{"id":226025,"date":"2025-06-24T15:50:25","date_gmt":"2025-06-24T11:50:25","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=226025","title":{"rendered":"Geni\u015fzolaql\u0131 internetd\u0259n n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn tam faydalana bilmirik? &#8211;"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan \u0130nformasiya v\u0259 Kommunikasiya Texnologiyalar\u0131 S\u0259nayesi Assosiasiyas\u0131 (A\u0130KTSA) \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259dri Elvin Abbasov geni\u015fzolaql\u0131 internet xidm\u0259tl\u0259rinin inki\u015faf etdirilm\u0259si v\u0259 istifad\u0259&ccedil;il\u0259rin tam faydalanmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n bir s\u0131ra m\u0259qamlara ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirib.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Elvin m&uuml;\u0259llim, iyun ay\u0131nda 2 d\u0259f\u0259 uzunm&uuml;dd\u0259tli t\u0259til g&uuml;nl\u0259ri oldu v\u0259 insanlar bundan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k \u0259sas\u0259n d\u0259 regionlara &uuml;z tutdular. Otell\u0259r v\u0259 qonaq evl\u0259rind\u0259 y&uuml;ks\u0259k doluluq m&uuml;\u015fahid\u0259 edildi. &Ouml;t\u0259n ill\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n internetl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015fikay\u0259tl\u0259r azalsa da yen\u0259 aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorudu. Bunun s\u0259b\u0259bi n\u0259dir?<\/strong><br \/>\n&#8211; Bu g&uuml;n b&uuml;t&uuml;n &ouml;lk\u0259ni \u0259hat\u0259 ed\u0259n fiboroptik \u015f\u0259b\u0259k\u0259 qurulub. Ba\u015fqa s&ouml;zl\u0259 des\u0259k geni\u015fzolaql\u0131 internet &uuml;&ccedil;&uuml;n &nbsp;infrastruktur problemi h\u0259llini tap\u0131b. Fiberoptik \u015f\u0259b\u0259k\u0259y\u0259 qo\u015fulan t\u0259ss\u0259r&uuml;fat say\u0131 da kifay\u0259t q\u0259d\u0259r art\u0131b. Az\u0259rbaycan son 4 ild\u0259 geni\u015fzolaql\u0131 internetin s&uuml;r\u0259tind\u0259 b&uuml;t&uuml;n beyn\u0259lxalq hesabatlarda artan dinamika n&uuml;mayi\u015f etdirir. Bu dinamikan\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi &ldquo;Onlayn Az\u0259rbaycan&rdquo; layih\u0259sidir. Xat\u0131rlad\u0131m ki, lahiy\u0259 m&uuml;dd\u0259tind\u0259 &ouml;lk\u0259 &uuml;zr\u0259 ev v\u0259 biznes t\u0259ss\u0259r&uuml;fatlar\u0131n\u0131n geni\u015fzolaql\u0131 internet\u0259 &ccedil;\u0131x\u0131\u015f\u0131 13 d\u0259f\u0259 art\u0131rl\u0131b v\u0259 230 mind\u0259n 4 il \u0259rzind\u0259 3 milyona &ccedil;atd\u0131r\u0131l\u0131b. Bir s&ouml;zl\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r iri miqyasl\u0131 i\u015fl\u0259r h\u0259yata ke&ccedil;irilib.&nbsp;<\/p>\n<p>Ancaq t\u0259ss&uuml;fl\u0259r olsun ki, h\u0259r il turizm m&ouml;vs&uuml;m&uuml; ba\u015flayanda v\u0259 bit\u0259nd\u0259 m\u0259n v\u0259 dig\u0259r m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r bu suallar\u0131 cavablamaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qal\u0131r\u0131q. Problemin \u0259sas s\u0259b\u0259bi provayderl\u0259r yox m\u0259hz otel v\u0259 qonaq evl\u0259rinin yana\u015fmas\u0131ndad\u0131r.