{"id":227558,"date":"2025-07-21T07:01:34","date_gmt":"2025-07-21T03:01:34","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=227558","title":{"rendered":"Yarasalar\u0131n bir zamanlar qollar\u0131 olub,"},"content":{"rendered":"<p><strong>Aliml\u0259r yarasalar\u0131n adi &uuml;zvl\u0259rinin t\u0259kam&uuml;l yolu il\u0259 qanadlara &ccedil;evrildiyini k\u0259\u015ff edibl\u0259r. M\u0259lum oldu ki, t\u0259bi\u0259t yeni he&ccedil; n\u0259 icad etm\u0259yib &#8211; o, sad\u0259c\u0259 olaraq m&ouml;vcud genl\u0259ri &quot;yenid\u0259n konfiqurasiya edib&quot;.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, t\u0259dqiqat Nature Ecology &amp; Evolution jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub.<br \/>\nAlmaniya v\u0259 \u0130spaniyadan olan beyn\u0259lxalq bioloqlar qrupu adi si&ccedil;an v\u0259 yarasalar\u0131n embrionlar\u0131nda \u0259traflar\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259trafl\u0131 m&uuml;qayis\u0259sini apar\u0131b. Ayr\u0131-ayr\u0131 h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rin RNT ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131n m&uuml;asir &uuml;sullar\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, aliml\u0259r \u0259zalar\u0131n formala\u015fmas\u0131 zaman\u0131 gen aktivliyinin d\u0259qiq &quot;x\u0259rit\u0259sini&quot; yarad\u0131blar.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259l\u0259r g&ouml;zl\u0259nilm\u0259z olub: yarasa qanad\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n b&uuml;t&uuml;n h&uuml;ceyr\u0259l\u0259r adi si&ccedil;an p\u0259nc\u0259sinin h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rin\u0259 tam olaraq uy\u011fun g\u0259lir. Yegan\u0259 f\u0259rq yarasalarda m&uuml;\u0259yy\u0259n genl\u0259rin f\u0259rqli bir zamanda v\u0259 b&ouml;y&uuml;y\u0259n \u0259zan\u0131n m&uuml;xt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259 i\u015f\u0259 sal\u0131nmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fsas k\u0259\u015ff s&uuml;r&uuml;\u015fm\u0259 membran\u0131n\u0131n (chiropatagium) \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259lum olub ki, bu unikal qurulu\u015f dig\u0259r m\u0259m\u0259lil\u0259rd\u0259 \u0259zan\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n eyni h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rd\u0259n inki\u015faf edir. Yarasalarda ad\u0259t\u0259n yaln\u0131z p\u0259nc\u0259 b&ouml;y&uuml;m\u0259sinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259n genetik proqram yenid\u0259n aktivl\u0259\u015fir &#8211; lakin bu d\u0259f\u0259 uzanan barmaqlar\u0131n uclar\u0131nda.<\/p>\n<p>Bu mexanizm t\u0259kam&uuml;l iqtisadiyyat\u0131n\u0131n g&ouml;z\u0259l n&uuml;mun\u0259sidir. T\u0259bi\u0259t yeni h&uuml;ceyr\u0259 n&ouml;vl\u0259ri yaratmad\u0131, sad\u0259c\u0259 olaraq, m&ouml;vcud genl\u0259rin &ldquo;c\u0259dv\u0259li&rdquo;ni d\u0259yi\u015fdirdi. Eyni prinsip, y\u0259qin ki, delfin &uuml;zg\u0259cl\u0259rinin, at d\u0131rnaqlar\u0131n\u0131n v\u0259 dig\u0259r ixtisasla\u015fm\u0131\u015f &uuml;zvl\u0259rin t\u0259kam&uuml;l&uuml;n&uuml;n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir.<br \/>\nT\u0259dqiqat planetimizd\u0259ki h\u0259yat\u0131n m&uuml;xt\u0259lifliyinin arxas\u0131nda duran t\u0259kam&uuml;l mexanizml\u0259rini &ouml;yr\u0259nm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n yeni perspektivl\u0259r a&ccedil;\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aliml\u0259r yarasalar\u0131n adi &uuml;zvl\u0259rinin t\u0259kam&uuml;l yolu il\u0259 qanadlara &ccedil;evrildiyini k\u0259\u015ff edibl\u0259r. M\u0259lum oldu ki, t\u0259bi\u0259t yeni he&ccedil; n\u0259 icad etm\u0259yib &#8211; o, sad\u0259c\u0259 olaraq m&ouml;vcud genl\u0259ri &quot;yenid\u0259n konfiqurasiya edib&quot;. Ucnoqta.az&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-227558","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227558","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=227558"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/227558\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=227558"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=227558"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=227558"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}