{"id":222199,"date":"2025-04-24T07:28:07","date_gmt":"2025-04-24T03:28:07","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=222199","title":{"rendered":"Oturaq i\u015f \u00fcr\u0259y\u0259 z\u0259r\u0259r verir"},"content":{"rendered":"<p><strong>Getdikc\u0259 daha &ccedil;ox insan\u0131n komp&uuml;terd\u0259 i\u015fl\u0259diyi, asud\u0259 vaxtlar\u0131n\u0131 ekran qar\u015f\u0131s\u0131nda ke&ccedil;irdiyi v\u0259 \u0259sas\u0259n avtomobill\u0259 s\u0259yah\u0259t etdiyi m&uuml;asir d&uuml;nyada oturaq h\u0259yat t\u0259rzi v\u0259rdi\u015f hal\u0131n\u0131 al\u0131b. Ancaq bu v\u0259rdi\u015f t\u0259hl&uuml;k\u0259lidir.<br \/>\nYeni elmi ara\u015fd\u0131rmalar h\u0259y\u0259can t\u0259bili &ccedil;al\u0131r: uzun m&uuml;dd\u0259t oturmaq t\u0259kc\u0259 fiqurunuz v\u0259 ya onur\u011fan\u0131z &uuml;&ccedil;&uuml;n pis deyil, h\u0259m d\u0259 &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259liyi riskini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r\u0131r. &Uuml;st\u0259lik, h\u0259tta m&uuml;nt\u0259z\u0259m idman ed\u0259nl\u0259r aras\u0131nda.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, &ldquo;Harvard Gazette&rdquo; oturaq i\u015fin &uuml;r\u0259y\u0259 tam olaraq nec\u0259 z\u0259r\u0259r verdiyini, idman\u0131n niy\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 q\u0259na\u0259t etm\u0259diyini v\u0259 &ouml;z&uuml;n&uuml;z&uuml; nec\u0259 qoruyaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 izah edib.<\/p>\n<p><strong>\u0130dmanla m\u0259\u015f\u011ful olsan\u0131z bel\u0259, oturmaq siz\u0259 z\u0259r\u0259rlidir<\/strong><br \/>\nEyni ara\u015fd\u0131rmaya g&ouml;r\u0259, uzun m&uuml;dd\u0259t oturmaq h\u0259tta fiziki aktiv insanlarda da &uuml;r\u0259k &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 riskini 60%-\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131ra bil\u0259r. T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar x\u0259st\u0259xana il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ed\u0259r\u0259k m&uuml;\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, \u0259g\u0259r insan g&uuml;nd\u0259 10,6 saatdan &ccedil;ox oturaraq ke&ccedil;irs\u0259 (bu, ofis i\u015f&ccedil;il\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n xarakterikdir), o zaman &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259liyinin d&ouml;rd \u0259sas n&ouml;v&uuml;n&uuml;n &#8211; infarkt, atrial fibrilasiya, &uuml;r\u0259k &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 &uuml;r\u0259k-damar s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n &ouml;l&uuml;m daxil olmaqla, inki\u015faf riski art\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Niy\u0259 bu ba\u015f verir?<\/strong><br \/>\nOturaq h\u0259yat t\u0259rzi qan d&ouml;vran\u0131n\u0131 yava\u015flat\u0131r, a\u015fa\u011f\u0131 \u0259traflarda qan\u0131n dur\u011funlu\u011funa k&ouml;m\u0259k edir, lipid v\u0259 ql&uuml;koza m&uuml;badil\u0259sini pozur, qan laxtalar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si, qan t\u0259zyiqinin artmas\u0131 v\u0259 aterosklerozun inki\u015faf\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n ilkin \u015f\u0259rait yarad\u0131r. B&uuml;t&uuml;n bunlar &uuml;r\u0259k probleml\u0259rin\u0259 birba\u015fa yoldur.<br \/>\nBir &ccedil;ox insanlar ax\u015fam qa&ccedil;\u0131\u015f\u0131n\u0131n v\u0259 ya idman zal\u0131na s\u0259f\u0259rin oturma\u011fa s\u0259rf olunan saatlar\u0131 kompensasiya ed\u0259c\u0259yin\u0259 inan\u0131r. Lakin m\u0259lumatlar \u0259ksini g&ouml;st\u0259rir: fiziki f\u0259aliyy\u0259t vacib olsa da, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q oturman\u0131n vurdu\u011fu z\u0259r\u0259ri tamamil\u0259 aradan qald\u0131rm\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Oturaq bir i\u015finiz varsa, &uuml;r\u0259yinizi nec\u0259 qorumal\u0131s\u0131n\u0131z<\/strong><br \/>\nH\u0259r saat h\u0259r\u0259k\u0259t edin. H\u0259r 30-60 d\u0259qiq\u0259d\u0259n bir qalx\u0131n. Ofisd\u0259 g\u0259zin, y&uuml;ng&uuml;l m\u0259\u015fq edin v\u0259 ya sad\u0259c\u0259 uzan\u0131n &#8211; bu, art\u0131q qan d&ouml;vran\u0131n\u0131z\u0131 aktivl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k.<br \/>\nT\u0259nziml\u0259n\u0259n bir masa d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;n ki, vaxt\u0131n\u0131z\u0131n bir hiss\u0259sini ayaq &uuml;st\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259 bil\u0259siniz.<br \/>\nNahar fasil\u0259si zaman\u0131 &ccedil;&ouml;ld\u0259 q\u0131sa g\u0259zintil\u0259r etm\u0259k rifah\u0131n\u0131z\u0131 xeyli yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131ra bil\u0259r.<br \/>\nTelevizor v\u0259 ya telefon \u0259v\u0259zin\u0259 &#8211; yoga, r\u0259qs, y&uuml;ng&uuml;l idman.<br \/>\n\u018fg\u0259r i\u015finiz &ccedil;ox oturmaqdan ibar\u0259tdirs\u0259, bu, &ouml;l&uuml;m h&ouml;km&uuml; deyil. Riskl\u0259ri anlamaq v\u0259 bu g&uuml;nd\u0259lik rejimin t\u0259sirini azaltmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n sad\u0259, lakin m&uuml;nt\u0259z\u0259m add\u0131mlar atmaq vacibdir. B\u0259d\u0259ninizin siqnallar\u0131na m\u0259h\u0259l qoymay\u0131n, h\u0259r\u0259k\u0259ti &quot;sonraya&quot; t\u0259xir\u0259 salmay\u0131n v\u0259 unutmay\u0131n: &uuml;r\u0259yiniz qay\u011f\u0131ya layiqdir &#8211; t\u0259kc\u0259 idman zal\u0131nda deyil, h\u0259r g&uuml;n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Getdikc\u0259 daha &ccedil;ox insan\u0131n komp&uuml;terd\u0259 i\u015fl\u0259diyi, asud\u0259 vaxtlar\u0131n\u0131 ekran qar\u015f\u0131s\u0131nda ke&ccedil;irdiyi v\u0259 \u0259sas\u0259n avtomobill\u0259 s\u0259yah\u0259t etdiyi m&uuml;asir d&uuml;nyada oturaq h\u0259yat t\u0259rzi v\u0259rdi\u015f hal\u0131n\u0131 al\u0131b. Ancaq bu v\u0259rdi\u015f t\u0259hl&uuml;k\u0259lidir. Yeni elmi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-222199","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/222199","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=222199"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/222199\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=222199"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=222199"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=222199"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}