{"id":223466,"date":"2025-05-15T09:04:34","date_gmt":"2025-05-15T05:04:34","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=223466","title":{"rendered":"\u015eimpanzel\u0259r bir-birl\u0259rini otlarla m\u00fcalic\u0259 edirl\u0259r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Uqandadak\u0131 Budonqo me\u015f\u0259sind\u0259 \u015fimpanzel\u0259ri t\u0259dqiq ed\u0259n elm adamlar\u0131 bu primatlar\u0131n t\u0259kc\u0259 &ouml;z yaralar\u0131n\u0131 sa\u011faltmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, h\u0259m d\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n qay\u011f\u0131s\u0131na qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 m&uuml;\u015fahid\u0259 edibl\u0259r. &Ccedil;ox g&uuml;man ki, \u015fimpanzel\u0259r aras\u0131nda tibbi yard\u0131m \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;ld&uuml;y&uuml;nd\u0259n daha geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 yaln\u0131z yax\u0131n qohumlara qay\u011f\u0131 g&ouml;st\u0259rm\u0259kl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, aliml\u0259r Budonqo me\u015f\u0259sind\u0259 iki \u015fimpanze icmas\u0131n\u0131 &#8211; Sonso v\u0259 Vaibiran\u0131 t\u0259dqiq edibl\u0259r. Songsodak\u0131 b&uuml;t&uuml;n \u015f\u0259xsl\u0259rin t\u0259xmin\u0259n 40%-i t\u0259l\u0259 x\u0259sar\u0259tl\u0259ri il\u0259 m&uuml;\u015fahid\u0259 olunub.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar h\u0259r icman\u0131 d&ouml;rd ay \u0259rzind\u0259 m&uuml;\u015fahid\u0259 edibl\u0259r. \u015eimpanzel\u0259rin &ouml;zl\u0259rin\u0259 v\u0259 yolda\u015flar\u0131na qulluq etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n istifad\u0259 etdikl\u0259ri b&uuml;t&uuml;n bitkil\u0259r m&uuml;\u0259yy\u0259n edilib. B\u0259zi bitkil\u0259rin yaralar\u0131n sa\u011falmas\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131ra bil\u0259n kimy\u0259vi x&uuml;susiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik oldu\u011fu v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi tibbd\u0259 istifad\u0259 edildiyi a\u015fkar edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Birba\u015fa m&uuml;\u015fahid\u0259 zaman\u0131 elm adamlar\u0131 Songso icmas\u0131nda qrupdaxili m&uuml;naqi\u015f\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan 12 x\u0259sar\u0259t qeyd\u0259 ald\u0131lar. Vaibirada be\u015f \u015fimpanze yaralan\u0131b: bir di\u015fi t\u0259l\u0259d\u0259n v\u0259 d&ouml;rd ki\u015fi d&ouml;y&uuml;\u015fl\u0259rd\u0259. T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar dig\u0259r \u015fimpanzel\u0259rin yaral\u0131 qrup &uuml;zv&uuml;n&uuml; Vaibiradan daha &ccedil;ox Sonsoda m&uuml;alic\u0259 etdikl\u0259rini qeyd edibl\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar &uuml;mumilikd\u0259 41 \u015fimpanzenin bir-birini m&uuml;alic\u0259 etm\u0259sini s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdiribl\u0259r: yeddisi dig\u0259rl\u0259ri, 34-&uuml; is\u0259 &ouml;zl\u0259ri.<br \/>\n&quot;\u015eimpanzel\u0259rd\u0259 yaraya qulluq bir ne&ccedil;\u0259 &uuml;suldan ibar\u0259tdir: t&uuml;p&uuml;rc\u0259kd\u0259n antimikrob birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri daxil ed\u0259n yaralar\u0131n birba\u015fa yalanmas\u0131; barmaqlar\u0131n yalanmas\u0131 v\u0259 sonra yaraya toxunulmas\u0131; yarpaqlar\u0131n t\u0259tbiqi; bitki materiallar\u0131n\u0131 &ccedil;eyn\u0259m\u0259k v\u0259 birba\u015fa yaralara s&uuml;rtm\u0259k. B&uuml;t&uuml;n \u015fimpanzel\u0259r sa\u011fal\u0131b.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar yeddi sosial yard\u0131m hadis\u0259sind\u0259n d&ouml;rd yara m&uuml;alic\u0259si, iki t\u0259l\u0259nin &ccedil;\u0131xar\u0131lmas\u0131na k&ouml;m\u0259k v\u0259 bir \u015fimpanzenin dig\u0259rin\u0259 gigiyena il\u0259 ba\u011fl\u0131 k&ouml;m\u0259k etdiyini tap\u0131blar. D&ouml;rd halda, genetik \u0259laq\u0259si olmayan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qay\u011f\u0131 g&ouml;st\u0259rilib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uqandadak\u0131 Budonqo me\u015f\u0259sind\u0259 \u015fimpanzel\u0259ri t\u0259dqiq ed\u0259n elm adamlar\u0131 bu primatlar\u0131n t\u0259kc\u0259 &ouml;z yaralar\u0131n\u0131 sa\u011faltmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, h\u0259m d\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n qay\u011f\u0131s\u0131na qald\u0131\u011f\u0131n\u0131 m&uuml;\u015fahid\u0259 edibl\u0259r. &Ccedil;ox g&uuml;man ki, \u015fimpanzel\u0259r aras\u0131nda tibbi yard\u0131m \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;ld&uuml;y&uuml;nd\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-223466","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223466","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=223466"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223466\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=223466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=223466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=223466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}