{"id":229836,"date":"2025-09-03T07:03:24","date_gmt":"2025-09-03T03:03:24","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=229836","title":{"rendered":"4 milyard il \u0259vv\u0259l h\u0259yat\u0131n yaranmas\u0131n\u0131n kritik an\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>Aliml\u0259r d&ouml;rd milyard ild\u0259n &ccedil;ox \u0259vv\u0259l Yerd\u0259 h\u0259yat\u0131n yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259k prosesi laboratoriyada simulyasiya etm\u0259y\u0259 m&uuml;v\u0259ff\u0259q olublar. Kimya&ccedil;\u0131lar g\u0259nc planetin \u015f\u0259rtl\u0259rini t\u0259krar istehsal etdil\u0259r v\u0259 RNT molekullar\u0131n\u0131n amin tur\u015fular\u0131na kort\u0259bii ba\u011flanmas\u0131na nail oldular. Bu m\u0259rh\u0259l\u0259 ilk canl\u0131 orqanizml\u0259rin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olan hadis\u0259l\u0259r z\u0259ncirinin \u0259sas h\u0259lq\u0259si hesab olunur.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, n\u0259tic\u0259l\u0259r Nature jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub.<br \/>\nM&uuml;asir h\u0259yat ribosomun RNT-d\u0259n g\u0259l\u0259n t\u0259limatlar\u0131 oxudu\u011fu v\u0259 amin tur\u015fular\u0131n\u0131n z\u0259ncirl\u0259rini y\u0131\u011fd\u0131\u011f\u0131 m&uuml;r\u0259kk\u0259b z&uuml;lal sintez sistemin\u0259 \u0259saslan\u0131r. London Universitet Kollecind\u0259n t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131 Metyu Pouner izah etdi ki, onun komandas\u0131 bu prosesin birinci hiss\u0259sini neytral pH il\u0259 suda sad\u0259 kimy\u0259vi reaksiyadan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k h\u0259yata ke&ccedil;ir\u0259 bildi. Bu c&uuml;r reaksiya t\u0259bii olaraq erk\u0259n Yerd\u0259 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259rdi.<\/p>\n<p>&quot;RNT d&uuml;nyas\u0131&quot; f\u0259rziyy\u0259si var, ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 m\u0259hz bu molekul kimy\u0259vi reaksiyalar\u0131 kataliz etm\u0259y\u0259 qadir olan ilk &ouml;z&uuml;n&uuml; t\u0259krarlayan element oldu. Lakin z&uuml;lallar\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n amin tur\u015fular\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259 t\u0259l\u0259b olunurdu v\u0259 son vaxtlara q\u0259d\u0259r bunun t\u0259bii \u015f\u0259raitd\u0259 nec\u0259 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259c\u0259yi ayd\u0131n deyildi.<\/p>\n<p>Cyoti Sinqhin r\u0259hb\u0259rlik etdiyi komanda tioefird\u0259n vasit\u0259&ccedil;i kimi istifad\u0259 etdi &#8211; t\u0259rkibind\u0259 karbon, oksigen, hidrogen v\u0259 k&uuml;k&uuml;rd olan reaktiv birl\u0259\u015fm\u0259. Bu madd\u0259l\u0259r &ldquo;ibtidai \u015forba&rdquo; adlanan yerd\u0259 geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f ola bil\u0259rdi v\u0259 b\u0259zi t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131n fikrinc\u0259, RNT meydana g\u0259lm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l enerji m\u0259nb\u0259yi rolunu oynam\u0131\u015flar. T\u0259cr&uuml;b\u0259 g&ouml;st\u0259rdi ki, amin tur\u015fular\u0131n\u0131n<\/p>\n<p>RNT-y\u0259 ba\u011flanmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n laz\u0131m olan enerjini m\u0259hz tioefir t\u0259min edir v\u0259 bu, &ccedil;oxdan g&ouml;zl\u0259nil\u0259n bir ir\u0259lil\u0259yi\u015fdir.<br \/>\nBel\u0259likl\u0259, \u0259s\u0259r h\u0259yat\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 iki apar\u0131c\u0131 konsepsiyan\u0131 &#8211; &quot;RNT d&uuml;nyas\u0131&quot; v\u0259 &quot;tioeter d&uuml;nyas\u0131&quot;n\u0131 birl\u0259\u015fdirdi. Aliml\u0259r vur\u011fulay\u0131rlar ki, prosesin tam ba\u015fa d&uuml;\u015f&uuml;lm\u0259si h\u0259l\u0259 &ccedil;ox uzaqdad\u0131r, lakin \u0259ld\u0259 edil\u0259n m\u0259lumatlar RNT molekullar\u0131n\u0131n amin tur\u015fular\u0131 il\u0259 selektiv birl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 imkan ver\u0259n, g\u0259l\u0259c\u0259k genetik kodun \u0259sas\u0131n\u0131 qoyan mexanizmin m&ouml;vcudlu\u011funun m&uuml;mk&uuml;nl&uuml;y&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rir.<\/p>\n<p>Sinqin s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 kimya&ccedil;\u0131lar &ouml;z-&ouml;z&uuml;n\u0259 &ccedil;oxalma\u011fa qadir olan sad\u0259 molekullardan strukturlar y\u0131\u011fma\u011f\u0131 &ouml;yr\u0259n\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Bu n\u0259tic\u0259 Yerd\u0259ki h\u0259yat\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yinin ayd\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 b&ouml;y&uuml;k bir add\u0131m olacaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aliml\u0259r d&ouml;rd milyard ild\u0259n &ccedil;ox \u0259vv\u0259l Yerd\u0259 h\u0259yat\u0131n yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259k prosesi laboratoriyada simulyasiya etm\u0259y\u0259 m&uuml;v\u0259ff\u0259q olublar. Kimya&ccedil;\u0131lar g\u0259nc planetin \u015f\u0259rtl\u0259rini t\u0259krar istehsal etdil\u0259r v\u0259 RNT molekullar\u0131n\u0131n amin tur\u015fular\u0131na&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-229836","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229836","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=229836"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229836\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=229836"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=229836"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=229836"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}