{"id":225536,"date":"2025-06-18T06:09:36","date_gmt":"2025-06-18T02:09:36","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=225536","title":{"rendered":"Gec\u0259 i\u015f\u0131\u011f\u0131 depressiyaya s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r"},"content":{"rendered":"<p><strong>&Ccedil;in aliml\u0259ri eksperimental olaraq k\u0259\u015ff edibl\u0259r ki, gec\u0259l\u0259r s&uuml;ni i\u015f\u0131\u011fa xroniki m\u0259ruz qalma beyind\u0259 x&uuml;susi sinir yolunu aktivl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k depressiv davran\u0131\u015fa s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<br \/>\nOnlar genetik olaraq primatlara yax\u0131n olan g&uuml;nd&uuml;z m\u0259m\u0259lil\u0259ri olan a\u011fac si&ccedil;anlar\u0131 &uuml;z\u0259rind\u0259 t\u0259cr&uuml;b\u0259l\u0259r apar\u0131blar. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, heyvanlar al\u0259mind\u0259 g&uuml;nd\u0259lik h\u0259yat t\u0259rzi &ccedil;ox yayg\u0131n deyil.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, t\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 PNAS jurnal\u0131n\u0131n s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 tan\u0131\u015f olmaq olar.<br \/>\n&Uuml;&ccedil; h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 h\u0259r gec\u0259 iki saat mavi i\u015f\u0131qla i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lan Tupaia belangeri chinensis Malaya a\u011fac si&ccedil;anlar\u0131 idi. N\u0259tic\u0259d\u0259, onlar depressiyaya b\u0259nz\u0259r simptomlar g&ouml;st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n saxaroza &uuml;st&uuml;nl&uuml;kl\u0259rinin 20% azalmas\u0131 (anhedoniya markeri), k\u0259\u015ffiyyat davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n azalmas\u0131 v\u0259 uzunm&uuml;dd\u0259tli yadda\u015f\u0131n pisl\u0259\u015fm\u0259si.<\/p>\n<p>Qabaqc\u0131l sinir izl\u0259m\u0259 &uuml;sullar\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar \u0259vv\u0259ll\u0259r nam\u0259lum vizual yolu m&uuml;\u0259yy\u0259n etdil\u0259r. Onlar m&uuml;\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, ixtisasla\u015fm\u0131\u015f retinal qanqlion h&uuml;ceyr\u0259l\u0259ri birba\u015fa perihabenular n&uuml;v\u0259y\u0259 (pHb) siqnallar g&ouml;nd\u0259rir, bu da &ouml;z n&ouml;vb\u0259sind\u0259 beyind\u0259ki \u0259sas \u0259hval-ruhiyy\u0259ni t\u0259nziml\u0259y\u0259n m\u0259rk\u0259z olan n&uuml;v\u0259 akumbens\u0259 layih\u0259l\u0259ndirir.<\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r ki, pHb neyronlar\u0131 kimy\u0259vi olaraq inhib\u0259 edildikd\u0259, gec\u0259 i\u015f\u0131\u011f\u0131 subyektl\u0259ri depressiyaya salmad\u0131. RNT ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 g&ouml;st\u0259rdi ki, bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r depressiya il\u0259 \u0259laq\u0259li genl\u0259rd\u0259ki f\u0259rql\u0259r\u0259 uy\u011fundur v\u0259 potensial uzunm&uuml;dd\u0259tli t\u0259sirl\u0259ri g&ouml;st\u0259rir.<br \/>\nM&uuml;asir h\u0259yatda i\u015f\u0131q &ccedil;irkl\u0259nm\u0259si v\u0259 ekrana m\u0259ruz qalma getdikc\u0259 daha &ccedil;ox yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir vaxtda k\u0259\u015ff s&uuml;ni i\u015f\u0131\u011f\u0131n psixoloji sa\u011flaml\u0131\u011fa t\u0259sirini ba\u015fa d&uuml;\u015fm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n vacibdir v\u0259 m\u0259qs\u0259dy&ouml;nl&uuml; h\u0259ll\u0259r tapma\u011fa yol a&ccedil;\u0131r.<br \/>\n&Ccedil;in Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Kunminq Zoologiya \u0130nstitutunun professoru Yao Yonqang, &quot;Bu tap\u0131nt\u0131lar h\u0259m x\u0259b\u0259rdarl\u0131q, h\u0259m d\u0259 reseptdir. Gec\u0259l\u0259r bizi m\u0259hsuldar saxlayan eyni i\u015f\u0131q \u0259hval-ruhiyy\u0259nin alt\u0131nda yatan sinir d&ouml;vr\u0259l\u0259rini inc\u0259 \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fdir\u0259 bil\u0259r, lakin biz indi h\u0259ll yollar\u0131n\u0131 harada axtaraca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilirik&quot; dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&Ccedil;in aliml\u0259ri eksperimental olaraq k\u0259\u015ff edibl\u0259r ki, gec\u0259l\u0259r s&uuml;ni i\u015f\u0131\u011fa xroniki m\u0259ruz qalma beyind\u0259 x&uuml;susi sinir yolunu aktivl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k depressiv davran\u0131\u015fa s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Onlar genetik olaraq primatlara yax\u0131n olan g&uuml;nd&uuml;z&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-225536","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225536","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=225536"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225536\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=225536"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=225536"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=225536"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}