{"id":228745,"date":"2025-08-11T16:40:57","date_gmt":"2025-08-11T12:40:57","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=228745","title":{"rendered":"D\u0259niz 1,5\u20132 km geri \u00e7\u0259kilib"},"content":{"rendered":"<p><strong>D\u0259niz\u0259 t&ouml;k&uuml;l\u0259n &ccedil;aylar\u0131n ekosisteml\u0259ri d\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rinin t\u0259siri il\u0259 diferensial pozulmalara m\u0259ruz qal\u0131b. \u018fn kritik v\u0259ziyy\u0259t is\u0259 haz\u0131rda K&uuml;r &ccedil;ay\u0131nda m&uuml;\u015fahid\u0259 olunur.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, bu, Co\u011frafiya \u0130nstitutunun X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 su s\u0259viyy\u0259sini v\u0259 sahilboyu \u0259razil\u0259rd\u0259 land\u015faft-ekoloji \u015f\u0259raitd\u0259 ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri t\u0259dqiq etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 ekspedisiya zaman\u0131 m\u0259lum olub.<\/p>\n<p>T\u0259hlill\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259, sahilboyu \u0259razil\u0259rin geomorfoloji qurulu\u015fundan as\u0131l\u0131 olaraq, d\u0259niz s\u0259viyy\u0259sinin a\u015fa\u011f\u0131 d&uuml;\u015fm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 sahil x\u0259ttinin geri &ccedil;\u0259kilm\u0259si m&uuml;xt\u0259lif intensivlikd\u0259 ba\u015f verir. Astara \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n G&ouml;y\u015faban m\u0259nt\u0259q\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r sahill\u0259rin geri &ccedil;\u0259kilm\u0259si daha z\u0259if olmu\u015f v\u0259 40&ndash;50 metrd\u0259n 200&ndash;300 metr\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259yi\u015fib.<\/p>\n<p>Qeyd edilib ki, \u0259n g&uuml;cl&uuml; sahil geril\u0259m\u0259si Q\u0131z\u0131la\u011fac k&ouml;rf\u0259zi rayonunda m&uuml;\u015fahid\u0259 edilib. Burada sahill\u0259r ild\u0259 orta hesabla 250&ndash;300 metr geri &ccedil;\u0259kilib v\u0259 geni\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 ekosisteml\u0259r kontinental rejim\u0259 ke&ccedil;ib. Bu \u0259razil\u0259rd\u0259 d\u0259niz sahilind\u0259n qurunun i&ccedil;\u0259ril\u0259rin\u0259 do\u011fru \u0259tli-\u015forang\u0259li v\u0259 \u015foranotlu yar\u0131ms\u0259hralar t\u0259dric\u0259n l\u0131\u011fv\u0259rli v\u0259 yul\u011funlu ekosisteml\u0259rl\u0259 \u0259v\u0259z olunma\u011fa ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>Sara adas\u0131 \u015f\u0259rq\u0259 do\u011fru 2,5 km geni\u015fl\u0259nmi\u015f, Bala Q\u0131z\u0131la\u011fac k&ouml;rf\u0259zinin is\u0259 s\u0259thinin yar\u0131dan &ccedil;oxu yosunlarla &ouml;rt&uuml;lm&uuml;\u015f, n\u0259tic\u0259d\u0259 suyun keyfiyy\u0259ti d\u0259niz canl\u0131lar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n yarars\u0131z hala d&uuml;\u015f&uuml;b v\u0259 akval ekosistem pozulub. Neft&ccedil;ala&ndash;\u018fl\u0259t sahill\u0259rind\u0259 is\u0259 \u0259n k\u0259skin land\u015faft-ekoloji d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r Qoltuq k&ouml;rf\u0259zind\u0259 m&uuml;\u015fahid\u0259 olunub v\u0259 d\u0259niz burada 1,5&ndash;2 km geri &ccedil;\u0259kilib.<\/p>\n<p>M\u0259lum olub ki, d\u0259nizin geri &ccedil;\u0259kilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 kontinental rejim\u0259 ke&ccedil;mi\u015f ekosisteml\u0259rin dinamikas\u0131nda m&uuml;\u015fahid\u0259 olunan meyill\u0259rin c\u0259nubdan \u015fimala v\u0259 sahil\u0259 paralel olaraq quruya do\u011fru d\u0259yi\u015fm\u0259si qanunauy\u011fun xarakter da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u0259niz\u0259 t&ouml;k&uuml;l\u0259n &ccedil;aylar\u0131n ekosisteml\u0259ri d\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rinin t\u0259siri il\u0259 diferensial pozulmalara m\u0259ruz qal\u0131b. \u018fn kritik v\u0259ziyy\u0259t is\u0259 haz\u0131rda K&uuml;r &ccedil;ay\u0131nda m&uuml;\u015fahid\u0259 olunur. Ucnoqta.az&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, bu, Co\u011frafiya \u0130nstitutunun X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-228745","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/228745","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=228745"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/228745\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=228745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=228745"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=228745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}