{"id":226717,"date":"2025-07-07T07:19:55","date_gmt":"2025-07-07T03:19:55","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=226717","title":{"rendered":"\u018fvv\u0259ll\u0259r il 365 g\u00fcnd\u0259n \u00e7ox davam edirdi\u2026"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u018fvv\u0259ll\u0259r Yer k&uuml;r\u0259sind\u0259 bir il indiki kimi 365 deyil, 420 g&uuml;n davam edirdi. Bu o dem\u0259kdir ki, g&uuml;nl\u0259r daha q\u0131sa olub v\u0259 onlar\u0131n daha &ccedil;oxu planetimizin G&uuml;n\u0259\u015f \u0259traf\u0131nda f\u0131rlanmas\u0131 zaman\u0131 ke&ccedil;ib.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, IFLScience n\u0259\u015fri bu fenomenin s\u0259b\u0259bl\u0259rini anlama\u011fa &ccedil;al\u0131\u015f\u0131b.<br \/>\nQeyd edilir ki, Yer k&uuml;r\u0259sinin f\u0131rlanmas\u0131 zamanla yava\u015flay\u0131r v\u0259 bu, g&uuml;nl\u0259rin uzanmas\u0131 dem\u0259kdir. \u018fvv\u0259ll\u0259r bir ild\u0259 onlar\u0131n say\u0131 indikind\u0259n daha &ccedil;ox idi. Bel\u0259likl\u0259, dinozavr d&ouml;vr&uuml;n&uuml;n sonuna yax\u0131n bir il 372 g&uuml;nd\u0259n ibar\u0259t idi v\u0259 Yer \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259ldikd\u0259, y\u0259qin ki, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r s&uuml;r\u0259tl\u0259 f\u0131rland\u0131 v\u0259 buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 bir il \u0259n az\u0131 500 g&uuml;nd\u0259n ibar\u0259t idi.<\/p>\n<p>Aliml\u0259rin fikrinc\u0259, Yerin f\u0131rlanma s&uuml;r\u0259tinin l\u0259ngim\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b Ayd\u0131r. M\u0259qal\u0259d\u0259 deyilir ki, Ay uzaqla\u015fd\u0131qda (v\u0259 gedir) orbiti art\u0131r, y\u0259ni onun f\u0131rlanma enerjisi d\u0259 art\u0131r. Bu &ldquo;enerji&rdquo;ni Yerd\u0259n g&ouml;t&uuml;r&uuml;r &#8211; bu zaman Yerin h\u0259r\u0259k\u0259ti l\u0259ngiyir. Ay\u0131n Yerd\u0259n bu \u015f\u0259kild\u0259 ayr\u0131lmas\u0131na h\u0259m okeanlarda, h\u0259m d\u0259 Yerin b\u0259rk qab\u0131\u011f\u0131nda olan gelgitl\u0259r s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>Ay, dem\u0259k olar ki, planetimiz yaranandan b\u0259ri Yer\u0259 yax\u0131n oldu\u011fundan v\u0259 b&uuml;t&uuml;n bu m&uuml;dd\u0259t \u0259rzind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tini yava\u015flatd\u0131\u011f\u0131ndan, m&uuml;xt\u0259lif uzunluqlarda &ccedil;oxlu g&uuml;nl\u0259r ke&ccedil;irmi\u015fik. Ancaq Yer tarixinin m&uuml;\u0259yy\u0259n bir n&ouml;qt\u0259sind\u0259 ne&ccedil;\u0259 g&uuml;n oldu\u011funu m&uuml;\u0259yy\u0259n etm\u0259k asan deyil. Aliml\u0259r hesab edirl\u0259r ki, Yer k&uuml;r\u0259sinin h\u0259yat\u0131n\u0131n \u0259n az\u0131 yar\u0131s\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n yaln\u0131z t\u0259xmin ed\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>B\u0259zi t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar hesablam\u0131\u015flar ki, 1,4 milyard il \u0259vv\u0259l bir sutka t\u0259xmin\u0259n 18 saat davam edirdi ki, bu da 490 g&uuml;nl&uuml;k bir il dem\u0259k idi. Dig\u0259r elm adamlar\u0131 bunu t\u0259kzib ed\u0259r\u0259k, 2-1 milyard il \u0259vv\u0259l Yerin f\u0131rlanmas\u0131n\u0131n dem\u0259k olar ki, d\u0259yi\u015fm\u0259diyini iddia edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Dig\u0259rl\u0259ri d\u0259 bunu inkar edirl\u0259r: x&uuml;susil\u0259, onlar 2-1 milyard il \u0259vv\u0259l f\u0131rlanma s&uuml;r\u0259tinin &ccedil;\u0259tin ki d\u0259yi\u015fdiyin\u0259 inan\u0131rlar. Bu, guya Yer atmosferi vasit\u0259sil\u0259 Ay\u0131n t\u0259sirini qism\u0259n kompensasiya ed\u0259n G&uuml;n\u0259\u015fin t\u0259siri il\u0259 izah olunur. \u018fg\u0259r bel\u0259dirs\u0259, onda bu m&uuml;dd\u0259t \u0259rzind\u0259 Yer k&uuml;r\u0259sind\u0259 bir il t\u0259xmin\u0259n 460 g&uuml;n davam edib.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar 444-419 milyon il \u0259vv\u0259l Silur d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 bu r\u0259q\u0259min 400 il\u0259 420 g&uuml;n aras\u0131nda oldu\u011funu m&uuml;\u0259yy\u0259n edibl\u0259r. Bunun m\u0259nas\u0131 var: zaman n\u0259 q\u0259d\u0259r geriy\u0259 gets\u0259, bir ild\u0259 bir o q\u0259d\u0259r &ccedil;ox g&uuml;n var. \u018fslind\u0259 420 r\u0259q\u0259mi mediada m\u0259\u015fhurla\u015f\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fvv\u0259ll\u0259r Yer k&uuml;r\u0259sind\u0259 bir il indiki kimi 365 deyil, 420 g&uuml;n davam edirdi. Bu o dem\u0259kdir ki, g&uuml;nl\u0259r daha q\u0131sa olub v\u0259 onlar\u0131n daha &ccedil;oxu planetimizin G&uuml;n\u0259\u015f \u0259traf\u0131nda f\u0131rlanmas\u0131 zaman\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-226717","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226717","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=226717"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226717\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=226717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=226717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=226717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}