{"id":222269,"date":"2025-04-25T06:49:59","date_gmt":"2025-04-25T02:49:59","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=222269","title":{"rendered":"Menengitin diqq\u0259t edilm\u0259li"},"content":{"rendered":"<p><strong>Menengit beyin v\u0259 onur\u011fa beyni membranlar\u0131n\u0131n iltihab\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan ciddi x\u0259st\u0259likdir. Onun t&ouml;r\u0259dicisi bakteriya, virus, g&ouml;b\u0259l\u0259k v\u0259 ya parazit ola bil\u0259r.<br \/>\nX\u0259st\u0259lik s&uuml;r\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r v\u0259 m&uuml;alic\u0259 olmadan h\u0259r saat tam sa\u011falma \u015fans\u0131n\u0131 azald\u0131r. Menenjit x&uuml;susil\u0259 u\u015faqlar, ya\u015fl\u0131lar v\u0259 immuniteti z\u0259if olan insanlar &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259hl&uuml;k\u0259lidir.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Medical News Today bu x\u0259st\u0259likd\u0259n n\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t etm\u0259li v\u0259 n\u0259 g&ouml;zl\u0259m\u0259li oldu\u011funu izah edib.<\/p>\n<p>Menengitin s\u0259b\u0259bl\u0259ri<br \/>\nBakterial meningit<br \/>\n\u018fn t\u0259hl&uuml;k\u0259li n&ouml;v&uuml;. \u018fn &ccedil;ox yay\u0131lm\u0131\u015f patogenl\u0259r bunlard\u0131r: Neisseria meningitidis (meningococcus), Streptococcus pneumoniae (pnevmokok), Haemophilus influenzae. Hava damc\u0131lar\u0131 v\u0259 ya yax\u0131n t\u0259mas yolu il\u0259 &ouml;t&uuml;r&uuml;l&uuml;r. Tez-tez otit, sin&uuml;zit, pnevmoniyadan sonra inki\u015faf edir.<br \/>\n<strong>Viral meningit<\/strong><br \/>\nDaha az t\u0259hl&uuml;k\u0259lidir, tez-tez enteroviruslar, herpes, Epstein-Barr viruslar\u0131, H\u0130V s\u0259b\u0259b olur. &Ccedil;ox hallarda, bir ne&ccedil;\u0259 h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 &ouml;z-&ouml;z&uuml;n\u0259 yox olur.<br \/>\n<strong>Mantar meningiti<\/strong><br \/>\nDaha az tez-tez, ad\u0259t\u0259n z\u0259ifl\u0259mi\u015f immun sistemi olan insanlarda (m\u0259s\u0259l\u0259n, \u0130\u0130V-m&uuml;sb\u0259t v\u0259 ya kimyaterapiyadan sonra) ba\u015f verir.<br \/>\n<strong>Parazitar v\u0259 ya yoluxucu olmayan meningit<\/strong><br \/>\nParazitl\u0259r, x\u0259sar\u0259tl\u0259r, \u015fi\u015fl\u0259r, m&uuml;\u0259yy\u0259n d\u0259rmanlar\u0131n istifad\u0259si v\u0259 ya otoimm&uuml;n x\u0259st\u0259likl\u0259r s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<br \/>\n<strong>Menengitin simptomlar\u0131<\/strong><br \/>\n\u015eidd\u0259tli ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 &#8211; dar\u0131xd\u0131r\u0131c\u0131 v\u0259 ya d&ouml;z&uuml;lm\u0259z, tez-tez b&uuml;t&uuml;n ba\u015f boyunca yay\u0131l\u0131r.<br \/>\nBoyun s\u0259rtliyi ba\u015f\u0131 ir\u0259li \u0259ym\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n xarakterik bir qabiliyy\u0259tsizlikdir.<br \/>\nQ\u0131zd\u0131rma soyuqd\u0259ym\u0259 il\u0259 birlikd\u0259 temperaturun q\u0259fil artmas\u0131d\u0131r.<br \/>\nFotofobi g&ouml;zl\u0259rin i\u015f\u0131\u011fa g&uuml;cl&uuml; reaksiyas\u0131d\u0131r, y\u0131rt\u0131lma v\u0259 a\u011fr\u0131ya s\u0259b\u0259b olur.<br \/>\n\u015e&uuml;urun &ccedil;a\u015fq\u0131nl\u0131\u011f\u0131 &#8211; insan vaxt\u0131, yeri bilmir, qohumlar\u0131n\u0131 tan\u0131m\u0131r.<br \/>\nKonvulsiyalar &#8211; &uuml;mumil\u0259\u015fdirilmi\u015f v\u0259 ya yerli, beyin &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259hl&uuml;k\u0259lidir.