{"id":225975,"date":"2025-06-24T07:01:10","date_gmt":"2025-06-24T03:01:10","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=225975","title":{"rendered":"Beyind\u0259 intellektini art\u0131ran gizli ritm"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130ntellekt n\u0259 q\u0259d\u0259r y&uuml;ks\u0259k olarsa, beyin &ouml;z gizli ritmi il\u0259 bir o q\u0259d\u0259r &ccedil;ox sinxronla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, yeni bir ara\u015fd\u0131rma n\u0259tic\u0259l\u0259ri Journal of Experimental Psychology-d\u0259 d\u0259rc olunub.<br \/>\nBeyin x&uuml;susil\u0259 g\u0259rgin i\u015fl\u0259dikd\u0259, onun m&uuml;xt\u0259lif b&ouml;lg\u0259l\u0259ri y&uuml;ks\u0259k idrak y&uuml;k&uuml; t\u0259l\u0259b ed\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259ri yerin\u0259 yetirm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n sinxronla\u015f\u0131r. Bu fenomen teta \u0259laq\u0259si adlan\u0131r v\u0259 indi ayd\u0131n oldu\u011fu kimi, o, n\u0259inki y&uuml;ks\u0259k &ccedil;evikdir, d\u0259yi\u015f\u0259n v\u0259ziyy\u0259tl\u0259r\u0259 tez uy\u011funla\u015f\u0131r, h\u0259m d\u0259 intellektual qabiliyy\u0259tl\u0259rl\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Teta \u0259laq\u0259si &#8211; 4 il\u0259 8 hers aras\u0131nda yava\u015f dal\u011fa diapazonunda beyin b&ouml;lg\u0259l\u0259ri aras\u0131nda sinxronla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f f\u0259aliyy\u0259t &#8211; beynin zehni stress zaman\u0131 s\u0259f\u0259rb\u0259r olmaq qabiliyy\u0259tini t\u0259min edir. Bili\u015fsel funksiyalar &uuml;&ccedil;&uuml;n vacib oldu\u011funa dair artan s&uuml;butlar var v\u0259 bu rol o q\u0259d\u0259r g&uuml;cl&uuml;d&uuml;r ki, h\u0259tta perspektivli diaqnostika vasit\u0259sin\u0259 &ccedil;evril\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u015eubert v\u0259 onun h\u0259mkarlar\u0131 teta \u0259laq\u0259sini idrak n\u0259zar\u0259tinin g&ouml;st\u0259ricisi kimi &ouml;yr\u0259nm\u0259k ist\u0259yirdil\u0259r &#8211; beynin haz\u0131rk\u0131 v\u0259zif\u0259 v\u0259 kontekstd\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259l\u0259ri, davran\u0131\u015flar\u0131 v\u0259 emosiyalar\u0131 uy\u011funla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 t\u0259nziml\u0259m\u0259k qabiliyy\u0259ti.<\/p>\n<p>Bunun &uuml;&ccedil;&uuml;n onlar 18-60 ya\u015f aras\u0131nda olan 148 n\u0259f\u0259ri i\u015f\u0259 g&ouml;t&uuml;r&uuml;b v\u0259 onlardan yadda\u015f v\u0259 z\u0259kan\u0131n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n testl\u0259rd\u0259n ke&ccedil;m\u0259l\u0259rini ist\u0259yibl\u0259r. H\u0259r bir i\u015ftirak&ccedil;\u0131 elektroansefaloqramma yazmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n elektrodlar\u0131 olan papaq tax\u0131l\u0131b v\u0259 &uuml;&ccedil; tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 yerin\u0259 yetirib.<\/p>\n<p>Birinci tap\u015f\u0131r\u0131qda i\u015ftirak&ccedil;\u0131lara 1-d\u0259n 9-a q\u0259d\u0259r r\u0259q\u0259ml\u0259r g&ouml;st\u0259rildi v\u0259 r\u0259q\u0259min c&uuml;t v\u0259 ya t\u0259k, 5-d\u0259n &ccedil;ox v\u0259 ya daha az oldu\u011funa cavab verm\u0259li idi.<br \/>\n\u0130kinci tap\u015f\u0131r\u0131qda i\u015ftirak&ccedil;\u0131lara Navon fiqurlar\u0131 g&ouml;st\u0259rildi v\u0259 ya b&ouml;y&uuml;k fiqurun, ya da onu t\u0259\u015fkil ed\u0259n ki&ccedil;ik fiqurlar\u0131n m&uuml;\u0259yy\u0259n edilm\u0259si laz\u0131m idi.