{"id":225980,"date":"2025-06-24T09:39:02","date_gmt":"2025-06-24T05:39:02","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=225980","title":{"rendered":"D\u0259niz suyunda a\u015fkarland\u0131 \u2013"},"content":{"rendered":"<p><strong>D\u0259nizl\u0259rd\u0259ki mikroplastikl\u0259r riski art\u0131r\u0131r. M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r deyirl\u0259r ki, t\u0259kc\u0259 yediyimiz d\u0259niz m\u0259hsullar\u0131nda deyil, h\u0259tta &uuml;zg&uuml;&ccedil;&uuml;l&uuml;k zaman\u0131 da risk alt\u0131nday\u0131q. B\u0259s mikroplastikl\u0259r hans\u0131 sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b olur?&nbsp;<br \/>\nBiz tez-tez t\u0259krar edirik ki, mikroplastik &ccedil;irkl\u0259nm\u0259 t\u0259kc\u0259 \u0259traf m&uuml;hit\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na ciddi t\u0259hl&uuml;k\u0259 yarada bil\u0259r. Buna \u0259saslanaraq bu yax\u0131nlarda apar\u0131lan elmi ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rini sizinl\u0259 b&ouml;l&uuml;\u015fm\u0259k ist\u0259rdim.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki. &ldquo;Journal of the American Heart Association&rdquo;da d\u0259rc edil\u0259n bu ara\u015fd\u0131rma AB\u015e-\u0131n sahilyan\u0131 \u0259razil\u0259rind\u0259 d\u0259niz suyunun mikroplastik s\u0131xl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tip 2 diabet, koronar arteriya x\u0259st\u0259liyi v\u0259 insult kimi &uuml;r\u0259k-damar v\u0259 metabolik x\u0259st\u0259likl\u0259rin tezliyi il\u0259 m&uuml;qayis\u0259 edir. Mikroplastik s\u0131xl\u0131\u011f\u0131n \u0259n y&uuml;ks\u0259k oldu\u011fu sahil b&ouml;lg\u0259l\u0259rind\u0259 2-ci tip diabet dig\u0259r b&ouml;lg\u0259l\u0259rl\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 y&uuml;zd\u0259 18, koronar arteriya x\u0259st\u0259liyi y&uuml;zd\u0259 7 v\u0259 insult y&uuml;zd\u0259 9 daha &ccedil;ox rast g\u0259linib.<\/p>\n<p>Mikro v\u0259 nanoplastikalar &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259rinin inki\u015faf\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n ortaya &ccedil;\u0131xan risk faktoru olsa da, d\u0259niz mikroplastik s\u0259viyy\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259hali s\u0259viyy\u0259sind\u0259 kardiometabolik x\u0259st\u0259likl\u0259rin y&uuml;k&uuml; aras\u0131nda \u0259laq\u0259 h\u0259l\u0259 a\u015fkar edilm\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>152 sahil b&ouml;lg\u0259sini \u0259hat\u0259 ed\u0259n bu b&ouml;y&uuml;k ara\u015fd\u0131rmada g&ouml;st\u0259rildiyi kimi, plastik &ccedil;irkl\u0259nm\u0259 t\u0259kc\u0259 bal\u0131qlara deyil, h\u0259m d\u0259 &uuml;r\u0259yimiz\u0259 t\u0259sir edir. Diametri 5 millimetrd\u0259n ki&ccedil;ik olan bu polimer hiss\u0259cikl\u0259ri t\u0259bi\u0259td\u0259 par&ccedil;alanm\u0131r v\u0259 d\u0259nizi v\u0259 ya okean\u0131 &ccedil;irkl\u0259ndir\u0259rs\u0259, d\u0259niz orqanizml\u0259rinin m\u0259d\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 b\u0259d\u0259nl\u0259rin\u0259 daxil olur. Biz o bal\u0131qlar\u0131, midyel\u0259ri, ahtapotlar\u0131 v\u0259 dig\u0259r d\u0259niz orqanizml\u0259rini yey\u0259nd\u0259 bu z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259ri d\u0259 b\u0259d\u0259nimiz\u0259 g&ouml;t&uuml;r&uuml;r&uuml;k.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, bura d\u0259nizd\u0259 &ccedil;im\u0259rk\u0259n uddu\u011fumuz su da daxildir. Zamanla bu &ccedil;irkl\u0259nm\u0259 ekosistemi d\u0259 &ccedil;&ouml;kd&uuml;r&uuml;r. Biz d\u0259niz orqanizml\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259tini itiririk.\/\/\/cnnturk<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u0259nizl\u0259rd\u0259ki mikroplastikl\u0259r riski art\u0131r\u0131r. M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r deyirl\u0259r ki, t\u0259kc\u0259 yediyimiz d\u0259niz m\u0259hsullar\u0131nda deyil, h\u0259tta &uuml;zg&uuml;&ccedil;&uuml;l&uuml;k zaman\u0131 da risk alt\u0131nday\u0131q. B\u0259s mikroplastikl\u0259r hans\u0131 sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b olur?&nbsp; Biz tez-tez t\u0259krar edirik ki,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-225980","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225980","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=225980"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225980\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=225980"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=225980"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=225980"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}