{"id":225155,"date":"2025-06-12T06:05:06","date_gmt":"2025-06-12T02:05:06","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=225155","title":{"rendered":"\u0130randa 6200 il \u0259vv\u0259l \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f q\u0131z\u0131n k\u0259ll\u0259si tap\u0131l\u0131b"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130ran\u0131n q\u0259rbind\u0259 q\u0259dim q\u0259biristanl\u0131qda apar\u0131lan qaz\u0131nt\u0131lar zaman\u0131 q\u0131z\u0131n k\u0259ll\u0259 s&uuml;m&uuml;y&uuml; a\u015fkar edilib.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, m\u0259qal\u0259 &ldquo;International Journal of Osteoarchaeology&rdquo; jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub.<\/p>\n<p>K\u0259ll\u0259 s&uuml;m&uuml;kl\u0259rinin modifikasiyas\u0131na bir &ccedil;ox q\u0259dim sivilizasiyalarda rast g\u0259linir &#8211; ad\u0259t\u0259n bu, u\u015fa\u011f\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 m&ouml;hk\u0259m sarmaqla edilirdi.<br \/>\nK\u0259ll\u0259 Chega Sofla arxeoloji sah\u0259sind\u0259 qaz\u0131nt\u0131lar zaman\u0131 bir &ccedil;ox dig\u0259r skeletl\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 q\u0259biristanl\u0131qda tap\u0131l\u0131b. Q\u0259biristanl\u0131qda h\u0259m t\u0259k, h\u0259m d\u0259 &uuml;mumi q\u0259birl\u0259r a\u015fkar edilmi\u015fdir. B\u0259zil\u0259rind\u0259 eyni ail\u0259nin &uuml;zvl\u0259ri, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n kranial d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri olanlar d\u0259fn edildi. \u018fvv\u0259lki qaz\u0131nt\u0131lar zaman\u0131 m\u0259lum olan \u0259n q\u0259dim k\u0259rpicd\u0259n m\u0259qb\u0259r\u0259 burada a\u015fkar edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Q\u0131z\u0131n k\u0259ll\u0259 s&uuml;m&uuml;y&uuml; t\u0259xmin\u0259n 6200 il \u0259vv\u0259l\u0259 aiddir. &Ouml;l\u0259nd\u0259 onun ya\u015f\u0131 20-d\u0259n az olub. O, u\u015faq ik\u0259n ba\u015f\u0131n\u0131n s\u0131x ba\u011flanmas\u0131 prosedurundan da ke&ccedil;ib &#8211; k\u0259ll\u0259si konus \u015f\u0259klind\u0259 qal\u0131b. T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar KT m&uuml;ayin\u0259sini apard\u0131qdan sonra k\u0259ll\u0259 s&uuml;m&uuml;kl\u0259rind\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r a\u015fkar edibl\u0259r &#8211; onlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti adi haldan daha nazik olub, bu da k\u0259ll\u0259-beyin travmas\u0131 riskini art\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>M\u0259lum olub ki, q\u0131z m\u0259hz k\u0259ll\u0259-beyin travmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n d&uuml;nyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib &#8211; onun k\u0259ll\u0259 s&uuml;m&uuml;y&uuml; &ouml;nd\u0259n arxaya q\u0259d\u0259r s\u0131n\u0131b.&nbsp;<br \/>\nT\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar z\u0259rb\u0259nin geni\u015f b\u0131&ccedil;aql\u0131 bir obyekt t\u0259r\u0259find\u0259n vuruldu\u011funu g&uuml;man edirl\u0259r. S&uuml;m&uuml;k beyin\u0259 n&uuml;fuz etm\u0259s\u0259 d\u0259, s&uuml;m&uuml;k qal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalmas\u0131 z\u0259rb\u0259nin g&uuml;c&uuml;n&uuml;n beyni z\u0259d\u0259l\u0259m\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131b.<br \/>\nQ\u0131z\u0131n skeletinin qalan hiss\u0259si d\u0259fn yerind\u0259ki qal\u0131qlar\u0131n s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n h\u0259l\u0259 d\u0259 tap\u0131lmay\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ran\u0131n q\u0259rbind\u0259 q\u0259dim q\u0259biristanl\u0131qda apar\u0131lan qaz\u0131nt\u0131lar zaman\u0131 q\u0131z\u0131n k\u0259ll\u0259 s&uuml;m&uuml;y&uuml; a\u015fkar edilib.&nbsp; Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, m\u0259qal\u0259 &ldquo;International Journal of Osteoarchaeology&rdquo; jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub. K\u0259ll\u0259 s&uuml;m&uuml;kl\u0259rinin modifikasiyas\u0131na bir &ccedil;ox q\u0259dim&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-225155","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=225155"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/225155\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=225155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=225155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=225155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}