<br \/>\nBulant\u0131 v\u0259 qusma &#8211; qida q\u0259bul edilm\u0259d\u0259n ba\u015f verir, beyin\u0259 t\u0259zyiql\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<br \/>\nNitq pozulur &#8211; nitq yava\u015flay\u0131r, &ccedil;a\u015fq\u0131n olur v\u0259 ya yox olur.<br \/>\nS\u0259pki t&uuml;nd q\u0131rm\u0131z\u0131 v\u0259 ya b\u0259n&ouml;v\u015f\u0259yi r\u0259ngd\u0259dir, ulduz \u015f\u0259killidir, basd\u0131qda ke&ccedil;mir (sepsis \u0259lam\u0259ti).<br \/>\n\u018fzalar\u0131n uyu\u015fmas\u0131 qan d&ouml;vran\u0131 probleml\u0259rinin v\u0259 ya sinirl\u0259rin z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sinin n\u0259tic\u0259sidir.<br \/>\nArtan yuxululuq &#8211; komaya &ccedil;evril\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nBel a\u011fr\u0131s\u0131 onur\u011fa membranlar\u0131n\u0131n iltihab\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir.<br \/>\nQan t\u0259zyiqinin d&uuml;\u015fm\u0259si septik \u015fokun \u0259lam\u0259tidir.<br \/>\nTaxikardiya q\u0131zd\u0131rma v\u0259 intoksikasiya il\u0259 m&uuml;\u015fayi\u0259t olunan s&uuml;r\u0259tli &uuml;r\u0259k d&ouml;y&uuml;nt&uuml;s&uuml;d&uuml;r.<br \/>\nN\u0259f\u0259s alman\u0131n d\u0259yi\u015fm\u0259si &#8211; s&uuml;r\u0259tli, dayaz v\u0259 ya yava\u015f.<br \/>\nS\u0259sl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 y&uuml;ks\u0259k h\u0259ssasl\u0131q &#8211; h\u0259tta tan\u0131\u015f s\u0259sl\u0259r d\u0259 q\u0131c\u0131qlanmaya s\u0259b\u0259b olur.<br \/>\nH\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rin koordinasiyas\u0131n\u0131n pozulmas\u0131 &#8211; yerim\u0259 qeyri-sabit olur.<br \/>\n\u018fz\u0259l\u0259 v\u0259 oynaq a\u011fr\u0131lar\u0131 &#8211; tez-tez qrip\u0259 b\u0259nz\u0259yir.<br \/>\nU\u015faqlarda qida v\u0259 sudan imtina x&uuml;susil\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259lidir.<br \/>\nU\u015faqlarda \u0259z\u0259l\u0259 hipotoniyas\u0131 &#8211; letarji, u\u015faq qollar\u0131nda &quot;ax\u0131r&quot;.<br \/>\nK&ouml;rp\u0259l\u0259rd\u0259 qabar\u0131q fontanel k\u0259ll\u0259daxili t\u0259zyiqin artmas\u0131n\u0131n \u0259lam\u0259tidir.<br \/>\n&quot;A\u015fa\u011f\u0131 it&quot; pozas\u0131 &#8211; ayaqlar\u0131 qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 ba\u015f\u0131 arxaya at\u0131lm\u0131\u015f bir insan &#8211; beyin qi\u015fas\u0131n\u0131n q\u0131c\u0131qlanmas\u0131n\u0131n \u0259lam\u0259tidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Menengit beyin v\u0259 onur\u011fa beyni membranlar\u0131n\u0131n iltihab\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan ciddi x\u0259st\u0259likdir. Onun t&ouml;r\u0259dicisi bakteriya, virus, g&ouml;b\u0259l\u0259k v\u0259 ya parazit ola bil\u0259r. X\u0259st\u0259lik s&uuml;r\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r v\u0259 m&uuml;alic\u0259 olmadan h\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-222269","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/222269","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=222269"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/222269\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=222269"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=222269"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=222269"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}