{"id":225158,"date":"2025-06-12T07:38:45","date_gmt":"2025-06-12T03:38:45","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=225158","title":{"rendered":"Beyind\u0259 i\u00e7kid\u0259n qoruyan neyronlar tap\u0131l\u0131b"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130nsan beynind\u0259ki milyardlarla neyrondan 500-d\u0259n az\u0131n\u0131n h\u0259ddind\u0259n art\u0131q i&ccedil;ki q\u0259bul etm\u0259sin\u0259 cavabdeh oldu\u011funu a\u015fkar edilib.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 Nature Neuroscience jurnal\u0131nda yeni bir ara\u015fd\u0131rma d\u0259rc edilib.<br \/>\n&quot;Sad\u0259c\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 neyronun bel\u0259 d\u0259rin t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259yin\u0259 inanmaq &ccedil;\u0259tindir. Bu, &ccedil;ox vacibdir, &ccedil;&uuml;nki biz ki&ccedil;ik h&uuml;ceyr\u0259 qruplar\u0131n\u0131n bu c&uuml;r spesifik davran\u0131\u015flarda nec\u0259 i\u015ftirak etdiyini anlama\u011fa ba\u015flay\u0131r\u0131q. \u018fslind\u0259, bu t\u0259dqiqat ot tayas\u0131nda iyn\u0259 axtarmaq kimidir&quot;, &#8211; Massa&ccedil;usets Universiteti Chance Tibb M\u0259kt\u0259bind\u0259n nevroloq Gilles Martin deyir.<\/p>\n<p>Alkoqoldan as\u0131l\u0131l\u0131q v\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q i&ccedil;ki i&ccedil;m\u0259 ciddi sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ridir v\u0259 q\u0131sa m&uuml;dd\u0259tli v\u0259 uzunm&uuml;dd\u0259tli sui-istifad\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 200-d\u0259n &ccedil;ox alkoqolla \u0259laq\u0259li x\u0259st\u0259likl\u0259r v\u0259 x\u0259sar\u0259tl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259m birba\u015fa, h\u0259m d\u0259 dolay\u0131s\u0131 il\u0259 milyonlarla insan\u0131n &ouml;l&uuml;m&uuml;n\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259lki t\u0259dqiqatlar h\u0259ddind\u0259n art\u0131q spirt ist\u0259kl\u0259rini yat\u0131rmaqda prefrontal korteks kimi spesifik beyin b&ouml;lg\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259sir g&ouml;st\u0259rs\u0259 d\u0259, cavabdeh olan x&uuml;susi sinir d&ouml;vr\u0259l\u0259rini t\u0259yin etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n d\u0259qiqliy\u0259 malik deyildil\u0259r.<\/p>\n<p>Beyind\u0259 milyardlarla neyron var. Bu texnologiyalar olmasayd\u0131, biz bu q\u0259d\u0259r &ccedil;ox h&uuml;ceyr\u0259d\u0259 aktivliyi a\u015fkar ed\u0259 bilm\u0259zdik &ndash; bu, &ccedil;ox az neyron at\u0259\u015f etdiyi &uuml;&ccedil;&uuml;n diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qalard\u0131.&rdquo;<\/p>\n<p>Sinir f\u0259aliyy\u0259tini vizualla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 manipulyasiya etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n yeti\u015fdiril\u0259n si&ccedil;anlardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, Marten v\u0259 onun h\u0259mkarlar\u0131 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q spirt istehlak\u0131na cavab ver\u0259n ki&ccedil;ik bir sinir h&uuml;ceyr\u0259l\u0259ri qrupunu m&uuml;\u0259yy\u0259n ed\u0259 bildil\u0259r.<\/p>\n<p>Heyvanlarda neyronlar at\u0259\u015f\u0259 tutulduqda, fiber optikl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 g&ouml;r&uuml;n\u0259 bil\u0259n fl&uuml;oresan z&uuml;lal istehsal etdil\u0259r. Bu, real vaxtda ba\u015f verdiyi &uuml;&ccedil;&uuml;n elm adamlar\u0131 bir stimula m\u0259ruz qald\u0131qda hans\u0131 neyronlar\u0131n i\u015f\u0259 d&uuml;\u015fd&uuml;y&uuml;n&uuml; d\u0259qiq m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259 bildil\u0259r.<\/p>\n<p>Daha sonra, optogenetikadan (canl\u0131 orqanizml\u0259rd\u0259 h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rin i\u015f\u0131qla t\u0259hl&uuml;k\u0259siz aktivl\u0259\u015fdirilm\u0259si &uuml;sulu) istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, bu neyronlar\u0131 a&ccedil;ar kimi a&ccedil;\u0131b-s&ouml;nd&uuml;rm\u0259k olar. Bu, davran\u0131\u015fdak\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri m&uuml;\u015fahid\u0259 etm\u0259y\u0259 v\u0259 x&uuml;susi neyronlarla \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259y\u0259 imkan verdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsan beynind\u0259ki milyardlarla neyrondan 500-d\u0259n az\u0131n\u0131n h\u0259ddind\u0259n art\u0131q i&ccedil;ki q\u0259bul etm\u0259sin\u0259 cavabdeh oldu\u011funu a\u015fkar edilib. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 Nature Neuroscience jurnal\u0131nda yeni bir ara\u015fd\u0131rma d\u0259rc edilib. &quot;Sad\u0259c\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-225158","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225158","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=225158"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225158\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=225158"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=225158"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=225158"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}