{"id":229696,"date":"2025-09-01T07:30:57","date_gmt":"2025-09-01T03:30:57","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=229696","title":{"rendered":"\u0130nsan\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259nmi\u015f qocalmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi a\u015fkarlan\u0131b"},"content":{"rendered":"<p><strong>Aliml\u0259r insan\u0131n s&uuml;r\u0259tl\u0259nmi\u015f qocalmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bini a\u015fkar edibl\u0259r<br \/>\nGeni\u015fmiqyasl\u0131 bir genetik ara\u015fd\u0131rma orqanizmin qocalma prosesin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir ed\u0259n 400-\u0259 yax\u0131n gen m&uuml;\u0259yy\u0259n edib. M\u0259lum olub ki, b\u0259zi insanlar sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyub saxlayaraq qocal\u0131\u011fa asanl\u0131qla &ccedil;at\u0131r, b\u0259zil\u0259ri is\u0259 60 ild\u0259n sonra \u015f\u0259k\u0259rli diabet v\u0259 ya demensiya kimi a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n \u0259ziyy\u0259t &ccedil;\u0259km\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r iri beyn\u0259lxalq biobanklar\u0131n m\u0259lumat bazalar\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, onlarla \u0259vv\u0259ll\u0259r m\u0259lum olmayan DNT b&ouml;lg\u0259l\u0259rinin qocalman\u0131n m&uuml;xt\u0259lif aspektl\u0259ri &#8211; koqnitiv poz\u011funluqlar, madd\u0259l\u0259r m&uuml;badil\u0259si, toxunulmazl\u0131q v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259ssasl\u0131qla \u0259laq\u0259li oldu\u011funu a\u015fkar edibl\u0259r. \u0130ki gen x&uuml;susil\u0259 vacib oldu\u011fu ortaya &ccedil;\u0131xd\u0131: yadda\u015f\u0131n pozulmas\u0131 v\u0259 Alzheymer x\u0259st\u0259liyind\u0259n m\u0259sul olan SP1 v\u0259 ya\u015fa ba\u011fl\u0131 patologiyalar\u0131n inki\u015faf\u0131nda m&uuml;h&uuml;m rol oynayan FTO.<\/p>\n<p>Aliml\u0259rin fikrinc\u0259, qocalma alt\u0131 \u0259sas ssenarid\u0259 ba\u015f verir: koqnitiv t\u0259n\u0259zz&uuml;l, madd\u0259l\u0259r m&uuml;badil\u0259sinin pozulmas\u0131, xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rin yaranmas\u0131, fiziki aktivliyin itirilm\u0259si, pis v\u0259rdi\u015fl\u0259r, sosial \u0259laq\u0259l\u0259rin olmamas\u0131.<\/p>\n<p>F\u0259rdi genetika bilikl\u0259ri biz\u0259 qocalma yollar\u0131n\u0131 qabaqcadan proqnozla\u015fd\u0131rma\u011fa v\u0259 intellektual f\u0259aliyy\u0259ti saxlamaqdan tutmu\u015f h\u0259yat t\u0259rzini v\u0259 sosial m&uuml;hiti d&uuml;z\u0259ltm\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r f\u0259rdi profilaktik t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke&ccedil;irm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k. M&uuml;\u0259llifl\u0259rin fikrinc\u0259, bu c&uuml;r yana\u015fmalar tibbi gerontologiyan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yind\u0259 inqilab ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aliml\u0259r insan\u0131n s&uuml;r\u0259tl\u0259nmi\u015f qocalmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bini a\u015fkar edibl\u0259r Geni\u015fmiqyasl\u0131 bir genetik ara\u015fd\u0131rma orqanizmin qocalma prosesin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir ed\u0259n 400-\u0259 yax\u0131n gen m&uuml;\u0259yy\u0259n edib. M\u0259lum olub ki, b\u0259zi insanlar sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyub saxlayaraq&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-229696","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229696","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=229696"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229696\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=229696"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=229696"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=229696"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}