{"id":225540,"date":"2025-06-18T07:33:12","date_gmt":"2025-06-18T03:33:12","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=225540","title":{"rendered":"Ya\u015fla\u015fd\u0131qca ar\u0131qlamaq \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir \u2013"},"content":{"rendered":"<p><strong>Art\u0131q &ccedil;\u0259ki h\u0259yat keyfiyy\u0259tin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 2-ci tip diabet riskini d\u0259 art\u0131r\u0131r. Ancaq ya\u015fla ar\u0131qlamaq ad\u0259t\u0259n daha &ccedil;\u0259tindir.&nbsp;<br \/>\nMetabolizm zamanla d\u0259yi\u015fir, lakin \u0259vv\u0259ll\u0259r d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;ld&uuml;y&uuml; q\u0259d\u0259r deyil.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, 29 &ouml;lk\u0259d\u0259n 6000-d\u0259n &ccedil;ox insan\u0131n i\u015ftirak etdiyi 2021-ci ild\u0259 apar\u0131lan b&ouml;y&uuml;k bir ara\u015fd\u0131rma, madd\u0259l\u0259r m&uuml;badil\u0259sinin 20-60 ya\u015f aras\u0131nda sabit oldu\u011funu g&ouml;st\u0259rdi.<\/p>\n<p>&quot;D\u0259yi\u015fiklikl\u0259r 60 ya\u015fdan sonra ba\u015flay\u0131r, lakin ild\u0259 1%-d\u0259n &ccedil;ox deyil. P\u0259hrizl\u0259r v\u0259 ar\u0131qlamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259krar c\u0259hdl\u0259r madd\u0259l\u0259r m&uuml;badil\u0259sin\u0259 daha &ccedil;ox t\u0259sir edir.&quot;<br \/>\nAncaq ya\u015fla birlikd\u0259, h\u0259yati funksiyalar\u0131 qorumaq &uuml;&ccedil;&uuml;n b\u0259d\u0259nin daha az kalori ehtiyac\u0131 var. Hesablamalara g&ouml;r\u0259, 45 ya\u015fdan ki&ccedil;ik qad\u0131nlar g&uuml;nd\u0259 \u0259n az\u0131 1269-1392 kkal, ki\u015fil\u0259r is\u0259 1615-1746 kalori laz\u0131md\u0131r. Sonra bazal metabolizm d\u0259r\u0259c\u0259si (BMR) azal\u0131r: 45-d\u0259n sonra qad\u0131nlara 1166-1259 kkal, ki\u015fil\u0259r\u0259 &#8211; 1490-1583 laz\u0131md\u0131r. 65 ya\u015fdan sonra qad\u0131nlar &#8211; 1091-1136 kkal, ki\u015fil\u0259r &#8211; 1405-1449.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, yem\u0259k v\u0259rdi\u015fl\u0259ri ad\u0259t\u0259n eyni qal\u0131r, lakin fiziki f\u0259aliyy\u0259t, \u0259ksin\u0259, azal\u0131r &#8211; ya\u015fl\u0131 insanlar fiziki h\u0259r\u0259k\u0259tsizlik il\u0259 xarakteriz\u0259 olunur. N\u0259tic\u0259d\u0259, x\u0259rcl\u0259n\u0259nd\u0259n daha &ccedil;ox kalori istehlak edildiyi ortaya &ccedil;\u0131x\u0131r. V\u0259 bu, &ccedil;\u0259ki art\u0131m\u0131n\u0131n v\u0259 piyl\u0259nm\u0259nin \u0259sas s\u0259b\u0259bidir.<\/p>\n<p>H\u0259ddind\u0259n art\u0131q &ccedil;\u0259ki v\u0259 menopoz<br \/>\nOrta hesabla, menopoz 48-49 ya\u015flar\u0131nda ba\u015flay\u0131r, baxmayaraq ki, daha erk\u0259n ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Bu d&ouml;vrd\u0259 estrogen hormonunun s\u0259viyy\u0259si azal\u0131r. Enerji x\u0259rcl\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla bir &ccedil;ox prosesl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak edir. Bu kifay\u0259t deyils\u0259, karbohidrat v\u0259 ya\u011f m&uuml;badil\u0259si yava\u015flay\u0131r. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 qad\u0131nlar tez-tez, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 bel nahiy\u0259sind\u0259 k&ouml;k\u0259lirl\u0259r. Ancaq hormonal d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r art\u0131q &ccedil;\u0259kinin yegan\u0259 s\u0259b\u0259bi deyil.<\/p>\n<p>&quot;Bir &ccedil;ox c\u0259h\u0259td\u0259n bu d&ouml;vrd\u0259 &ccedil;\u0259ki art\u0131m\u0131 hormon &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 deyil, h\u0259yat t\u0259rzinin d\u0259yi\u015fm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. S&uuml;r\u0259tli yor\u011funluq yaran\u0131r, fiziki aktivlik azal\u0131r. Menopoz d&ouml;vr&uuml; &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259n tipik \u015fey &ccedil;\u0259ki art\u0131m\u0131 deyil, m&ouml;vcud ya\u011f toxumas\u0131n\u0131n yenid\u0259n b&ouml;l&uuml;\u015fd&uuml;r&uuml;lm\u0259si v\u0259 onun bel \u0259traf\u0131nda y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131d\u0131r&quot;, &#8211; h\u0259kim izah edir.<\/p>\n<p>Ottava Universiteti t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lan bir ara\u015fd\u0131rma, menopozun qidalanma poz\u011funlu\u011funun s\u0259b\u0259bi ola bil\u0259c\u0259yini g&ouml;st\u0259rdi. Perimenopozda olan qad\u0131nlar\u0131n &ccedil;oxu (menopozun ilk \u0259lam\u0259tl\u0259rind\u0259n menstruasiyan\u0131n tam k\u0259silm\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r) h\u0259ddind\u0259n art\u0131q yem\u0259k yeyirl\u0259r, postmenopozda is\u0259 (bir ild\u0259n art\u0131q menstruasiya olmad\u0131qda) \u0259ksin\u0259, &ouml;zl\u0259rini qida il\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Art\u0131q &ccedil;\u0259ki h\u0259yat keyfiyy\u0259tin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, &uuml;r\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 2-ci tip diabet riskini d\u0259 art\u0131r\u0131r. Ancaq ya\u015fla ar\u0131qlamaq ad\u0259t\u0259n daha &ccedil;\u0259tindir.&nbsp; Metabolizm zamanla d\u0259yi\u015fir, lakin \u0259vv\u0259ll\u0259r d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;ld&uuml;y&uuml; q\u0259d\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-225540","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225540","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=225540"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225540\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=225540"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=225540"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=225540"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}