{"id":223284,"date":"2025-05-13T06:00:45","date_gmt":"2025-05-13T02:00:45","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=223284","title":{"rendered":"M\u00fch\u0259ndisl\u0259r s\u00fcni intellektl\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 ed\u0259n qulaql\u0131qlar yarad\u0131blar"},"content":{"rendered":"<p><strong>Va\u015finqton Universitetinin komandas\u0131 bir ne&ccedil;\u0259 h\u0259ms&ouml;hb\u0259tin nitqini, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n intonasiya v\u0259 m\u0259kan m&ouml;vqeyini eyni vaxtda t\u0259rc&uuml;m\u0259 etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n s\u0131&ccedil;ray\u0131\u015f texnologiyas\u0131n\u0131 t\u0259qdim edibl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki. texnologiya aprelin 30-da Yaponiyan\u0131n Yokohama \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u0130nsan-Komp&uuml;ter Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u018flaq\u0259l\u0259r &uuml;zr\u0259 ACM CHI Konfrans\u0131nda t\u0259qdim edilib. T\u0259dqiqata PhD namiz\u0259di Tuochao &Ccedil;en v\u0259 professor \u015eyam Qollakota, Paul J. Allen Komp&uuml;ter Elml\u0259ri v\u0259 M&uuml;h\u0259ndisliyi M\u0259kt\u0259binin bakalavr v\u0259 magistr t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri r\u0259hb\u0259rlik edib.<br \/>\nTranstial Speech Translation adl\u0131 sistem &ccedil;oxlu mikrofonlu aktiv s\u0259s-k&uuml;y&uuml; l\u0259\u011fv ed\u0259n qulaql\u0131qlarda qura\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. O, real vaxt rejimind\u0259 kimin v\u0259 harada dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n etm\u0259k, nitqi t\u0259rc&uuml;m\u0259 etm\u0259k v\u0259 s\u0259s m\u0259nb\u0259yinin tembrini, intonasiyas\u0131n\u0131 v\u0259 istiqam\u0259tini qorumaqla 2-4 saniy\u0259 gecikm\u0259 il\u0259 t\u0259krar etm\u0259k qabiliyy\u0259tin\u0259 malikdir &#8211; sanki h\u0259r bir natiq &ouml;z s\u0259si il\u0259, lakin istifad\u0259&ccedil;inin dilind\u0259 dan\u0131\u015fma\u011fa davam edirdi.<\/p>\n<p>\u015eyam Qollakota izah edir: &quot;Biz ilk d\u0259f\u0259 olaraq h\u0259r bir insan\u0131n t\u0259kc\u0259 m\u0259nas\u0131n\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 s\u0259sli f\u0259rdiliyini &#8211; v\u0259 nitqin hans\u0131 istiqam\u0259td\u0259n g\u0259ldiyini qoruyub saxlad\u0131q&quot;.<br \/>\n\u0130mmersiv texnologiya<\/p>\n<p>Fasil\u0259d\u0259n sonra mexaniki s\u0259sin e\u015fidildiyi standart t\u0259rc&uuml;m\u0259 sisteml\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq, Transtial 360 d\u0259r\u0259c\u0259 s\u0259s m&uuml;hitind\u0259 i\u015fl\u0259yir, dinamikl\u0259rin h\u0259r\u0259k\u0259tini izl\u0259yir v\u0259 t\u0259rc&uuml;m\u0259l\u0259ri kosmosda paylay\u0131r. Bu, m\u0259s\u0259l\u0259n, Meksikada adi proqramdan istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 c\u0259hd ed\u0259n, lakin s\u0259s-k&uuml;y v\u0259 m\u0259na itkisi il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fan &Ccedil;enin (t\u0259dqiqat\u0131n h\u0259mm&uuml;\u0259llifl\u0259rind\u0259n biri) misal\u0131nda oldu\u011fu kimi, izdihaml\u0131 turda m&uuml;xt\u0259lif s\u0259sl\u0259ri tan\u0131ma\u011fa imkan verir.<\/p>\n<p>&quot;Bizim alqoritml\u0259rimiz radar kimi i\u015fl\u0259yir. Onlar daim kosmosu skan edir v\u0259 bir n\u0259f\u0259rin, yoxsa alt\u0131 n\u0259f\u0259rin dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 m&uuml;\u0259yy\u0259n ed\u0259 bilirl\u0259r&quot;, &#8211; &Ccedil;en deyib.