{"id":224850,"date":"2025-06-05T07:22:56","date_gmt":"2025-06-05T03:22:56","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=224850","title":{"rendered":"G\u00fcn\u0259\u015fd\u0259 maqnit \u201cp\u0259rd\u0259l\u0259r\u201d g\u00f6r\u00fcnd\u00fc"},"content":{"rendered":"<p><strong>K\u0259\u015ff yaln\u0131z Inouye G&uuml;n\u0259\u015f Teleskopunun g&ouml;r&uuml;nm\u0259mi\u015f rezolyusiyas\u0131n\u0131n say\u0259sind\u0259 m&uuml;mk&uuml;n olub.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Mauid\u0259ki AB\u015e Milli G&uuml;n\u0259\u015f R\u0259s\u0259dxanas\u0131n\u0131n (NSO) heliofizikl\u0259ri G&uuml;n\u0259\u015fin fotosferind\u0259 ultra dar parlaq v\u0259 t&uuml;nd zolaqlar m&uuml;\u015fahid\u0259 edibl\u0259r &#8211; ilk d\u0259f\u0259dir ki, onlar bu q\u0259d\u0259r y&uuml;ks\u0259k t\u0259f\u0259rr&uuml;atda g&ouml;r&uuml;l&uuml;bl\u0259r.<\/p>\n<p>Daniel K. Inouye G&uuml;n\u0259\u015f Teleskopunun g&ouml;r&uuml;nm\u0259mi\u015f rezolyusiyas\u0131n\u0131n say\u0259sind\u0259 m&uuml;mk&uuml;n olan k\u0259\u015ff The Astrophysical Journal Letters-d\u0259 t\u0259svir edilmi\u015fdir.<br \/>\nG&uuml;n\u0259\u015fin konveksiya h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rinin (qranullar\u0131n) divarlar\u0131ndak\u0131 bu zolaqlar k&uuml;l\u0259kd\u0259 par&ccedil;a kimi dal\u011falanan p\u0259rd\u0259 kimi maqnit sah\u0259l\u0259rinin t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259n yaran\u0131r.<br \/>\n\u0130sti qranul divarlar\u0131ndan g\u0259l\u0259n i\u015f\u0131q bu maqnit &ldquo;p\u0259rd\u0259l\u0259rd\u0259n&rdquo; ke&ccedil;\u0259rk\u0259n, \u0259sas maqnit sah\u0259sind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri \u0259ks etdir\u0259n alternativ parlaql\u0131q v\u0259 qaranl\u0131q n&uuml;mun\u0259si yarad\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r &ldquo;p\u0259rd\u0259&rdquo;d\u0259ki sah\u0259 \u0259traf m&uuml;hitd\u0259n z\u0259ifdirs\u0259, qaranl\u0131q g&ouml;r&uuml;n&uuml;r; daha g&uuml;cl&uuml;d&uuml;rs\u0259, parlaq g&ouml;r&uuml;n&uuml;r.<br \/>\nBu k\u0259\u015ffl\u0259r g&ouml;zl\u0259nilm\u0259z oldu v\u0259 yaln\u0131z \u0130nouye G&uuml;n\u0259\u015f Teleskopunun unikal imkanlar\u0131 say\u0259sind\u0259 m&uuml;mk&uuml;n olub.<br \/>\nKomanda g&uuml;cl&uuml; maqnit aktivliyi sah\u0259l\u0259rini a\u015fkar etdiyin\u0259 g&ouml;r\u0259 G&uuml;n\u0259\u015fi &ouml;yr\u0259nm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n x&uuml;susil\u0259 faydal\u0131 olan g&ouml;r&uuml;n\u0259n spektrin bir hiss\u0259si olan G-zola\u011f\u0131nda (430 nm) i\u015fl\u0259y\u0259n teleskopun G&ouml;r&uuml;n\u0259n Geni\u015fzolaql\u0131 G&ouml;r&uuml;nt&uuml; Cihaz\u0131ndan (VBI) istifad\u0259 edib.<\/p>\n<p>O, aliml\u0259r\u0259 G&uuml;n\u0259\u015fin fotosferas\u0131n\u0131 0,03 q&ouml;vs saniy\u0259sind\u0259n daha yax\u015f\u0131 (ulduzun s\u0259thind\u0259 t\u0259qrib\u0259n 20 kilometr) t\u0259sir edici f\u0259za ay\u0131r\u0131m\u0131 il\u0259 m&uuml;\u015fahid\u0259 etm\u0259y\u0259 imkan verir. Bu, g&uuml;n\u0259\u015f astronomiyas\u0131nda indiy\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259ld\u0259 edilmi\u015f \u0259n y&uuml;ks\u0259k q\u0259tnam\u0259dir. M&uuml;\u015fahid\u0259l\u0259ri \u015f\u0259rh etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259svirl\u0259r G&uuml;n\u0259\u015f s\u0259thinin fizikas\u0131n\u0131 yenid\u0259n yaradan qabaqc\u0131l simulyasiyalarla m&uuml;qayis\u0259 edilib. Aliml\u0259r bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259libl\u0259r ki, zolaqlar inc\u0259, lakin g&uuml;cl&uuml; maqnit dal\u011falanmalar\u0131n\u0131n, plazman\u0131n s\u0131xl\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 qeyri-\u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259n, g&ouml;r&uuml;n\u0259n s\u0259thi c\u0259mi bir ne&ccedil;\u0259 kilometr d\u0259yi\u015fdir\u0259n yaln\u0131z y&uuml;zl\u0259rl\u0259 qausun d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rinin (adi bir soyuducu maqnitinin g&uuml;c&uuml; il\u0259 m&uuml;qayis\u0259 edil\u0259 bil\u0259r) n\u0259tic\u0259sidir.<br \/>\nWilson &ccedil;&ouml;k\u0259klikl\u0259ri kimi tan\u0131nan bu s&uuml;r&uuml;\u015fm\u0259l\u0259ri yaln\u0131z d&uuml;nyan\u0131n \u0259n b&ouml;y&uuml;y&uuml; olan Inouye Teleskopunun 4 metrlik \u0259sas g&uuml;zg&uuml;s&uuml;n&uuml;n unikal h\u0259lledici g&uuml;c&uuml; say\u0259sind\u0259 a\u015fkar etm\u0259k m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r.<br \/>\nG&uuml;n\u0259\u015f s\u0259thinin maqnit qurulu\u015funu ba\u015fa d&uuml;\u015fm\u0259k G&uuml;n\u0259\u015fin xarici atmosferind\u0259ki \u0259n enerjili hadis\u0259l\u0259ri &#8211; alovlar, p&uuml;sk&uuml;rm\u0259l\u0259r v\u0259 tac k&uuml;tl\u0259l\u0259rinin at\u0131lmas\u0131 kimi &#8211; anlamaq v\u0259 \u0259lav\u0259 olaraq, sivilizasiyam\u0131z texnoloji c\u0259h\u0259td\u0259n inki\u015faf etdikc\u0259 getdikc\u0259 daha &ccedil;ox as\u0131l\u0131 oldu\u011fumuz kosmik hava il\u0259 ba\u011fl\u0131 proqnozlar\u0131m\u0131z\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;ox vacibdir. Bu k\u0259\u015ff h\u0259m d\u0259 dig\u0259r astrofizik kontekstl\u0259rd\u0259 v\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r Yerd\u0259n \u0259ld\u0259 edil\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259yi d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;l\u0259n miqyaslarda maqnit strukturlar\u0131n\u0131n &ouml;yr\u0259nilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 ilk add\u0131m olacaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u0259\u015ff yaln\u0131z Inouye G&uuml;n\u0259\u015f Teleskopunun g&ouml;r&uuml;nm\u0259mi\u015f rezolyusiyas\u0131n\u0131n say\u0259sind\u0259 m&uuml;mk&uuml;n olub. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Mauid\u0259ki AB\u015e Milli G&uuml;n\u0259\u015f R\u0259s\u0259dxanas\u0131n\u0131n (NSO) heliofizikl\u0259ri G&uuml;n\u0259\u015fin fotosferind\u0259 ultra dar parlaq v\u0259 t&uuml;nd zolaqlar m&uuml;\u015fahid\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-224850","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/224850","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=224850"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/224850\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=224850"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=224850"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=224850"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}