{"id":221827,"date":"2025-04-18T08:02:38","date_gmt":"2025-04-18T04:02:38","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=221827","title":{"rendered":"Beyind\u0259n \u00fcr\u0259y\u0259, qaraciy\u0259rd\u0259n s\u00fcm\u00fcy\u0259 q\u0259d\u0259r &#8230;!"},"content":{"rendered":"<p><strong>Vitaminl\u0259r orqanizm t\u0259r\u0259find\u0259n istehsal oluna bilm\u0259diyind\u0259n v\u0259 qida il\u0259 xaricd\u0259n al\u0131nmas\u0131 laz\u0131md\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, prof. dr. Halis K&ouml;yl&uuml; vitaminl\u0259rin &ccedil;oxlu\u011funun \u0259skiklik q\u0259d\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b oldu\u011funu deyir.<\/p>\n<p>&Ccedil;ox y&uuml;ks\u0259k dozada ya\u011fda h\u0259ll olunan vitaminl\u0259rin (A, D, E v\u0259 K vitaminl\u0259ri) m&uuml;tl\u0259q z\u0259h\u0259rli oldu\u011funu vur\u011fulayan professor h\u0259ddind\u0259n art\u0131q A vitamini i\u015ftahs\u0131zl\u0131\u011fa, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131na, qaraciy\u0259r v\u0259 dala\u011f\u0131n b&ouml;y&uuml;m\u0259sin\u0259, s&uuml;m&uuml;k a\u011fr\u0131lar\u0131na, D vitamininin &ccedil;ox olmas\u0131 yum\u015faq toxumalarda geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f kalsifikasiyaya v\u0259 b&ouml;yr\u0259k &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b oldu\u011funu, E vitamininin &ccedil;ox olmas\u0131 K vitamini m&uuml;badil\u0259sinin pozulmas\u0131na v\u0259 qan\u0131n laxtalanma prosesind\u0259 pozulmalara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259yini qeyd edir.<\/p>\n<p>Bir &ccedil;ox m&uuml;t\u0259x\u0259ssisin multivitaminl\u0259ri g&uuml;nd\u0259lik ehtiyac\u0131 a\u015fmayan miqdarda t&ouml;vsiy\u0259 etdiyini dey\u0259n K&ouml;yl&uuml;, vitamin \u0259lav\u0259l\u0259ri t&ouml;vsiy\u0259 olunan miqdarda q\u0259bul edilm\u0259k \u015f\u0259rti il\u0259 qidalanma poz\u011funlu\u011fu, malabsorbsiya problemi olan v\u0259 ya\u015fl\u0131 insanlar &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;ox faydal\u0131 oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131b. &Uuml;mumi r\u0259y\u0259 g&ouml;r\u0259 vitaminl\u0259rin t\u0259z\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 meyv\u0259 \u015f\u0259klind\u0259 istehlak edilm\u0259si daha m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur. M&uuml;t\u0259x\u0259ssis vitaminl\u0259rin n\u0259 vaxt, nec\u0259 v\u0259 hans\u0131 formada q\u0259bul edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 m&uuml;h&uuml;m a&ccedil;\u0131qlamalar verib.<\/p>\n<p>Vitaminl\u0259rin d&uuml;zg&uuml;n istifad\u0259 edilm\u0259m\u0259si metabolik &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131qlara s\u0259b\u0259b olur.<br \/>\nVitaminl\u0259rin normal b\u0259d\u0259n funksiyalar\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n z\u0259ruri olan sad\u0259 qurulu\u015flu birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r oldu\u011funu v\u0259 orqanizm t\u0259r\u0259find\u0259n istehsal oluna bilm\u0259diyi &uuml;&ccedil;&uuml;n qida il\u0259 birlikd\u0259 q\u0259bul edilm\u0259si laz\u0131m oldu\u011funu vur\u011fulayan Prof.Dr.K&ouml;yl&uuml;, &quot;Onlar t\u0259bii olaraq qidalarda olur. Bu g&uuml;n b\u0259zi vitaminl\u0259r sintetik \u015f\u0259kild\u0259 istehsal olunur.<\/p>\n<p>Onlar orqanizmin normal metabolizmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n az miqdarda laz\u0131m olan, lakin orqanizmin h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rind\u0259 istehsal oluna bilm\u0259y\u0259n &uuml;zvi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rdir. Vitamin t\u0259l\u0259bl\u0259ri b\u0259d\u0259n &ouml;l&ccedil;&uuml;s&uuml;n\u0259, b&ouml;y&uuml;m\u0259 s&uuml;r\u0259tin\u0259, m\u0259\u015fq s\u0259viyy\u0259sin\u0259, x\u0259st\u0259lik v\u0259 q\u0131zd\u0131rma, hamil\u0259lik v\u0259 laktasiya d&ouml;vr&uuml;n\u0259 g&ouml;r\u0259 d\u0259yi\u015fir (s&uuml;d ver\u0259n qad\u0131nlar\u0131n D vitaminin\u0259 x&uuml;susi ehtiyac\u0131 var).<br \/>\nP\u0259hrizd\u0259 vitaminl\u0259rin olmamas\u0131 v\u0259 ya onlar\u0131n patoloji c\u0259h\u0259td\u0259n d&uuml;zg&uuml;n istifad\u0259 ed\u0259 bilm\u0259m\u0259si madd\u0259l\u0259r m&uuml;badil\u0259sinin pozulmas\u0131na g\u0259tirib &ccedil;\u0131xar\u0131r&rdquo;. dedi.<br \/>\nVitaminl\u0259rin m&uuml;qavim\u0259ti art\u0131ran v\u0259 t\u0259nziml\u0259y\u0259n &uuml;zvi molekullar oldu\u011funu v\u0259 h\u0259zm oluna bilm\u0259y\u0259c\u0259yini, h&uuml;ceyr\u0259nin qurulu\u015funda i\u015ftirak etm\u0259diyini v\u0259 enerji verm\u0259diyini d\u0259 izah ed\u0259n Halis K&ouml;yl&uuml; qeyd edir ki, b\u0259zi vitaminl\u0259r fermentl\u0259rin strukturunda koenzim (fermentl\u0259rin effektivliyini art\u0131ran v\u0259 onlar\u0131n i\u015fl\u0259m\u0259sin\u0259 k&ouml;m\u0259k ed\u0259n &uuml;zvi molekullar) funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirir.<br \/>\nBu vitaminl\u0259rin &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 biokimy\u0259vi reaksiyalar\u0131 dayand\u0131r\u0131r. Vitaminl\u0259r oksigen, g&uuml;n\u0259\u015f i\u015f\u0131\u011f\u0131, istilik v\u0259 metallarla (m\u0259s\u0259l\u0259n, mis v\u0259 d\u0259mir) t\u0259masda m\u0259hv ola bil\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vitaminl\u0259r orqanizm t\u0259r\u0259find\u0259n istehsal oluna bilm\u0259diyind\u0259n v\u0259 qida il\u0259 xaricd\u0259n al\u0131nmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, prof. dr. Halis K&ouml;yl&uuml; vitaminl\u0259rin &ccedil;oxlu\u011funun \u0259skiklik q\u0259d\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b oldu\u011funu deyir. &Ccedil;ox y&uuml;ks\u0259k&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-221827","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/221827","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=221827"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/221827\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=221827"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=221827"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=221827"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}