{"id":230159,"date":"2025-09-09T07:59:15","date_gmt":"2025-09-09T03:59:15","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=230159","title":{"rendered":"Vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l \u00f6l\u00fcm t\u0259hl\u00fck\u0259si yaradan"},"content":{"rendered":"<p><strong>Yeni bir ara\u015fd\u0131rma ultra emal olunmu\u015f qidalar\u0131n (UPF), x&uuml;susil\u0259 d\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n \u0259lav\u0259l\u0259ri ehtiva ed\u0259n qidalar\u0131n y&uuml;ks\u0259k istehlak\u0131 v\u0259 artan &ouml;l&uuml;m aras\u0131nda \u0259laq\u0259 tap\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, aliml\u0259r Biobank-dan 40-75 ya\u015f aras\u0131 t\u0259xmin\u0259n 187.000 britaniyal\u0131n\u0131n m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 t\u0259hlil ed\u0259r\u0259k, onlar\u0131n qida rasionunu v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 11 il \u0259rzind\u0259 izl\u0259yibl\u0259r. \u0130\u015ftirak&ccedil;\u0131lar bir ne&ccedil;\u0259 d\u0259f\u0259 onlayn yem\u0259k g&uuml;nd\u0259likl\u0259rini dolduraraq 24 saat \u0259rzind\u0259 n\u0259 yedikl\u0259rini qeyd edibl\u0259r. UPF v\u0259 spesifik \u0259lav\u0259l\u0259rin (MUP) miqdar\u0131n\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n m\u0259hsullar supermarket m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 m&uuml;qayis\u0259 edilib v\u0259 t\u0259rkibind\u0259 57 potensial marker yoxlan\u0131l\u0131b, onlar\u0131n yaln\u0131z bir hiss\u0259si \u0259n\u0259n\u0259vi \u0259lav\u0259l\u0259r olub.<\/p>\n<p>H\u0259r bir m\u0259hsula m&uuml;\u0259yy\u0259n bir \u0259lav\u0259nin m&ouml;vcudlu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n bir ehtimal bal\u0131 verildi. H\u0259r bir i\u015ftirak&ccedil;\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n UPF v\u0259 x&uuml;susi \u0259lav\u0259l\u0259rin hesablad\u0131\u011f\u0131 g&uuml;nd\u0259lik p\u0259hrizin faizi hesablanm\u0131\u015fd\u0131r. Daha sonra m\u0259lumatlar 11 il \u0259rzind\u0259 hans\u0131 madd\u0259l\u0259rin v\u0259 hans\u0131 miqdarlarda artan &ouml;l&uuml;ml\u0259 \u0259laq\u0259li oldu\u011funu m&uuml;\u0259yy\u0259n etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n milli &ouml;l&uuml;m qeydl\u0259ri il\u0259 m&uuml;qayis\u0259 edildi.<\/p>\n<p>Be\u015f kateqoriya b&uuml;t&uuml;n s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n &ouml;l&uuml;m riskinin artmas\u0131 il\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir \u0259laq\u0259ni g&ouml;st\u0259rdi: \u0259tirli madd\u0259l\u0259r &#8211; p\u0259hrizd\u0259 bunlar n\u0259 q\u0259d\u0259r &ccedil;ox olarsa, risk bir o q\u0259d\u0259r y&uuml;ks\u0259kdir; l\u0259zz\u0259t art\u0131r\u0131c\u0131lar; r\u0259ngl\u0259r; s&uuml;ni dadland\u0131r\u0131c\u0131lar, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n acesulfame, saxarin v\u0259 sukraloza; v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rl\u0259r &#8211; fruktoza, invert \u015f\u0259k\u0259r, laktoza v\u0259 maltodekstrin.<br \/>\nT\u0259dqiqat m&uuml;\u015fahid\u0259 xarakteri da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 s\u0259b\u0259b v\u0259 n\u0259tic\u0259ni s&uuml;but etmir. Y&uuml;ks\u0259k UPF q\u0259bulu olan insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131qlar\u0131na t\u0259sir ed\u0259n dig\u0259r h\u0259yat t\u0259rzi faktorlar\u0131 ola bil\u0259r.<br \/>\nAmerika &Uuml;r\u0259k Assosiasiyas\u0131 UPF-ni m\u0259hdudla\u015fd\u0131rma\u011f\u0131 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z, meyv\u0259, tam tax\u0131l, lobya, qoz-f\u0131nd\u0131q, toxum, sa\u011flam ya\u011flar v\u0259 ya\u011fs\u0131z protein m\u0259nb\u0259l\u0259ri il\u0259 p\u0259hriz se&ccedil;m\u0259yi t&ouml;vsiy\u0259 edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni bir ara\u015fd\u0131rma ultra emal olunmu\u015f qidalar\u0131n (UPF), x&uuml;susil\u0259 d\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n \u0259lav\u0259l\u0259ri ehtiva ed\u0259n qidalar\u0131n y&uuml;ks\u0259k istehlak\u0131 v\u0259 artan &ouml;l&uuml;m aras\u0131nda \u0259laq\u0259 tap\u0131b. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, aliml\u0259r Biobank-dan 40-75&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-230159","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/230159","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=230159"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/230159\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=230159"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=230159"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=230159"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}