{"id":229615,"date":"2025-08-29T10:37:14","date_gmt":"2025-08-29T06:37:14","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=229615","title":{"rendered":"\u0130ki saatdan \u00e7ox ekrana baxmaq g\u00f6z yor\u011funlu\u011funu art\u0131ra bil\u0259r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Oftalmoloq Prof. Dr. \u0130brahim Arif K&ouml;ytak r\u0259q\u0259msal ekranlara iki saatdan &ccedil;ox baxan insanlar\u0131n g&ouml;rm\u0259 poz\u011funlu\u011funa, ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131na v\u0259 diqq\u0259ti c\u0259ml\u0259m\u0259kd\u0259 &ccedil;\u0259tinlik &ccedil;\u0259km\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olan &ldquo;g&ouml;z yor\u011funlu\u011fu sindromu&rdquo; ya\u015fad\u0131qlar\u0131n\u0131 bildirib.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, prof. Dr. \u0130brahim Arif K&ouml;ytak r\u0259q\u0259msal ekranlar\u0131n son 15-20 ild\u0259 g&uuml;nd\u0259lik h\u0259yat\u0131n m\u0259rk\u0259zi hiss\u0259sin\u0259 &ccedil;evrildiyini qeyd ed\u0259r\u0259k, cib telefonu, plan\u015fet v\u0259 komp&uuml;ter kimi cihazlar\u0131n uzun m&uuml;dd\u0259t, diqq\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 bax\u0131lmas\u0131n\u0131n g&ouml;z sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir etdiyini a&ccedil;\u0131qlay\u0131b.<\/p>\n<p>Koytak \u0259lav\u0259 etdi ki, yanma, sancma, yad cisim hissi, q\u0131zart\u0131 v\u0259 c\u0131zma ehtiyac\u0131 da &uuml;mumi simptomlard\u0131r, diqq\u0259ti toplamaqda &ccedil;\u0259tinlik, m&uuml;v\u0259qq\u0259ti v\u0259 ya daimi bulan\u0131q g&ouml;rm\u0259, a\u011f\u0131rl\u0131q hissi, yuxululuq, a\u011fr\u0131 v\u0259 ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131. Koytak yax\u0131n obyektl\u0259r\u0259 baxma\u011f\u0131n h\u0259r ya\u015fda g&ouml;z \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rini yordu\u011funu vur\u011fulayaraq, bel\u0259 davam etdi: Bir \u015fey\u0259 diqq\u0259tl\u0259 baxd\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman g&ouml;z q\u0131rpma tezliyimiz azal\u0131r. Normalda istirah\u0259td\u0259 oldu\u011fumuz zaman d\u0259qiq\u0259d\u0259 15-20 d\u0259f\u0259 g&ouml;z q\u0131rp\u0131r\u0131q, n\u0259y\u0259s\u0259 baxanda is\u0259 t\u0259n\u0259ff&uuml;s s&uuml;r\u0259ti azal\u0131r. X&uuml;susil\u0259 ekranlarda bu r\u0259q\u0259m 5-6-ya d&uuml;\u015f&uuml;r, bu da quru g&ouml;z simptomlar\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>R\u0259q\u0259msal ekranlarda d\u0259yi\u015f\u0259n i\u015f\u0131q intensivliyinin g&ouml;z \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rini d\u0259 g\u0259rginl\u0259\u015fdirdiyini qeyd ed\u0259n Koytak, &quot;S\u0259hif\u0259d\u0259n s\u0259hif\u0259y\u0259 ke&ccedil;\u0259rk\u0259n v\u0259 ya s&uuml;r&uuml;\u015fd&uuml;r\u0259rk\u0259n g&ouml;z&uuml; m&uuml;xt\u0259lif intensivlikl\u0259rd\u0259 i\u015f\u0131qland\u0131rmaya m\u0259ruz qoymaq g&ouml;z&uuml;n \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rini yorur. B&uuml;t&uuml;n bu amill\u0259r birl\u0259\u015fdikd\u0259, r\u0259q\u0259msal ekrana g&uuml;nd\u0259 iki saatdan &ccedil;ox baxan insanlarda r\u0259q\u0259msal g&ouml;z yor\u011funlu\u011fu sindromu adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z simptomlar\u0131n bir qismini v\u0259 ya ham\u0131s\u0131n\u0131 g&ouml;r&uuml;r&uuml;k&quot; dedi.<\/p>\n<p>&quot;\u0130lk n&ouml;vb\u0259d\u0259, \u0259g\u0259r g&ouml;rm\u0259 problemimiz varsa v\u0259 eyn\u0259k taxmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259yiks\u0259, ilk n&ouml;vb\u0259d\u0259 onlar\u0131 ekrana baxark\u0259n taxmal\u0131y\u0131q. 40-45 ya\u015fdan yuxar\u0131 insanlar tez-tez masa arxas\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n, ekrana v\u0259 ya mobil telefona baxark\u0259n oxu eyn\u0259kl\u0259rin\u0259 ehtiyac duyurlar.