{"id":227704,"date":"2025-07-23T07:32:46","date_gmt":"2025-07-23T03:32:46","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=227704","title":{"rendered":"35 i\u015f\u0131q ili uzaql\u0131qda ya\u015fay\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn potensial planet k\u0259\u015ff edilib"},"content":{"rendered":"<p><strong>Monreal Universitetinin Trottier Ekzoplanet T\u0259dqiqatlar\u0131 \u0130nstitutu (IREx) L 98-59 planet sistemi il\u0259 ba\u011fl\u0131 bu g&uuml;n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259n d\u0259qiq ara\u015fd\u0131rma apar\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, n\u0259tic\u0259l\u0259r &ldquo;The Astronomical Journal&rdquo;da d\u0259rc olunmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n q\u0259bul edilib. Onlar ulduzun ya\u015fay\u0131\u015f zonas\u0131nda be\u015finci planetin m&ouml;vcudlu\u011funu a&ccedil;\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259sdiql\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Vulkanik planetl\u0259r, yeralt\u0131 yer v\u0259 su d&uuml;nyas\u0131<\/strong><br \/>\nL 98-59 Yerd\u0259n c\u0259mi 35 i\u015f\u0131q ili uzaql\u0131qda yerl\u0259\u015f\u0259n ki&ccedil;ik q\u0131rm\u0131z\u0131 c\u0131rtdand\u0131r.<br \/>\n2019-cu ild\u0259 TESS kosmik teleskopu say\u0259sind\u0259 onun \u0259traf\u0131nda &uuml;&ccedil; ki&ccedil;ik ekzoplanet, d&ouml;rd&uuml;nc&uuml;s&uuml; is\u0259 Avropa C\u0259nub R\u0259s\u0259dxanas\u0131nda ESPRESSO spektroqraf\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n radial s&uuml;r\u0259t &ouml;l&ccedil;m\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edil\u0259r\u0259k a\u015fkar edilib. D&ouml;rd planetin ham\u0131s\u0131 &ouml;z ulduzunu kompakt konfiqurasiyada, Merkurid\u0259n G&uuml;n\u0259\u015f\u0259 q\u0259d\u0259r olan m\u0259saf\u0259d\u0259n be\u015f d\u0259f\u0259 ki&ccedil;ik m\u0259saf\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0131rlan\u0131r.<\/p>\n<p>Yer&uuml;st&uuml; v\u0259 kosmos teleskoplar\u0131ndan apar\u0131lan b&ouml;y&uuml;k m&uuml;\u015fahid\u0259l\u0259r toplusunun daha \u0259trafl\u0131 yenid\u0259n t\u0259hlili biz\u0259 bu planetl\u0259rin &ouml;l&ccedil;&uuml;l\u0259rini v\u0259 k&uuml;tl\u0259l\u0259rini g&ouml;r&uuml;nm\u0259mi\u015f d\u0259qiqlikl\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n etm\u0259y\u0259 imkan verir.<\/p>\n<p>\u0130ndi Ceymes Webb Kosmik Teleskopu il\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k atmosfer t\u0259dqiqatlar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259sas h\u0259d\u0259fl\u0259rimiz var&rdquo;, IREX astrofiziki Charles Cadieux deyir.<br \/>\nB&uuml;t&uuml;n planetl\u0259r qayal\u0131 v\u0259 dem\u0259k olar ki, m&uuml;k\u0259mm\u0259l dair\u0259vi orbitl\u0259rd\u0259 orbitd\u0259dirl\u0259r ki, bu da g\u0259l\u0259c\u0259k atmosfer t\u0259dqiqatlar\u0131n\u0131 asanla\u015fd\u0131r\u0131r.<br \/>\n\u018fn daxili Yerin k&uuml;tl\u0259sinin yar\u0131s\u0131 v\u0259 planetimizin &ouml;l&ccedil;&uuml;s&uuml;n&uuml;n t\u0259xmin\u0259n 84% -ni t\u0259\u015fkil edir ki, bu da onu bel\u0259 d\u0259qiq &ouml;l&ccedil;m\u0259l\u0259r\u0259 malik bir ne&ccedil;\u0259 alt Yerd\u0259n birin\u0259 &ccedil;evirir.<br \/>\n\u0130ki daxili planet, Yupiterin peyki Io kimi gelgit istiliyin\u0259 g&ouml;r\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q vulkanik f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fa bil\u0259r; &uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml;, qeyri-adi d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131xl\u0131ql\u0131 planet &ldquo;su d&uuml;nyas\u0131&rdquo; ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Planetl\u0259r ki&ccedil;ik ulduzlar\u0131n \u0259traf\u0131nda f\u0259rqli \u015f\u0259kild\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lirmi? Q\u0131rm\u0131z\u0131 c\u0131rtdanlar\u0131n \u0259traf\u0131ndak\u0131 qayal\u0131 planetl\u0259r &ouml;z atmosferl\u0259rini uzun m&uuml;dd\u0259t saxlaya bilirl\u0259rmi?&rdquo; Monreal Universitetinin professoru v\u0259 IREX-in direktoru Ren&eacute; Doillon deyir.<br \/>\n<strong>Ya\u015fay\u0131\u015f zonas\u0131nda be\u015finci planet<\/strong><br \/>\n\u018fn m&uuml;h&uuml;m k\u0259\u015ff L 98-59 sistemind\u0259 be\u015finci planetin m&ouml;vcudlu\u011funun t\u0259sdiqi oldu. L 98-59 f olaraq t\u0259yin olunan bu planet &ouml;z ulduzunun i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u0259smir; onun m&ouml;vcudlu\u011fu ulduzun h\u0259r\u0259k\u0259tind\u0259 z\u0259if r\u0259qsl\u0259rl\u0259, spektroqraflarla radial s&uuml;r\u0259t &ouml;l&ccedil;m\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 a\u015fkar edilmi\u015fdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Monreal Universitetinin Trottier Ekzoplanet T\u0259dqiqatlar\u0131 \u0130nstitutu (IREx) L 98-59 planet sistemi il\u0259 ba\u011fl\u0131 bu g&uuml;n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259n d\u0259qiq ara\u015fd\u0131rma apar\u0131b. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, n\u0259tic\u0259l\u0259r &ldquo;The Astronomical Journal&rdquo;da d\u0259rc olunmaq&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-227704","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227704","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=227704"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227704\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=227704"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=227704"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=227704"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}