{"id":225501,"date":"2025-06-17T15:09:05","date_gmt":"2025-06-17T11:09:05","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=225501","title":{"rendered":"Aliml\u0259rd\u0259n \u00e7ox \u0259tir iyl\u0259y\u0259nl\u0259r\u0259"},"content":{"rendered":"<p><strong>D&uuml;nya aliml\u0259ri tez-tez v\u0259 uzun m&uuml;dd\u0259t \u0259tir qoxular\u0131na m\u0259ruz qalma\u011f\u0131n insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na ciddi ziyan vura bil\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edibl\u0259r. M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r bildirirl\u0259r ki, parf&uuml;ml\u0259rin t\u0259rkibind\u0259ki b\u0259zi kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259r h\u0259m sinir, h\u0259m d\u0259 t\u0259n\u0259ff&uuml;s sistemi &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259hl&uuml;k\u0259 yarad\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Milli.Az x\u0259b\u0259r verir ki, Harvard Tibb M\u0259kt\u0259binin apard\u0131\u011f\u0131 ara\u015fd\u0131rmalara \u0259sas\u0259n, sintetik \u0259tirl\u0259rd\u0259ki u&ccedil;ucu birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri beyin funksiyalar\u0131n\u0131 z\u0259ifl\u0259dir, yadda\u015f probleml\u0259rin\u0259 v\u0259 konsentrasiya &ccedil;\u0259tinlikl\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.&nbsp;<\/p>\n<p>Bu madd\u0259l\u0259r eyni zamanda xroniki yor\u011funluq v\u0259 ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131na yol a&ccedil;a bil\u0259r.<\/p>\n<p>D&uuml;nya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 v\u0259 Kanada Sa\u011flaml\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131 qeyd edir ki, parf&uuml;m qoxular\u0131 bronxial q\u0131c\u0131qlanma, astma tutmalar\u0131 v\u0259 uzunm&uuml;dd\u0259tli n\u0259f\u0259s alma probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Qapal\u0131 m\u0259kanlarda bu t\u0259sirl\u0259r daha da g&uuml;cl\u0259nir.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, Avropa Kimy\u0259vi Agentliyinin (ECHA) yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumatda b\u0259zi \u0259tirl\u0259rd\u0259 istifad\u0259 olunan ftalat v\u0259 sintetik musk kimi madd\u0259l\u0259rin insan\u0131n hormonal balans\u0131n\u0131 poza bil\u0259c\u0259yi qeyd olunub. Bu is\u0259 reproduktiv sa\u011flaml\u0131\u011fa m\u0259nfi t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir.<\/p>\n<p>X&uuml;susil\u0259 u\u015faqlar v\u0259 k&ouml;rp\u0259l\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n bu risk daha y&uuml;ks\u0259kdir. Amerika Pediatriya Akademiyas\u0131 bildirir ki, g&uuml;cl&uuml; qoxulu \u0259tirl\u0259r u\u015faqlarda yuxusuzluq, narahatl\u0131q v\u0259 h\u0259tta n\u0259f\u0259s tutmalar\u0131 kimi hallar t&ouml;r\u0259d\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r insanlar\u0131 bu madd\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 daha diqq\u0259tli olma\u011fa &ccedil;a\u011f\u0131r\u0131r v\u0259 \u0259tir istifad\u0259sind\u0259 t\u0259bii v\u0259 dermatoloji c\u0259h\u0259td\u0259n test edilmi\u015f m\u0259hsullara &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verilm\u0259sini t&ouml;vsiy\u0259 edirl\u0259r. H\u0259m&ccedil;inin uzunm&uuml;dd\u0259tli qapal\u0131 qoxulu m&uuml;hitl\u0259rd\u0259n uzaq durmaq v\u0259 otaqlar\u0131 tez-tez havaland\u0131rmaq m\u0259sl\u0259h\u0259t g&ouml;r&uuml;l&uuml;r.<\/p>\n<p>Tan\u0131nm\u0131\u015f \u0259ttar v\u0259 parf&uuml;meriya m&uuml;t\u0259x\u0259ssisi T&uuml;rkan Alixanovan\u0131n s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, insanlar \u0259tir se&ccedil;\u0259rk\u0259n onun t\u0259bii t\u0259rkibli olmas\u0131na diqq\u0259t yetirm\u0259lidir:<\/p>\n<p>&quot;\u018ftir istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n \u0259sas m\u0259qs\u0259d h\u0259m z&ouml;vq almaq, h\u0259m d\u0259 sa\u011flaml\u0131qd\u0131r. Lakin bazarda &ccedil;oxlu sayda sintetik madd\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngin, b\u0259d\u0259n\u0259 v\u0259 n\u0259f\u0259s yollar\u0131na z\u0259r\u0259r ver\u0259n m\u0259hsullar m&ouml;vcuddur. \u0130nsanlar \u0259tir se&ccedil;\u0259rk\u0259n onun t\u0259bii t\u0259rkibli olmas\u0131na, allergik reaksiyalara s\u0259b\u0259b olmamas\u0131na diqq\u0259t etm\u0259lidir. X&uuml;susil\u0259 &ccedil;ox \u0259tir iyl\u0259m\u0259k, qoxu orqanlar\u0131n\u0131 yormaqla yana\u015f\u0131, b\u0259z\u0259n &uuml;r\u0259kbulanma, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 v\u0259 h\u0259tta yuxu pozuntular\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. T\u0259biilik v\u0259 sad\u0259lik \u0259n yax\u015f\u0131 se&ccedil;imdir. H\u0259r zaman az, amma keyfiyy\u0259tli istifad\u0259 etm\u0259k m\u0259sl\u0259h\u0259tdir&quot;.<\/p>\n<p><strong>K\u0259nan<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D&uuml;nya aliml\u0259ri tez-tez v\u0259 uzun m&uuml;dd\u0259t \u0259tir qoxular\u0131na m\u0259ruz qalma\u011f\u0131n insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na ciddi ziyan vura bil\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edibl\u0259r. M&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r bildirirl\u0259r ki, parf&uuml;ml\u0259rin t\u0259rkibind\u0259ki b\u0259zi kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259r h\u0259m sinir, h\u0259m&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-225501","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225501","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=225501"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225501\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=225501"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=225501"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=225501"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}