<br \/>\nSistem m\u0259xfilik s\u0259b\u0259bi il\u0259 buluddan yay\u0131naraq (m\u0259s\u0259l\u0259n, Apple M2 &ccedil;ipli noutbuklarda v\u0259 ya Apple Vision Pro qulaql\u0131qlar\u0131nda) yerli hesablamalardan istifad\u0259 edir &#8211; x&uuml;sus\u0259n d\u0259 s\u0259sl\u0259ri klonlayark\u0259n. Texnologiya h\u0259r bir natiqin s\u0259sini t\u0259qlid edir, lakin bunu yerli v\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259siz \u015f\u0259kild\u0259 edir.<\/p>\n<p>\u0130stifad\u0259&ccedil;i testl\u0259ri: reall\u0131q, d\u0259qiqlik v\u0259 rahatl\u0131q<br \/>\nS\u0131naq 10 f\u0259rqli ssenarid\u0259 apar\u0131l\u0131b: qapal\u0131, a&ccedil;\u0131q havada v\u0259 i\u015ftirak&ccedil;\u0131lar h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259rk\u0259n. 29 istifad\u0259&ccedil;i il\u0259 apar\u0131lan t\u0259cr&uuml;b\u0259d\u0259 sistem nitq istiqam\u0259tini izl\u0259m\u0259y\u0259n sisteml\u0259rl\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 t\u0259rc&uuml;m\u0259 realizmi v\u0259 m\u0259kan oriyentasiyas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n y&uuml;ks\u0259k qiym\u0259tl\u0259r al\u0131b.<\/p>\n<p>Aparat\u0131n t\u0259dqiqi v\u0259 yarad\u0131lmas\u0131 zaman\u0131 aliml\u0259r m&uuml;\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, \u0259n rahat gecikm\u0259 3-4 saniy\u0259 olub v\u0259 bu zaman sistem daha az s\u0259hv\u0259 yol verib. 1-2 saniy\u0259d\u0259 d\u0259qiqlik itirildi. Bu, t\u0259rc&uuml;m\u0259nin s&uuml;r\u0259ti v\u0259 keyfiyy\u0259ti aras\u0131nda g&uuml;z\u0259\u015ft\u0259 ehtiyac oldu\u011funu g&ouml;st\u0259rir.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259lik Transtial yaln\u0131z t\u0259bii, g&uuml;nd\u0259lik nitql\u0259 i\u015fl\u0259yir v\u0259 ispan, alman v\u0259 frans\u0131z dill\u0259rini d\u0259st\u0259kl\u0259yir. Bununla bel\u0259, komandan\u0131n \u0259vv\u0259lki i\u015fl\u0259ri g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 onu 100-\u0259 yax\u0131n dild\u0259 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k m&uuml;mk&uuml;n olaca\u011f\u0131na &uuml;mid verir.<\/p>\n<p>&quot;Bu, dil mane\u0259l\u0259rini aradan qald\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n bir add\u0131md\u0131r. \u0130span dilind\u0259 dan\u0131\u015fmasam da, k&uuml;&ccedil;\u0259d\u0259 g\u0259z\u0259 v\u0259 insanlar\u0131n n\u0259 dediyini ba\u015fa d&uuml;\u015f\u0259 bil\u0259r\u0259m&quot; dedi &Ccedil;en.<br \/>\nKonseptin s&uuml;butu m\u0259nb\u0259 kodu indi t\u0259rtibat&ccedil;\u0131lar &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259l&ccedil;atand\u0131r. Komandan\u0131n planlar\u0131na t\u0259rc&uuml;m\u0259 gecikm\u0259sini azaltmaq, dil bazas\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 texniki v\u0259 ya tibbi jarqon kimi daha m&uuml;r\u0259kk\u0259b nitq m&ouml;vzular\u0131na uy\u011funla\u015fma daxildir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Va\u015finqton Universitetinin komandas\u0131 bir ne&ccedil;\u0259 h\u0259ms&ouml;hb\u0259tin nitqini, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n intonasiya v\u0259 m\u0259kan m&ouml;vqeyini eyni vaxtda t\u0259rc&uuml;m\u0259 etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n s\u0131&ccedil;ray\u0131\u015f texnologiyas\u0131n\u0131 t\u0259qdim edibl\u0259r. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki. texnologiya aprelin 30-da Yaponiyan\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-223284","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=223284"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223284\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=223284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=223284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=223284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}