&nbsp;<\/p>\n<p>T\u0259\u0259s&uuml;f hissi il\u0259 bildirm\u0259liy\u0259m ki, otelyerl\u0259r m&uuml;\u015ft\u0259ri m\u0259muniyy\u0259ti m&ouml;vzusuna ciddi yana\u015fm\u0131rlar. Onlar\u0131n xidm\u0259t inventar\u0131na geni\u015fzolaql\u0131 internetl\u0259 m&uuml;\u015ft\u0259ril\u0259rin t\u0259min edilm\u0259si d\u0259 daxil olmal\u0131d\u0131r. Bunun &uuml;&ccedil;&uuml;n h\u0259min m&uuml;\u0259sis\u0259l\u0259rin daxilin t\u0259l\u0259b olunan internet ehtiyac\u0131na uy\u011fun infrastruktur qurulmal\u0131d\u0131r. Ba\u015fqa s&ouml;zl\u0259 des\u0259k, otel\u0259 g\u0259l\u0259n turistl\u0259rin say\u0131 v\u0259 cihaz istifad\u0259 statistikas\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq y&uuml;ks\u0259k s&uuml;r\u0259tli v\u0259 geni\u015fzolaql\u0131 internet t\u0259minat\u0131 olmal\u0131d\u0131r. H\u0259r ota\u011fa d&uuml;\u015f\u0259n minimal s&uuml;r\u0259t v\u0259 bant geni\u015fliyi \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n hesablanmal\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/p>\n<p>X&uuml;susil\u0259 &ccedil;oxm\u0259rt\u0259b\u0259li v\u0259 geni\u015f sah\u0259y\u0259 malik otell\u0259rd\u0259 mesh sisteml\u0259r v\u0259 ya &ccedil;oxlu sayda Access Point (AP) yerl\u0259\u015fdirm\u0259k vacibdir. Bu cihazlar otaqlar, d\u0259hlizl\u0259r, lobi v\u0259 restoran kimi &uuml;mumi sah\u0259l\u0259rd\u0259 stabil v\u0259 g&uuml;cl&uuml; siqnal verir. Sad\u0259c\u0259 &uuml;mumi zonalarda deyil, h\u0259r otaqda eyni keyfiyy\u0259td\u0259 internet olmal\u0131d\u0131r. Divarlar\u0131n qal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 tikilinin plan\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq siqnal g&uuml;cl\u0259ndiricil\u0259rd\u0259n istifad\u0259 oluna bil\u0259r.<br \/>\nBunlar h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259dikd\u0259 \u0259lb\u0259td\u0259 ki, qonaqlar otelin b&uuml;t&uuml;n \u0259razisind\u0259 internetd\u0259n eyni keyfiyy\u0259td\u0259 faydalana bilmirl\u0259r.&nbsp;<\/p>\n<p><strong>&#8211; Bu daxili infrastrukturun qurulmas\u0131 v\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n insan v\u0259 maddi resuslar\u0131n c\u0259lbi n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259lveri\u015flidir?<\/strong><br \/>\n&#8211; Burada ilk m&uuml;raci\u0259t ed\u0259c\u0259kl\u0259ri &uuml;nvan \u0259lb\u0259td\u0259ki interneti xidm\u0259tini t\u0259min ed\u0259n provayderdir. H\u0259r bir provayder istifad\u0259&ccedil;isinin onun t\u0259qdim etdiyi xidm\u0259td\u0259n raz\u0131 qalmas\u0131n\u0131 ist\u0259y\u0259r. Provayderl\u0259r konsultasiya verm\u0259kd\u0259 v\u0259 infrsatrukturun d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259sind\u0259 maraql\u0131d\u0131rlar. B&ouml;y&uuml;k otell\u0259rd\u0259 bu infrastrukturu d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n\u0259 \u0259m\u0259kda\u015flar h\u0259r zaman \u015ftata daxil oldu\u011fundan prosesin bu m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 maliyy\u0259 resurslar\u0131n\u0131n c\u0259lb edilm\u0259sin\u0259 ehtiyac yoxdur.