{"id":228164,"date":"2025-07-31T08:57:02","date_gmt":"2025-07-31T04:57:02","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=228164","title":{"rendered":"Planetin \u0259n z\u0259h\u0259rli 10 b\u00f6c\u0259yi"},"content":{"rendered":"<p><strong>H&ouml;r&uuml;m&ccedil;\u0259kl\u0259r v\u0259 q\u0131rxayaqlar olmayan siyah\u0131 &#8211; yaln\u0131z h\u0259\u015f\u0259ratlar\u0131 saxlay\u0131r\u0131q.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az xarici m\u0259tbuata istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, bir &ccedil;ox sanc\u0131lan artropodlar kimi, h\u0259\u015f\u0259ratlar ya &ouml;z z\u0259h\u0259rl\u0259ri, ya da da\u015f\u0131d\u0131qlar\u0131 infeksiya il\u0259 yoluxurlar. V\u0259 ya h\u0259r ikisi. B\u0259zil\u0259ri qorxulu g&ouml;r&uuml;n&uuml;r, b\u0259zil\u0259ri z\u0259r\u0259rsizdir, lakin h\u0259r ikisi sizi &ouml;ld&uuml;rm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&Ccedil;e&ccedil;e mil&ccedil;\u0259yi<\/strong><br \/>\nOnun qurbanlar\u0131na ke&ccedil;ilm\u0259z t\u0259r\u0259zil\u0259rl\u0259 qorunmayan b&uuml;t&uuml;n n&ouml;v heyvanlar daxildir. Aliml\u0259rin fikrinc\u0259, &ccedil;e&ccedil;e mil&ccedil;\u0259yi ist\u0259nil\u0259n h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n obyektl\u0259r\u0259, h\u0259tta avtomobill\u0259r\u0259 d\u0259 h&uuml;cum edir. Tripanosomiaz\u0131n simptomlar\u0131 &#8211; bu h\u0259\u015f\u0259rat t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lan yuxu x\u0259st\u0259liyi &#8211; ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131, q\u0131colmalar, yuxu probleml\u0259ri v\u0259 pozulmu\u015f koordinasiya daxildir. Qurbana t\u0259cili yard\u0131m g&ouml;st\u0259rilm\u0259s\u0259, &ouml;l&uuml;m dem\u0259k olar ki, qa&ccedil;\u0131lmazd\u0131r.<br \/>\n<strong>Asiya n\u0259h\u0259ng hornet<\/strong><br \/>\nPlanetd\u0259ki \u0259n b&ouml;y&uuml;k hornet. Mandrotoksin istifad\u0259 edir. Z\u0259h\u0259r, dem\u0259k olar ki, alt\u0131 millimetrlik bir sancma il\u0259 qurban\u0131n b\u0259d\u0259nin\u0259 daxil olur v\u0259 s&ouml;z&uuml;n h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131nda toxuma vasit\u0259sil\u0259 yan\u0131r.<br \/>\nAr\u0131 z\u0259h\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 d&ouml;z&uuml;ms&uuml;zl&uuml;kd\u0259n \u0259ziyy\u0259t &ccedil;\u0259k\u0259n birini di\u015fl\u0259y\u0259n hornet &ouml;ld&uuml;r\u0259 bil\u0259r. T\u0259kc\u0259 Yaponiyada h\u0259r il t\u0259xmin\u0259n 40 n\u0259f\u0259r bu hornetin sancmas\u0131ndan &ouml;l&uuml;r.<br \/>\n<strong>Amerika kombayn qar\u0131\u015fqas\u0131<\/strong><br \/>\n&Ccedil;ox g&uuml;cl&uuml; sancmaya malikdir v\u0259 anafilaktik \u015foka s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bu C\u0259nubi Amerika qar\u0131\u015fqas\u0131n\u0131n toksinl\u0259ri d&ouml;z&uuml;lm\u0259z iltihaba s\u0259b\u0259b olur ki, bu da z\u0259h\u0259r vurulduqdan sonra qurban\u0131n 4-8 saat \u0259rzind\u0259 \u0259ziyy\u0259t &ccedil;\u0259km\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<br \/>\n<strong>Tovuz g&ouml;zl&uuml; t\u0131rt\u0131l<\/strong><br \/>\nT\u0131rt\u0131l m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259ki gec\u0259 tovuz qu\u015fu y\u0131rt\u0131c\u0131 qu\u015flar\u0131 bird\u0259f\u0259lik qorxutmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n haz\u0131rlanm\u0131\u015f &ouml;l&uuml;mc&uuml;l bir z\u0259h\u0259r\u0259 malikdir, lakin insanlara da t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir.<br \/>\nBu nadir t\u0131rt\u0131l\u0131n toksini insanlarda daxili qanaxmalara s\u0259b\u0259b olur. T\u0131rt\u0131llar\u0131n g&ouml;y\u0259rmi\u015f qurbanlar\u0131 1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Venesuelada v\u0259 1980-ci ill\u0259rd\u0259 Braziliyada k&uuml;tl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 m&uuml;\u015fahid\u0259 edilmi\u015fdir.<br \/>\n<strong>Blister b&ouml;c\u0259yi<\/strong><br \/>\nZ\u0259h\u0259ri il\u0259 yoluxur v\u0259 s&ouml;zd\u0259 koleopterizm\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<br \/>\nBlister b&ouml;c\u0259yinin b\u0259d\u0259nind\u0259 d\u0259riy\u0259 d&uuml;\u015fd&uuml;kd\u0259 qabarc\u0131qlar buraxan kantaridin madd\u0259si var. Kantaridin qana daxil olarsa, daxili orqanlara ciddi ziyan, pulmoner &ouml;dem, koma v\u0259 &ouml;l&uuml;m m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r.