<br \/>\n&Uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; tap\u015f\u0131r\u0131qda i\u015ftirak&ccedil;\u0131lara c&uuml;t-c&uuml;t r\u0259q\u0259ml\u0259r v\u0259 h\u0259rfl\u0259r g&ouml;st\u0259rildi v\u0259 r\u0259q\u0259min be\u015fd\u0259n &ccedil;ox v\u0259 ya ki&ccedil;ik oldu\u011funu, h\u0259rfin sait v\u0259 ya samit oldu\u011funu g&ouml;st\u0259rm\u0259li idi.<\/p>\n<p>H\u0259r iki tap\u015f\u0131r\u0131q &ouml;zl&uuml;y&uuml;nd\u0259 x&uuml;susil\u0259 &ccedil;\u0259tin deyildi, lakin t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar i\u015ftirak&ccedil;\u0131lar\u0131n d\u0259yi\u015f\u0259n qaydalara n\u0259 q\u0259d\u0259r tez uy\u011funla\u015fd\u0131qlar\u0131n\u0131 v\u0259 bunun onlar\u0131n teta dal\u011falar\u0131nda a\u015fkar edilib-edilm\u0259diyini qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k ist\u0259dil\u0259r.<br \/>\nAliml\u0259rin t\u0259\u0259cc&uuml;b&uuml;n\u0259 g&ouml;r\u0259, onlar n\u0259inki tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131 s&uuml;r\u0259tl\u0259 d\u0259yi\u015fdir\u0259rk\u0259n beynin real vaxtda nec\u0259 koordinasiya etdiyini m&uuml;\u015fahid\u0259 ed\u0259 bildil\u0259r, h\u0259m d\u0259 k\u0259\u015ff etdil\u0259r ki, z\u0259ka v\u0259 yadda\u015f testl\u0259rind\u0259 daha yax\u015f\u0131 &ccedil;\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n i\u015ftirak&ccedil;\u0131lar bu tap\u015f\u0131r\u0131qlar zaman\u0131 daha g&uuml;cl&uuml; teta \u0259laq\u0259si n&uuml;mayi\u015f etdirdil\u0259r.<br \/>\nT\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar m&uuml;\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, y&uuml;ks\u0259k idrak qabiliyy\u0259tl\u0259rinin a&ccedil;arlar\u0131ndan biri davaml\u0131 diqq\u0259t deyil, \u015f\u0259rait\u0259 uy\u011funla\u015faraq tap\u015f\u0131r\u0131qlar aras\u0131nda tez ke&ccedil;id etm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Medial frontal lob yaln\u0131z tap\u015f\u0131r\u0131qlara haz\u0131rla\u015fmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n deyil, h\u0259m d\u0259 q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n dig\u0259r sah\u0259l\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259 qurur.<br \/>\nBu tap\u0131nt\u0131lar t\u0259kc\u0259 beynin koordinasiyas\u0131n\u0131n idrakdak\u0131 rolunu anlama\u011fa k&ouml;m\u0259k etmir, h\u0259m d\u0259 beyin t\u0259dqiqatlar\u0131nda yeni istiqam\u0259tl\u0259r a&ccedil;a bil\u0259r v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 h\u0259tta yeni diaqnostik metodlar\u0131n inki\u015faf\u0131na k&ouml;m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ntellekt n\u0259 q\u0259d\u0259r y&uuml;ks\u0259k olarsa, beyin &ouml;z gizli ritmi il\u0259 bir o q\u0259d\u0259r &ccedil;ox sinxronla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, yeni bir ara\u015fd\u0131rma n\u0259tic\u0259l\u0259ri Journal of Experimental Psychology-d\u0259 d\u0259rc olunub. Beyin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-225975","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225975","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=225975"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225975\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=225975"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=225975"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=225975"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}