{"id":223042,"date":"2025-05-08T06:30:55","date_gmt":"2025-05-08T02:30:55","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=223042","title":{"rendered":"Narahat yeniyetm\u0259l\u0259r niy\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 daha \u00e7ox vaxt ke\u00e7irir?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu yeniyetm\u0259l\u0259r b\u0259y\u0259nm\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 \u015f\u0259rhl\u0259r\u0259 f\u0259rqli reaksiya verir, h\u0259dd\u0259n art\u0131q \u015f\u0259xsi q\u0259bul edirl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Kembric Universitetind\u0259 apar\u0131lan yeni ara\u015fd\u0131rma n\u0259tic\u0259sind\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n edilib ki, narahatl\u0131q v\u0259 depressiya kimi psixi sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259ti olan yeniyetm\u0259l\u0259r sosial mediadan f\u0259rqli istifad\u0259 edirl\u0259r: onlar internetd\u0259 daha &ccedil;ox vaxt ke&ccedil;irir, &ouml;zl\u0259rini ba\u015fqalar\u0131 il\u0259 daha &ccedil;ox m&uuml;qayis\u0259 edir, b\u0259y\u0259nm\u0259 v\u0259 \u015f\u0259rhl\u0259r\u0259 daha s\u0259rt reaksiya verirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu, psixika il\u0259 sosial media aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni vur\u011fulayan klinik diaqnozlar\u0131 &ouml;z&uuml;nd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n Nature Human Behavior jurnal\u0131nda d\u0259rc edilmi\u015f ilk geni\u015fmiqyasl\u0131 ara\u015fd\u0131rmad\u0131r.<br \/>\nKembric Koqnitiv v\u0259 Beyin Elml\u0259ri Departamentinin t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131 11-19 ya\u015f aras\u0131 3340 britaniyal\u0131 yeniyetm\u0259nin m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 t\u0259hlil edibl\u0259r. T\u0259dqiqat klinik qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 bax\u0131m\u0131ndan unikald\u0131r: diaqnozlar yeniyetm\u0259l\u0259r, onlar\u0131n valideynl\u0259ri v\u0259 m&uuml;\u0259lliml\u0259ri il\u0259 m&uuml;sahib\u0259 aparan m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulub. Bu, psixi poz\u011funlu\u011fu olan v\u0259 olmayan yeniyetm\u0259l\u0259rin sosial media davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 d\u0259qiq m&uuml;qayis\u0259 etm\u0259y\u0259 imkan verib.<\/p>\n<p>H\u0259r hans\u0131 psixi sa\u011flaml\u0131q poz\u011funlu\u011fu olan yeniyetm\u0259l\u0259r sa\u011flam h\u0259mya\u015f\u0131dlar\u0131na nisb\u0259t\u0259n g&uuml;nd\u0259 50 d\u0259qiq\u0259 daha &ccedil;ox sosial mediada vaxt ke&ccedil;irirl\u0259r.<br \/>\nDaxili poz\u011funluqlar\u0131 (narahatl\u0131q, depressiya, TSSB) olanlar daha &ccedil;ox probleml\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar:<br \/>\nSosial m&uuml;qayis\u0259 (ba\u015fqalar\u0131n\u0131n daha yax\u015f\u0131 olmas\u0131 hissi) bel\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259rin 48%-d\u0259, sa\u011flam olanlar\u0131n is\u0259 24%-d\u0259 ba\u015f verir.<br \/>\nB\u0259y\u0259nm\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 \u015f\u0259rhl\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259 \u0259hval d\u0259yi\u015fir &#8211; 28% qar\u015f\u0131 13%.<br \/>\nOnlar sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 vaxtlar\u0131na daha az n\u0259zar\u0259t edirl\u0259r v\u0259 emosiyalar\u0131n\u0131 internetd\u0259 daha &ccedil;ox gizl\u0259dirl\u0259r.<br \/>\nXarici poz\u011funluqlar\u0131 (DEHB, davran\u0131\u015f poz\u011funluqlar\u0131) olan yeniyetm\u0259l\u0259r daha az f\u0259rq g&ouml;st\u0259rdil\u0259r &#8211; onlayn artan vaxt istisna olmaqla.<br \/>\nPsixi poz\u011funlu\u011fu olan b&uuml;t&uuml;n yeniyetm\u0259l\u0259r internetd\u0259 olan dostlar\u0131n\u0131n say\u0131ndan naraz\u0131d\u0131rlar.