&nbsp;<\/p>\n<p>Onlar m&uuml;tl\u0259q komp&uuml;ter ekran\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f reseptl\u0259rl\u0259 oxu eyn\u0259kl\u0259ri taxmal\u0131d\u0131rlar. Ekran vaxt\u0131n\u0131 azaltmaq &ccedil;ox vaxt m&uuml;mk&uuml;n deyil. Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 g&ouml;zl\u0259rimizi dinc\u0259lm\u0259kl\u0259 yava\u015f-yava\u015f i\u015fl\u0259m\u0259liyik. H\u0259r yar\u0131m saatdan bir 5 d\u0259qiq\u0259 v\u0259 ya h\u0259r saat 10 d\u0259qiq\u0259 g&ouml;zl\u0259rimizi dinc\u0259l\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>G&ouml;zl\u0259rimizi ba\u011flamaq v\u0259 ya bu m&uuml;mk&uuml;n deyils\u0259, diqq\u0259ti yax\u0131n \u0259razid\u0259n deyil, \u0259n az\u0131 4 metr v\u0259 ya daha &ccedil;ox uzaqdak\u0131 bir obyekt\u0259, obyekt\u0259 v\u0259 ya m\u0259nz\u0259r\u0259y\u0259 y&ouml;n\u0259ltm\u0259k g&ouml;z&uuml;m&uuml;zd\u0259ki \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rin rahatlamas\u0131na k&ouml;m\u0259k etm\u0259lidir. Ekran qar\u015f\u0131s\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n normal olaraq etdiyimiz qeyri-iradi yan\u0131b-s&ouml;nm\u0259ni, ara-s\u0131ra xat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman yan\u0131b-s&ouml;nm\u0259ni t\u0259krarlamal\u0131y\u0131q.&quot; Koytak, ekranla ekran aras\u0131ndak\u0131 m\u0259saf\u0259nin \u0259n az 50-60 santimetr olmas\u0131 v\u0259 ekran\u0131n g&ouml;z s\u0259viyy\u0259sind\u0259n 10 d\u0259r\u0259c\u0259 a\u015fa\u011f\u0131da yerl\u0259\u015fm\u0259si laz\u0131m oldu\u011funu ifad\u0259 etdi.<\/p>\n<p>\u0130brahim Arif K&ouml;ytak r\u0259q\u0259msal ekrana baxark\u0259n oturma v\u0259ziyy\u0259tinin, stulun h&uuml;nd&uuml;rl&uuml;y&uuml;n&uuml;n v\u0259 boyun m&ouml;vqeyinin d\u0259 uy\u011fun olmas\u0131 laz\u0131m oldu\u011funu vur\u011fulad\u0131. O \u0259lav\u0259 edib ki, stol arxas\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259r noutbuklardan uzaq durmal\u0131d\u0131rlar, &ccedil;&uuml;nki onlar g&ouml;z\u0259 daha yax\u0131nd\u0131r v\u0259 ba\u015f\u0131n ir\u0259li \u0259yilm\u0259sini t\u0259l\u0259b edir.<br \/>\nYuxunun g&ouml;zl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulayan K&ouml;ytak, &quot;G&uuml;n \u0259rzind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r &ccedil;al\u0131\u015fsaq da, gec\u0259 g&ouml;zl\u0259rimizi dinc\u0259ltm\u0259liyik. Yatark\u0259n g&ouml;z&uuml;m&uuml;z&uuml;n i&ccedil;ind\u0259ki v\u0259 \u0259traf\u0131ndak\u0131 \u0259z\u0259l\u0259l\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 tor qi\u015fam\u0131zdak\u0131 h&uuml;ceyr\u0259l\u0259ri dinc\u0259lirik&quot; dedi.\/\/\/cnnturk<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oftalmoloq Prof. Dr. \u0130brahim Arif K&ouml;ytak r\u0259q\u0259msal ekranlara iki saatdan &ccedil;ox baxan insanlar\u0131n g&ouml;rm\u0259 poz\u011funlu\u011funa, ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131na v\u0259 diqq\u0259ti c\u0259ml\u0259m\u0259kd\u0259 &ccedil;\u0259tinlik &ccedil;\u0259km\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olan &ldquo;g&ouml;z yor\u011funlu\u011fu sindromu&rdquo; ya\u015fad\u0131qlar\u0131n\u0131 bildirib. Ucnoqta.az&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-229615","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229615","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=229615"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229615\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=229615"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=229615"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=229615"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}