{"id":226869,"date":"2025-07-09T07:01:23","date_gmt":"2025-07-09T03:01:23","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=226869","title":{"rendered":"Yerd\u0259n daha ya\u015fl\u0131 qaya tap\u0131ld\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>Q\u0259rbi Avstraliyan\u0131n s\u0259malar\u0131n\u0131 i\u015f\u0131qland\u0131ran g&ouml;zl\u0259ri qama\u015fd\u0131ran meteor Kurtin Universitetinin S\u0259hra At\u0259\u015fi \u015e\u0259b\u0259k\u0259si (DFN) komandas\u0131n\u0131 kosmik qayan\u0131n d&uuml;\u015fd&uuml;y&uuml; yeri v\u0259 haradan g\u0259ldiyini tapmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n Avstraliya k\u0259nar\u0131na h\u0259y\u0259canl\u0131 s\u0259yah\u0259t\u0259 &ccedil;\u0131xma\u011fa s&ouml;vq etdi.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az xarici m\u0259tbuata istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, komanda ilk olaraq d&uuml;\u015fd&uuml;y&uuml; yeri hesablamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n y&uuml;ks\u0259k texnologiyal\u0131 meteoroloji modell\u0259\u015fdirm\u0259 v\u0259 kameralar \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259n istifad\u0259 etdi. T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar meteoriti Q\u0259rbi Avstraliyan\u0131n Wheatbelt b&ouml;lg\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r, Perthd\u0259n 530 kilometr \u015f\u0259rqd\u0259, Ngadju xalq\u0131n\u0131n torpaqlar\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n Hope g&ouml;l&uuml;n&uuml;n ucqar duzlu \u0259razil\u0259rind\u0259 izl\u0259dil\u0259r.<\/p>\n<p>Ekspedisiya &uuml;&ccedil;&uuml;n y&uuml;zl\u0259rl\u0259 kilometr s&uuml;rm\u0259k, 4&#215;4-d\u0259 saatlarla yolsuzluq s&uuml;rm\u0259k v\u0259 ulduzlar\u0131n alt\u0131ndak\u0131 &ccedil;ad\u0131rda gec\u0259l\u0259m\u0259k t\u0259l\u0259b olunurdu. &Uuml;mid G&ouml;l&uuml; boyunca son 7 kilometrlik y&uuml;r&uuml;\u015f, n\u0259hay\u0259t, t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131 DFN &uuml;zv&uuml; Mia Walkerin b&ouml;y&uuml;k bir k\u0259\u015ff etdiyi sah\u0259y\u0259 g\u0259tirdi: z\u0259rb\u0259 i\u015far\u0259si duz g&ouml;l&uuml;n&uuml;n qar kimi a\u011f s\u0259thind\u0259 ayd\u0131n g&ouml;r&uuml;n&uuml;rd&uuml;.<\/p>\n<p>Komanda tezlikl\u0259 birinci fraqmentd\u0259n uzaq olmayan ikinci fraqmenti tapd\u0131.<br \/>\nDFN-nin elmi direktoru Adrien Devillepoix bildirib ki, bu, t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131n indiy\u0259 q\u0259d\u0259r rastla\u015fd\u0131qlar\u0131 \u0259n b&ouml;y&uuml;k tap\u0131nt\u0131 idi v\u0259 onun k\u0259\u015ffi bir \u015fans idi.<\/p>\n<p>&quot;Biz bunu son anda bacard\u0131q, &ccedil;&uuml;nki ya\u011f\u0131\u015f proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Bir ne&ccedil;\u0259 g&uuml;n\u0259 g&ouml;l su il\u0259 &ouml;rt&uuml;l\u0259c\u0259k v\u0259 meteorit par&ccedil;alar\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259lik yox olacaqd\u0131&quot; deyir.<br \/>\n&quot;Bu, inan\u0131lmaz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 h\u0259y\u0259canverici tap\u0131nt\u0131d\u0131r. Bu kosmik qaya par&ccedil;alar\u0131 4,5 milyard ildir ki, G&uuml;n\u0259\u015f sistemind\u0259n ke&ccedil;ir v\u0259 indi biz onlardan elm &uuml;&ccedil;&uuml;n istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik&quot;, &#8211; alim \u0259lav\u0259 edib.<\/p>\n<p>DFN direktoru Elli Sansom deyib ki, bu c&uuml;r meteoritl\u0259r t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar &uuml;&ccedil;&uuml;n d\u0259y\u0259rlidir, &ccedil;&uuml;nki onlar z\u0259rb\u0259nin orbitini hesablayaraq qayan\u0131n n&ouml;v&uuml;n&uuml; g&uuml;n\u0259\u015f sistemind\u0259ki m\u0259n\u015f\u0259yin\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131ra bilirl\u0259r.<\/p>\n<p>&quot;D&uuml;nyada yaln\u0131z 60-a yax\u0131n meteorit var ki, onlar haqq\u0131nda orbit m\u0259lumatlar\u0131m\u0131z var; bu, Avstraliyada DFN-nin izl\u0259diyi v\u0259 b\u0259rpa etdiyi 10-cu meteoritdir. Bu meteorit x&uuml;susil\u0259 maraql\u0131 orbitd\u0259n g\u0259lib v\u0259 onun bu q\u0259d\u0259r &ccedil;ox fraqmentini toplaya bildiyimiz \u0259v\u0259zsizdir&quot; dedi.<\/p>\n<p>Fraqmentl\u0259rd\u0259n biri Q\u0259rbi Avstraliyan\u0131n Boola Bardip Muzeyind\u0259 n&uuml;mayi\u015f etdiril\u0259c\u0259k, bel\u0259likl\u0259 s\u0259mada alov topunu g&ouml;r\u0259nl\u0259r s\u0259b\u0259bi &uuml;z-&uuml;z\u0259 g&ouml;r\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259r.<br \/>\nKomanda haz\u0131rda t\u0259rkibini m&uuml;\u0259yy\u0259n etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n n&uuml;mun\u0259l\u0259ri t\u0259hlil edir. Mona\u015f Universitetinin ilkin &ouml;l&ccedil;m\u0259l\u0259ri g&ouml;st\u0259rir ki, qaya LL tipli adi xondritdir, 2013-c&uuml; ild\u0259 Rusiyada d&uuml;\u015f\u0259n &Ccedil;elyabinsk meteoritin\u0259 b\u0259nz\u0259r nisb\u0259t\u0259n nadir meteorit n&ouml;v&uuml;d&uuml;r. Orbitd\u0259ki ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, bu, bel\u0259 asteroidl\u0259rin harada yerl\u0259\u015fdiyini anlamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n bir add\u0131m ola bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0259rbi Avstraliyan\u0131n s\u0259malar\u0131n\u0131 i\u015f\u0131qland\u0131ran g&ouml;zl\u0259ri qama\u015fd\u0131ran meteor Kurtin Universitetinin S\u0259hra At\u0259\u015fi \u015e\u0259b\u0259k\u0259si (DFN) komandas\u0131n\u0131 kosmik qayan\u0131n d&uuml;\u015fd&uuml;y&uuml; yeri v\u0259 haradan g\u0259ldiyini tapmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n Avstraliya k\u0259nar\u0131na h\u0259y\u0259canl\u0131 s\u0259yah\u0259t\u0259 &ccedil;\u0131xma\u011fa s&ouml;vq etdi.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-226869","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226869","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=226869"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226869\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=226869"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=226869"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=226869"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}