<br \/>\nBa\u015f m&uuml;\u0259llif Louise Fassi deyir: &quot;Yeniyetm\u0259lik d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 dostluq &ccedil;ox vacibdir&quot;.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rmalar g&ouml;st\u0259rir ki, anksiyete v\u0259 depressiyadan \u0259ziyy\u0259t &ccedil;\u0259k\u0259n yeniyetm\u0259l\u0259r sosial mediaya f\u0259rqli bax\u0131rlar.<br \/>\n&quot;Psixi poz\u011funluqlar platformalarla qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259mizi formala\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 ya sosial media simptomlar\u0131 g&uuml;cl\u0259ndirir. Hans\u0131n\u0131n birinci g\u0259ldiyini bilmirik&quot; -dey\u0259 Fassi izah edir.<br \/>\nBu, pis bir dair\u0259 kimidir: narahat olan yeniyetm\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml; &quot;m&uuml;k\u0259mm\u0259l&quot; profill\u0259rl\u0259 m&uuml;qayis\u0259 edir &#8211; v\u0259 bu, onlar\u0131n etibars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r v\u0259 ya m\u0259nfi \u015f\u0259rh\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q reaksiya verir, narahat v\u0259 \u0259s\u0259bi olur, v\u0259ziyy\u0259tini pisl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>&quot;B\u0259zi f\u0259rql\u0259r oflayn t\u0259cr&uuml;b\u0259ni \u0259ks etdirir. Sosial m&uuml;qayis\u0259 bu yeniyetm\u0259l\u0259rin h\u0259yatlar\u0131n\u0131n bir hiss\u0259sidir v\u0259 bu, onlayn \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke&ccedil;irilir. M\u0259s\u0259l\u0259n, sosial mediada b\u0259y\u0259nm\u0259l\u0259r populyarl\u0131\u011f\u0131n &quot;reytinqi&quot; rolunu oynay\u0131r, onsuz da depressiya il\u0259 m&uuml;bariz\u0259 aparanlarda r\u0259dd edilm\u0259 hissl\u0259rini art\u0131r\u0131r&quot;, Fassi \u0259lav\u0259 edir.<br \/>\nSosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 vaxta n\u0259zar\u0259t probleml\u0259ri x&uuml;susil\u0259 daxili m&uuml;naqi\u015f\u0259l\u0259rl\u0259 m&uuml;bariz\u0259 aparanlar aras\u0131nda &ouml;z&uuml;n&uuml; g&ouml;st\u0259rir.<\/p>\n<p>&quot;Bizim tap\u0131nt\u0131lar\u0131m\u0131z klinik t\u0259cr&uuml;b\u0259 v\u0259 erk\u0259n m&uuml;daxil\u0259 t\u0259limatlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n vacib m\u0259lumatlar t\u0259qdim edir&quot; dedi ba\u015f m&uuml;\u0259llif Amy Orben.<br \/>\nElm adamlar\u0131 x&uuml;susi m\u0259zmunun (m\u0259s\u0259l\u0259n, xarici g&ouml;r&uuml;n&uuml;\u015fl\u0259 ba\u011fl\u0131 yaz\u0131lar\u0131n) yem\u0259k poz\u011funlu\u011fu da daxil olmaqla bir s\u0131ra poz\u011funluqlar\u0131 olan yeniyetm\u0259l\u0259r\u0259 nec\u0259 t\u0259sir etdiyini ara\u015fd\u0131rma\u011fa &ccedil;a\u011f\u0131r\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu yeniyetm\u0259l\u0259r b\u0259y\u0259nm\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 \u015f\u0259rhl\u0259r\u0259 f\u0259rqli reaksiya verir, h\u0259dd\u0259n art\u0131q \u015f\u0259xsi q\u0259bul edirl\u0259r. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Kembric Universitetind\u0259 apar\u0131lan yeni ara\u015fd\u0131rma n\u0259tic\u0259sind\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n edilib ki, narahatl\u0131q v\u0259 depressiya kimi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-223042","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223042","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=223042"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/223042\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=223042"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=223042"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=223042"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}