{"id":229436,"date":"2025-08-26T06:39:51","date_gmt":"2025-08-26T02:39:51","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=229436","title":{"rendered":"\u00c7ikungunya v\u0259 Q\u0259rbi Nil virusu Avropada s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131l\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>&Ccedil;ikungunya v\u0259 Q\u0259rbi Nil virusu Avropan\u0131 z\u0259bt edir<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Avropa X\u0259st\u0259likl\u0259rin Qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n Al\u0131nmas\u0131 v\u0259 N\u0259zar\u0259t M\u0259rk\u0259zinin (ECDC) verdiyi m\u0259lumata g&ouml;r\u0259, &ccedil;ikungunya virusunu da\u015f\u0131yan Aedes albopictus a\u011fcaqanad\u0131n\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f sah\u0259si Avropada \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 geni\u015fl\u0259nib. \u018fg\u0259r on il \u0259vv\u0259l onun m&ouml;vcudlu\u011fu 114 regionda qeyd olunurdusa, 2025-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r bu n&ouml;v art\u0131q 16 &ouml;lk\u0259ni \u0259hat\u0259 ed\u0259n 369 \u0259razid\u0259 m\u0259skunla\u015f\u0131b.<br \/>\nBu il Avropa qit\u0259sind\u0259 27 &ccedil;ikunqunya epidemiyas\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b ki, bu da bu region &uuml;&ccedil;&uuml;n g&ouml;r&uuml;nm\u0259mi\u015f r\u0259q\u0259mdir. X\u0259st\u0259liyin ilk hal\u0131 Elzasda (Fransa) a\u015fkar edilib ki, bu da infeksiyan\u0131n \u015fimal istiqam\u0259tind\u0259 yay\u0131lmas\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<p>M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r Avropada infeksiyalar\u0131n, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n &ccedil;ikunqunya v\u0259 Q\u0259rbi Nil virusunun yay\u0131lmas\u0131 m&ouml;vs&uuml;ml\u0259rinin m&uuml;dd\u0259tinin v\u0259 intensivliyinin artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edirl\u0259r. \u0130qlim v\u0259 \u0259traf m&uuml;hit d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri bu fenomen\u0259 s\u0259b\u0259b olan \u0259sas amill\u0259r kimi m&uuml;\u0259yy\u0259n edilir: orta illik temperaturun artmas\u0131, daha uzun yay, daha m&uuml;layim q\u0131\u015f v\u0259 ya\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131n d\u0259yi\u015fm\u0259si.<\/p>\n<p>Q\u0259rbi Nil virusuna yoluxma hallar\u0131 yeni co\u011frafi yerl\u0259rd\u0259 d\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r. 2025-ci ild\u0259 ilk yoluxma hallar\u0131 \u0130taliyan\u0131n Latina v\u0259 Frozinone \u0259yal\u0259tl\u0259rind\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 Rum\u0131niyan\u0131n Salaj qrafl\u0131\u011f\u0131nda a\u015fkar edilib. Epidemioloqlar son &uuml;&ccedil; ilin \u0259n b&ouml;y&uuml;k epidemiyas\u0131n\u0131 qeyd edir v\u0259 avqust-sentyabr aylar\u0131nda insidentin pik h\u0259dd\u0259 &ccedil;ataca\u011f\u0131n\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n<p>ECDC-nin r\u0259hb\u0259ri Pamela Rendi-Vaqnerin s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, Avropa &ldquo;a\u011fcaqanadlarla &ouml;t&uuml;r&uuml;l\u0259n infeksiyalar\u0131n geni\u015fmiqyasl\u0131 v\u0259 intensiv \u015f\u0259kild\u0259 yay\u0131lmas\u0131n\u0131n adi hala &ccedil;evrildiyi yeni m\u0259rh\u0259l\u0259ni&rdquo; ya\u015fay\u0131r.<br \/>\nT\u0259\u015fkilat profilaktik t\u0259dbirl\u0259rin g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259si, a\u011fcaqanadlara qar\u015f\u0131 m&uuml;bariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259rinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 \u015f\u0259xsi m&uuml;hafiz\u0259nin g&uuml;cl\u0259ndirilm\u0259sinin z\u0259ruriliyind\u0259 israr edir. Riskli \u0259razil\u0259rin sakinl\u0259rin\u0259, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 u\u015faqlara, ya\u015fl\u0131lara v\u0259 immun sistemi z\u0259if olanlara repellentl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259l\u0259ri, b\u0259d\u0259ni m&uuml;mk&uuml;n q\u0259d\u0259r &ouml;rt\u0259n paltar geyinm\u0259l\u0259ri v\u0259 a\u011fcaqanad torlar\u0131 qura\u015fd\u0131rmalar\u0131 t&ouml;vsiy\u0259 olunur.<\/p>\n<p>&Ccedil;ikungunya q\u0131zd\u0131rmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq &uuml;&ccedil;&uuml;n yeni vaksinl\u0259r haz\u0131rlan\u0131r. Eyni zamanda, insanlarda Q\u0259rbi Nil virusunun m&uuml;alic\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n effektiv d\u0259rmanlar yoxdur, baxmayaraq ki, onlar art\u0131q baytarl\u0131q praktikas\u0131nda istifad\u0259 olunur. Patent m\u0259lumatlar\u0131na g&ouml;r\u0259, eksperimental vaksinl\u0259rd\u0259n biri virusun prM, M v\u0259 E z&uuml;lallar\u0131n\u0131 ifad\u0259 ed\u0259n rekombinant qu\u015f&ccedil;uluq viruslar\u0131na (NYVAC v\u0259 ya MVA) \u0259saslan\u0131r v\u0259 atlar\u0131, itl\u0259ri, pi\u015fikl\u0259ri, mal-qaran\u0131, donuzlar\u0131 v\u0259 qu\u015flar\u0131 qorumaq &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. West Nile-Innovator&reg; Vaccine (Fort Dodge), Prevenile (Intervet) v\u0259 Recombitek (Merial) kimi kommersiya vaksinl\u0259ri d\u0259 bazardad\u0131r.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&Ccedil;ikungunya v\u0259 Q\u0259rbi Nil virusu Avropan\u0131 z\u0259bt edir Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Avropa X\u0259st\u0259likl\u0259rin Qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n Al\u0131nmas\u0131 v\u0259 N\u0259zar\u0259t M\u0259rk\u0259zinin (ECDC) verdiyi m\u0259lumata g&ouml;r\u0259, &ccedil;ikungunya virusunu da\u015f\u0131yan Aedes albopictus a\u011fcaqanad\u0131n\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-229436","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229436","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=229436"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/229436\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=229436"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=229436"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=229436"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}