{"id":225235,"date":"2025-06-13T07:00:58","date_gmt":"2025-06-13T03:00:58","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=225235","title":{"rendered":"Monqolustanda 86 milyon illik \u0259cdad\u0131 olan \u0259jdaha \u015fahzad\u0259 a\u015fkar edilib"},"content":{"rendered":"<p><strong>Aliml\u0259r \u0259jdaha \u015fahzad\u0259si ad\u0131n\u0131 verdikl\u0259ri \u0259vv\u0259ll\u0259r m\u0259lum olmayan dinozavr n&ouml;v&uuml;n&uuml; m&uuml;\u0259yy\u0259n edibl\u0259r. &Ccedil;ox g&uuml;man ki, bu, Tyrannosaurus rex-in \u0259cdad\u0131d\u0131r v\u0259 bu, onlar\u0131n Yer k&uuml;r\u0259sind\u0259 h&ouml;kmranl\u0131q etm\u0259l\u0259rin\u0259 yol a&ccedil;m\u0131\u015fd\u0131r.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, yeni n&ouml;v Monqolustanda tap\u0131lan fosill\u0259ri yenid\u0259n ara\u015fd\u0131rd\u0131qdan sonra a\u015fkar edilib.<br \/>\nN&ouml;v&uuml;n tam ad\u0131 &ldquo;Khankhuuluu mongoliensis&rdquo;dir, ilk s&ouml;z monqol dilind\u0259 &quot;\u015fahzad\u0259&quot; v\u0259 &quot;\u0259jdaha&quot; s&ouml;zl\u0259rinin lat\u0131nla\u015fmas\u0131na \u0259saslan\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, &uuml;mumi t\u0259rc&uuml;m\u0259 bel\u0259dir: &quot;Monqol \u0259jdaha \u015fahzad\u0259si&quot;. Heyvan\u0131n t\u0259sviri Nature jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub.<\/p>\n<p>Bu heyvanlar iki ayaq &uuml;st\u0259 g\u0259z\u0259n, iti di\u015fl\u0259ri v\u0259 ki&ccedil;ik p\u0259nc\u0259l\u0259ri olan n\u0259h\u0259ng ba\u015flar\u0131 olan n\u0259h\u0259ng y\u0131rt\u0131c\u0131lar idi. Tyrannosauroidea ail\u0259sinin daha ki&ccedil;ik n&ouml;vl\u0259rd\u0259n t\u0259kam&uuml;l etdiyi d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;l&uuml;rd&uuml;. Ancaq indiy\u0259 q\u0259d\u0259r bu f\u0259rziyy\u0259ni d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;ox az d\u0259lil var idi.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat m&uuml;\u0259llifl\u0259rinin diqq\u0259tini &ccedil;\u0259k\u0259n n&uuml;mun\u0259l\u0259r 1972 v\u0259 1973-c&uuml; ill\u0259rd\u0259 Monqolustanda tap\u0131l\u0131b. Onlar\u0131 yenid\u0259n ara\u015fd\u0131rd\u0131qdan sonra Voris onlar\u0131n tamamil\u0259 yeni bir \u015fey oldu\u011funu v\u0259 haz\u0131rda Kanada, Monqolustan v\u0259 &Ccedil;ind\u0259 tap\u0131lan b&uuml;t&uuml;n iri y\u0131rt\u0131c\u0131 tiranozavrlar\u0131n \u0259cdad\u0131n\u0131 t\u0259msil etdiyini bildirilir.<\/p>\n<p>\u018fjdaha \u015eahzad\u0259si 86 milyon il \u0259vv\u0259l ya\u015fay\u0131b v\u0259 T. reks\u0259 &ccedil;ox b\u0259nz\u0259yirdi, lakin uzunlu\u011fu c\u0259mi 4 metr (13 fut) v\u0259 t\u0259xmin\u0259n 750 kiloqram (1650 funt) a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda idi. Sonrak\u0131 tiranozavrlar daha b&ouml;y&uuml;k idi, uzunlu\u011fu 12,5 metr\u0259 (40 fut) &ccedil;at\u0131rd\u0131 v\u0259 t\u0259xmin\u0259n 10,400 kiloqram (22,500 funt) a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda idi. \u018fjdaha \u015eahzad\u0259sinin d\u0259 sonrak\u0131 tiranozavrlardan daha ki&ccedil;ik ba\u015f\u0131 v\u0259 uzun ayaqlar\u0131 var idi.<br \/>\nVoris hesab edir ki, bu n&uuml;mun\u0259l\u0259r yeniyetm\u0259l\u0259ri deyil, b&ouml;y&uuml;kl\u0259ri t\u0259msil edir. O, yetkinliyi g&ouml;st\u0259r\u0259n bir s\u0131ra x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259ri, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n birl\u0259\u015fmi\u015f vertebra v\u0259 inki\u015faf etmi\u015f buynuzlar\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n etdi.<br \/>\nK\u0259\u015ff tiranozauroidl\u0259rin bu d&ouml;vrd\u0259 h\u0259l\u0259 ki&ccedil;ik oldu\u011funu v\u0259 yaln\u0131z sonradan n\u0259h\u0259ngl\u0259r\u0259 &ccedil;evrildiyini g&ouml;st\u0259rir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aliml\u0259r \u0259jdaha \u015fahzad\u0259si ad\u0131n\u0131 verdikl\u0259ri \u0259vv\u0259ll\u0259r m\u0259lum olmayan dinozavr n&ouml;v&uuml;n&uuml; m&uuml;\u0259yy\u0259n edibl\u0259r. &Ccedil;ox g&uuml;man ki, bu, Tyrannosaurus rex-in \u0259cdad\u0131d\u0131r v\u0259 bu, onlar\u0131n Yer k&uuml;r\u0259sind\u0259 h&ouml;kmranl\u0131q etm\u0259l\u0259rin\u0259 yol a&ccedil;m\u0131\u015fd\u0131r.&nbsp; Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-225235","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225235","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=225235"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225235\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=225235"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=225235"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=225235"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}