{"id":227857,"date":"2025-07-25T08:49:25","date_gmt":"2025-07-25T04:49:25","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=227857","title":{"rendered":"Difteriya: simptomlar, s\u0259b\u0259bl\u0259r v\u0259 m\u00fcalic\u0259"},"content":{"rendered":"<p><strong>Difteriya bo\u011faz, burun v\u0259 b\u0259z\u0259n d\u0259riy\u0259 t\u0259sir ed\u0259n bakterial yoluxucu x\u0259st\u0259likdir.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, difteriya patogenl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n istehsal olunan toksinl\u0259r qan d&ouml;vran\u0131na daxil ola bil\u0259r, daxili orqanlara z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259r.<br \/>\n\u0130ndi immunizasiya say\u0259sind\u0259 bu x\u0259st\u0259lik nadir hallarda &ouml;l&uuml;ml\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir, lakin h\u0259l\u0259 d\u0259 &ccedil;ox t\u0259hl&uuml;k\u0259li olaraq qal\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Difteriyan\u0131 nec\u0259 tan\u0131maq olar<\/strong><br \/>\n\u0130nki\u015faf\u0131n ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 difteriya &uuml;mumi k\u0259skin respirator x\u0259st\u0259likl\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131la bil\u0259r.<br \/>\nSimptomlar &ccedil;ox ox\u015fard\u0131r: &uuml;mumi poz\u011funluq, b\u0259d\u0259n a\u011fr\u0131lar\u0131, q\u0131zd\u0131rma. Difteriyan\u0131 \u015f&uuml;bh\u0259siz g&ouml;st\u0259r\u0259n \u0259lam\u0259tl\u0259r ikinci v\u0259 ya &uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; g&uuml;nd\u0259 g&ouml;r&uuml;n&uuml;r. Bu, dild\u0259 v\u0259 nazofarenksin selikli qi\u015fas\u0131nda xarakterik a\u011f &ouml;rt&uuml;kd&uuml;r. Zamanla qal\u0131nla\u015f\u0131r v\u0259 boz film\u0259 b\u0259nz\u0259yir.<\/p>\n<p>Difteriyaya yoluxmu\u015f adam udmaqda a\u011fr\u0131l\u0131 olur, s\u0259si al&ccedil;al\u0131r v\u0259 bo\u011fulur, i\u015ftah\u0131 o q\u0259d\u0259r k\u0259silir ki, he&ccedil; yem\u0259k ist\u0259mir.<br \/>\n\u0130ltihabl\u0131 v\u0259 \u015fi\u015fmi\u015f limfa d&uuml;y&uuml;nl\u0259ri &quot;&ouml;k&uuml;z boynu&quot; effektin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Eyni zamanda, k\u0259skin respirator infeksiyalara xas olan &ouml;sk&uuml;r\u0259k v\u0259 burun ax\u0131nt\u0131s\u0131 yoxdur.<\/p>\n<p><strong>Difteriyan\u0131 nec\u0259 almaq olar<\/strong><br \/>\nDifteriya yoluxmu\u015f v\u0259 ya x\u0259st\u0259 insandan sa\u011flam insana hava damc\u0131lar\u0131 il\u0259 &ouml;t&uuml;r&uuml;l&uuml;r. Difteriyan\u0131n d\u0259ri formalar\u0131nda x\u0259st\u0259lik t\u0259mas yolu il\u0259 &ouml;t&uuml;r&uuml;l\u0259 bil\u0259r. X\u0259st\u0259liyi alimentar yolla &#8211; yoluxmu\u015f qida il\u0259 &ouml;t&uuml;rm\u0259k m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r.<br \/>\n<strong>Diaqnoz v\u0259 m&uuml;alic\u0259<\/strong><br \/>\nDiaqnozu t\u0259yin etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n x\u0259st\u0259nin vizual m&uuml;ayin\u0259sind\u0259n sonra h\u0259kim selikli qi\u015fan\u0131n v\u0259 ya d\u0259ri yaralar\u0131n\u0131n t\u0259sirl\u0259nmi\u015f b&ouml;lg\u0259l\u0259rind\u0259n bir yaxma al\u0131r, bundan sonra \u0259ld\u0259 edil\u0259n bioloji material laboratoriya m&uuml;ayin\u0259sin\u0259 g&ouml;nd\u0259rilir.<\/p>\n<p>Kimin difteriyaya yoluxmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq &#8211; u\u015faq v\u0259 ya b&ouml;y&uuml;kl\u0259r &#8211; m&uuml;alic\u0259 d\u0259rhal ba\u015flamal\u0131, x\u0259st\u0259ni x\u0259st\u0259xanan\u0131n yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259r \u015f&ouml;b\u0259sin\u0259 yerl\u0259\u015fdirm\u0259lidir.<br \/>\nDifteriyan\u0131n m&uuml;alic\u0259si yataq istirah\u0259ti, yum\u015faq p\u0259hriz, antidifteriya serumunun t\u0259tbiqi v\u0259 antibiotikl\u0259rd\u0259n &#8211; penisilin v\u0259 ya eritromisind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k antibakterial terapiyadan ibar\u0259tdir.<br \/>\nM&uuml;alic\u0259 kursu orta hesabla 10 g&uuml;nd&uuml;r.<br \/>\nDifteriyadan nec\u0259 qorunmaq olar<br \/>\n\u015e\u0259xsi gigiyena v\u0259 sanitar normalar yoluxucu difteriyadan qorunma\u011fa z\u0259man\u0259t vermir.<br \/>\nBu x\u0259st\u0259liyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011f\u0131n yegan\u0259 yolu peyv\u0259nddir.<br \/>\n&Ouml;t\u0259n \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rind\u0259 Rusiyada difteriya x\u0259st\u0259liyinin yay\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan peyv\u0259ndl\u0259rd\u0259n k&uuml;tl\u0259vi imtina idi. Sonra immunizasiya s\u0259viyy\u0259sinin a\u015fa\u011f\u0131 d&uuml;\u015fm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n 150 mind\u0259n &ccedil;ox insan bu x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxdu v\u0259 5 mind\u0259n &ccedil;ox insan bundan &ouml;ld&uuml;.<\/p>\n<p>U\u015faqlara difteriyaya qar\u015f\u0131 peyv\u0259nd vurulmas\u0131ndan imtina onlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259yat\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n d\u0259 ciddi riskl\u0259r yarad\u0131r. Rusiyada difteriya peyv\u0259ndi m&uuml;\u0259yy\u0259n edilmi\u015f protokola uy\u011fun olaraq k&ouml;rp\u0259likd\u0259n pulsuz verilir (sonrak\u0131 revaksinasiya il\u0259 &uuml;&ccedil; d\u0259f\u0259). Yetkinlik d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 bu x\u0259st\u0259liy\u0259 qar\u015f\u0131 revaksinasiya h\u0259r on ild\u0259n bir laz\u0131md\u0131r.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Difteriya bo\u011faz, burun v\u0259 b\u0259z\u0259n d\u0259riy\u0259 t\u0259sir ed\u0259n bakterial yoluxucu x\u0259st\u0259likdir. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, difteriya patogenl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n istehsal olunan toksinl\u0259r qan d&ouml;vran\u0131na daxil ola bil\u0259r, daxili orqanlara z\u0259r\u0259r ver\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-227857","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227857","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=227857"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227857\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=227857"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=227857"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=227857"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}