<br \/>\n<strong>Diamfidiya<\/strong><br \/>\nB&ouml;c\u0259k Afrikada rast g\u0259linir, onun silah\u0131 diamfotoksindir. Qana daxil olduqda, iltihab, nekroza v\u0259 iflic\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<br \/>\nBu\u015fmen tayfalar\u0131 &ouml;l&uuml;mc&uuml;l silah yaratmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n h\u0259\u015f\u0259rat\u0131n z\u0259h\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edirl\u0259r &#8211; onlar \u0259zilmi\u015f h\u0259\u015f\u0259ratlar\u0131 oxlar\u0131n uclar\u0131na s&uuml;rt&uuml;rl\u0259r.<br \/>\n<strong>Stafilindl\u0259r<\/strong><br \/>\nKi&ccedil;ik b&ouml;c\u0259kl\u0259r &ouml;z z\u0259h\u0259ri il\u0259 papulyar dermatit, blefarit v\u0259 qusmaya s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Ham\u0131s\u0131 b&ouml;c\u0259yin hara girdiyind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r.<br \/>\n<strong>D&ouml;rd ayaql\u0131 g\u0259n\u0259<\/strong><br \/>\nLyme x\u0259st\u0259liyinin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131. Q\u0131zd\u0131rma damar probleml\u0259rin\u0259 &ccedil;evrilir. \u0130nsan &ouml;mr&uuml;n&uuml;n qalan g&uuml;nl\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n &ouml;l\u0259 v\u0259 ya x\u0259st\u0259liyin n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n \u0259ziyy\u0259t &ccedil;\u0259k\u0259 bil\u0259r.<br \/>\n<strong>Triatomin<\/strong><br \/>\nD&ouml;rd ayaql\u0131 g\u0259n\u0259nin h\u0259mkar\u0131, yataq b&ouml;c\u0259kl\u0259ri ad\u0131ndan ox\u015far missiyan\u0131 yerin\u0259 yetirir. H\u0259\u015f\u0259rat qurban\u0131na tropik &Ccedil;aqas x\u0259st\u0259liyini &ouml;t&uuml;r&uuml;r ki, bu da Lyme x\u0259st\u0259liyi kimi toxumalar\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259, &uuml;r\u0259k &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na v\u0259 b\u0259zi hallarda &ouml;l&uuml;m\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<br \/>\nBundan \u0259lav\u0259, bedbug toksinl\u0259ri &ouml;zl\u0259ri anafilaksiyaya s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<br \/>\n<strong>Koket g&uuml;v\u0259si<\/strong><br \/>\nBu g&uuml;v\u0259l\u0259r M\u0259rk\u0259zi v\u0259 C\u0259nubi Amerikada ya\u015fay\u0131rlar, lakin insanlar &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259hl&uuml;k\u0259li olan onlar\u0131n &ouml;zl\u0259ri deyil, t\u0131rt\u0131llar\u0131d\u0131r.<br \/>\nT\u0131rt\u0131l\u0131n ifraz etdiyi toksin sinir sistemin\u0259 v\u0259 limfa d&uuml;y&uuml;nl\u0259rin\u0259 t\u0259sir edir, yarada a\u011fr\u0131lar alovlan\u0131r, sonra b&uuml;t&uuml;n b\u0259d\u0259n\u0259 yay\u0131l\u0131r. T\u0259n\u0259ff&uuml;s tutulmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n &ouml;l&uuml;m m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r.<br \/>\nCoquette g&uuml;v\u0259sinin x\u0259zinin alt\u0131nda d\u0259rid\u0259 ili\u015f\u0259n k&ouml;vr\u0259k tikanlar var ki, qurban \u0259n b&ouml;y&uuml;k toksin dozas\u0131n\u0131 al\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H&ouml;r&uuml;m&ccedil;\u0259kl\u0259r v\u0259 q\u0131rxayaqlar olmayan siyah\u0131 &#8211; yaln\u0131z h\u0259\u015f\u0259ratlar\u0131 saxlay\u0131r\u0131q. Ucnoqta.az xarici m\u0259tbuata istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, bir &ccedil;ox sanc\u0131lan artropodlar kimi, h\u0259\u015f\u0259ratlar ya &ouml;z z\u0259h\u0259rl\u0259ri, ya da da\u015f\u0131d\u0131qlar\u0131 infeksiya il\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-228164","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/228164","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=228164"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/228164\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=228164"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=228164"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=228164"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}