<\/p>\n<p>Avropada b\u0259zi otell\u0259rd\u0259 internetin &ouml;d\u0259ni\u015fli olmas\u0131 t\u0259cr&uuml;b\u0259si h\u0259l\u0259 d\u0259 m&ouml;vcuddur. X&uuml;susil\u0259 d\u0259 l&uuml;ks v\u0259 biznes kateqoriyal\u0131 otell\u0259rd\u0259 bu hallar daha &ccedil;ox rast g\u0259linir. Otell\u0259r b\u0259z\u0259n interneti \u0259lav\u0259 xidm\u0259t kimi t\u0259qdim edir v\u0259 bu yolla \u0259lav\u0259 g\u0259lir \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 &ccedil;al\u0131\u015f\u0131rlar. Ad\u0259t\u0259n pulsuz Wi-Fi &uuml;mumi istifad\u0259 sah\u0259l\u0259rind\u0259 (lobby, restoran v\u0259 s.) t\u0259qdim olunur, lakin otaqlarda s&uuml;r\u0259tli v\u0259 limitsiz internet &uuml;&ccedil;&uuml;n simvolik d\u0259 olsa \u0259lav\u0259 &ouml;d\u0259ni\u015f t\u0259l\u0259b oluna bil\u0259r. Bu da &ouml;z n&ouml;vb\u0259sind\u0259 avadanl\u0131qlara x\u0259rcl\u0259nmi\u015f v\u0259saiti kifay\u0259t q\u0259d\u0259r q\u0131sa m&uuml;dd\u0259td\u0259 qar\u015flam\u0131\u015f olacaq.&nbsp;<\/p>\n<p><strong>&#8211; Ki&ccedil;ik qonaq evl\u0259ri bu m&ouml;vzuda n\u0259l\u0259r ed\u0259 bil\u0259r? X&uuml;susil\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, onlar\u0131n B&amp;B (business and breakfast) format\u0131nda qonaqlar\u0131 dem\u0259k olar ki, olmur v\u0259 xitm\u0259l\u0259ri yaln\u0131z m&ouml;vs&uuml;mi xarakter da\u015f\u0131y\u0131r.&nbsp;<\/strong><br \/>\n&#8211; &Ccedil;ox g&ouml;z\u0259l m\u0259qama toxunursunuz. Regionlar\u0131m\u0131zda qonaq evl\u0259rinin say\u0131 x&uuml;susil\u0259 pandemiyadan sonra kifay\u0259t q\u0259d\u0259r art\u0131b. \u018fhalinin &ouml;z&uuml;n&uuml; m\u0259\u015f\u011fullu\u011fu &uuml;&ccedil;&uuml;n bu kifay\u0259t q\u0259d\u0259r yax\u015f\u0131 hald\u0131r. Ancaq icaz\u0259nizl\u0259 m&ouml;vzuya daha geni\u015f &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259d\u0259n yana\u015fmaq ist\u0259rdim.&nbsp;<br \/>\nYay aylar\u0131nda yaln\u0131z regionlar\u0131m\u0131zdak\u0131 qonaq evl\u0259rinin sakinl\u0259rinin say\u0131 artm\u0131r. H\u0259m d\u0259 yay aylar\u0131nda insanlar\u0131n h\u0259y\u0259t evl\u0259rin\u0259, ba\u011f evl\u0259rin\u0259 k&ouml;&ccedil;m\u0259si ba\u015f verir. M&ouml;vs&uuml;ml\u0259 \u0259lqadar olaraq insanlar h\u0259yatyan\u0131 sah\u0259l\u0259rd\u0259 daha &ccedil;ox vaxt ke&ccedil;irm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rlar. Bunlarla birlikd\u0259 t\u0259bii ki, internet ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n keyfiyy\u0259tind\u0259 ya\u015fanan &ccedil;\u0259tinlill\u0259r daha qabar\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 hiss olunur.&nbsp;<\/p>\n<p>Bizim bu g&uuml;n qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z probleml\u0259ri xarici &ouml;lk\u0259l\u0259r &ccedil;oxdan h\u0259ll edibl\u0259r. Onlar\u0131n t\u0259cr&uuml;b\u0259sin\u0259 istinad etm\u0259kd\u0259 fayda var. N\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131y\u0131q ki, x&uuml;susil\u0259 qal\u0131n divarl\u0131 tikilil\u0259rd\u0259 v\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 m\u0259rt\u0259b\u0259li evl\u0259rd\u0259 keyfiyy\u0259t problemi daha da qabar\u0131r.