y&uuml;ks\u0259k xolesterinin ad\u0259t\u0259n he&ccedil; bir \u0259lam\u0259ti yoxdur. Bu, m&uuml;nt\u0259z\u0259m qan testl\u0259ri il\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n edilir. Y&uuml;ks\u0259k xolesterolun xarici \u0259lam\u0259tl\u0259ri yoxdur. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259, &ccedil;ox vaxt uzun ill\u0259r diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qal\u0131r. Lakin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-230308","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/230308","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=230308"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/230308\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=230308"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=230308"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=230308"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}