&nbsp;<br \/>\nBel\u0259 hallarda \u0259n effektiv h\u0259ll yollar\u0131ndan biri mesh Wi-Fi sisteml\u0259rinin istifad\u0259sidir. Mesh texnologiyas\u0131 evin m&uuml;xt\u0259lif n&ouml;qt\u0259l\u0259rin\u0259 yerl\u0259\u015fdiril\u0259n cihazlar vasit\u0259sil\u0259 internet siqnal\u0131n\u0131 b\u0259rab\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 yayma\u011fa imkan verir. Bu da siqnal\u0131n h\u0259m h\u0259y\u0259tin d\u0259rinlikl\u0259rin\u0259, h\u0259m d\u0259 evin b&uuml;t&uuml;n otaqlar\u0131na &ccedil;atmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir.<\/p>\n<p>Mesh sisteml\u0259ri v\u0259 routerl\u0259r, Wi-Fi siqnal\u0131 yaymaq &uuml;&ccedil;&uuml;n radio dal\u011falar\u0131ndan istifad\u0259 edir v\u0259 bu elektromaqnit dal\u011falar b\u0259zi insanlar &uuml;&ccedil;&uuml;n sa\u011flaml\u0131qla ba\u011fl\u0131 narahatl\u0131q do\u011fura bil\u0259r. D&uuml;nya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131na g&ouml;r\u0259, router v\u0259 mesh sisteml\u0259rind\u0259n yay\u0131lan radio dal\u011falar\u0131n\u0131n g&uuml;c&uuml; beyn\u0259lxalq t\u0259hl&uuml;k\u0259sizlik standartlar\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r v\u0259 g&uuml;nd\u0259lik istifad\u0259 zaman\u0131 ciddi bir sa\u011flaml\u0131q riski yaratm\u0131r. Buna baxmayaraq, elektromaqnit h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131 olan insanlar bu cihazlar\u0131n yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 v\u0259 ya yuxusuzluq kimi simptomlar ya\u015faya bil\u0259rl\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 &nbsp;d&uuml;nya standartlar\u0131na uy\u011fun avadanl\u0131qlardan istifad\u0259 edilm\u0259sini t&ouml;vsiyy\u0259 edir\u0259m.&nbsp;<\/p>\n<p>M&uuml;\u015fahid\u0259l\u0259rim onu g&ouml;st\u0259rir ki, insanlar\u0131m\u0131z d&uuml;nya standartlar\u0131na uy\u011fun olmayan v\u0259 k&ouml;hn\u0259 model routerl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edirl\u0259r. Bu cihazlar\u0131n is\u0259 texniki imkanlar\u0131 art\u0131q bug&uuml;nk&uuml; internet istifad\u0259sinin h\u0259cmin\u0259 cavab vermir v\u0259 insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na z\u0259r\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi \u015f&uuml;bh\u0259l\u0259r yarad\u0131r.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan \u0130nformasiya v\u0259 Kommunikasiya Texnologiyalar\u0131 S\u0259nayesi Assosiasiyas\u0131 (A\u0130KTSA) \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin s\u0259dri Elvin Abbasov geni\u015fzolaql\u0131 internet xidm\u0259tl\u0259rinin inki\u015faf etdirilm\u0259si v\u0259 istifad\u0259&ccedil;il\u0259rin tam faydalanmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n bir s\u0131ra m\u0259qamlara ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirib. &#8211; Elvin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-226025","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226025","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=226025"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/226025\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=226025"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=226025"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=226025"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}