{"id":221545,"date":"2025-04-14T07:55:08","date_gmt":"2025-04-14T03:55:08","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=221545","title":{"rendered":"40 ya\u015fdan sonra ar\u0131qlamaq v\u0259 beyin qocalmas\u0131na qar\u015f\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>40 ya\u015fdan sonra bir &ccedil;ox qad\u0131n b\u0259d\u0259nl\u0259rinin &ccedil;\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 \u0259vv\u0259lki kimi asanl\u0131qla reaksiya verm\u0259diyini, yadda\u015f v\u0259 konsentrasiyas\u0131n\u0131n art\u0131q eyni olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;rm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.<\/strong><br \/>\nG&uuml;nd\u0259lik h\u0259yat\u0131n t\u0259la\u015f\u0131nda biz &ccedil;ox vaxt unuduruq ki, b\u0259d\u0259nimiz v\u0259 beynimiz bir sistemin iki hiss\u0259si kimidir. &Ouml;z&uuml;n\u0259 qulluq is\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli olmal\u0131d\u0131r: yaln\u0131z inc\u0259 bir r\u0259q\u0259m deyil, h\u0259m d\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259l\u0259rin ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 &#8211; bu \u0259sl g\u0259nclikdir.&nbsp;<\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, dietoloq Yekaterina Krupkina q\u0131rx ya\u015fdan sonra formada qalmaq v\u0259 zehni itiliyinizi itirm\u0259m\u0259k bar\u0259d\u0259 sad\u0259 v\u0259 t\u0259sirli m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r verib.<\/p>\n<p>Niy\u0259 ya\u015fland\u0131qca ar\u0131qlamaq &ccedil;\u0259tinl\u0259\u015fir?<br \/>\nKaterina bunun mif v\u0259 ya uydurma olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 izah edir. Ar\u0131qlamaq ya\u015fla daha &ccedil;\u0259tinl\u0259\u015fir v\u0259 bunun bir ne&ccedil;\u0259 fizioloji s\u0259b\u0259bi var.<br \/>\n\u018fz\u0259l\u0259 k&uuml;tl\u0259sinin azalmas\u0131. \u018fz\u0259l\u0259l\u0259r h\u0259tta istirah\u0259td\u0259 d\u0259 kaloril\u0259rin \u0259sas &ldquo;yeyicil\u0259ri&rdquo;dir. Ya\u015fla, onlar daha az olur v\u0259 b\u0259d\u0259nin daha az enerji t\u0259l\u0259b edir. \u018fg\u0259r kalori q\u0259bulunu azaltmasan\u0131z v\u0259 ya \u0259z\u0259l\u0259 tonusunu saxlamasan\u0131z, &ccedil;\u0259kiniz artma\u011fa davam ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Hormonal konfiqurasiyalar. Estrogen v\u0259 testosteron s\u0259viyy\u0259l\u0259ri azal\u0131r, bu da madd\u0259l\u0259r m&uuml;badil\u0259sini yava\u015flat\u0131r. Bu hormonlar madd\u0259l\u0259r m&uuml;badil\u0259sinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259sind\u0259 v\u0259 \u0259z\u0259l\u0259 k&uuml;tl\u0259sinin saxlanmas\u0131nda i\u015ftirak edir.<br \/>\nDaha az h\u0259r\u0259k\u0259t. Ya\u015fla, qad\u0131nlar daha az aktivl\u0259\u015firl\u0259r v\u0259 fiziki h\u0259r\u0259k\u0259tsizlik enerji m&uuml;badil\u0259sinin yava\u015flamas\u0131 il\u0259 birba\u015fa ba\u011fl\u0131d\u0131r.<br \/>\n40 ya\u015fdan sonra nec\u0259 ar\u0131qlamaq olar: \u0259sas m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r<br \/>\nG&uuml;c t\u0259limi. A\u011f\u0131r dumbbelll\u0259rl\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k laz\u0131m deyil. M&uuml;t\u0259madi olaraq b\u0259d\u0259n &ccedil;\u0259kisi il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq, uzanma, yoqa v\u0259 ya Pilates etm\u0259k kifay\u0259tdir. Bu, \u0259z\u0259l\u0259l\u0259ri aktiv saxlay\u0131r.<br \/>\nKardiyo y&uuml;kl\u0259nm\u0259si. S&uuml;r\u0259tli g\u0259zinti ideal f\u0259aliyy\u0259t n&ouml;v&uuml;d&uuml;r. H\u0259r g&uuml;n 8-12 min g\u0259zin. add\u0131mlar v\u0259 bu, sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131za \u0259h\u0259miyy\u0259tli t&ouml;hf\u0259 ver\u0259c\u0259kdir.<br \/>\nBalansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f qidalanma. Sad\u0259 karbohidratlar\u0131n (\u015firniyyatlar, &ccedil;&ouml;r\u0259k m\u0259hsullar\u0131) miqdar\u0131n\u0131 azald\u0131n, z&uuml;lallar\u0131 (bal\u0131q, yumurta, paxlal\u0131lar), kompleks karbohidratlar\u0131 (tax\u0131llar, t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r) v\u0259 sa\u011flam ya\u011flar\u0131 (zeytun ya\u011f\u0131, qoz-f\u0131nd\u0131q) art\u0131r\u0131n.<br \/>\nYuxuya n\u0259zar\u0259t. Kifay\u0259t q\u0259d\u0259r yuxu almayan insanlarda hormon balans\u0131 pozulur: qrelin (acl\u0131q hormonu) art\u0131r v\u0259 leptin (toxluq hormonu) azal\u0131r. N\u0259tic\u0259 daimi acl\u0131q v\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q yem\u0259k hissidir.<br \/>\nBeyin qocalmas\u0131: onu dayand\u0131rmaq olarm\u0131?<\/p>\n<p>Katerina a&ccedil;\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 etiraf edir ki, onu fiziki qocalmadan daha &ccedil;ox qorxudan idrak qabiliyy\u0259tinin itirilm\u0259sidir. Alzheimer x\u0259st\u0259liyi, demans, yadda\u015f itkisi milyonlarla ya\u015fl\u0131 insan\u0131n &uuml;zl\u0259\u015fdiyi d\u0259h\u015f\u0259tli reall\u0131qlard\u0131r. Amma elm s&uuml;but edir ki, beynin qocalma prosesini l\u0259ngitm\u0259k olar.<br \/>\nD&uuml;zg&uuml;n qidalanma. Beyin &uuml;&ccedil;&uuml;n super qidalar:<br \/>\nGil\u0259meyv\u0259 h&uuml;ceyr\u0259 ya\u015flanmas\u0131 il\u0259 m&uuml;bariz\u0259 aparan antioksidanlarla z\u0259ngindir.<br \/>\nYarpaql\u0131 g&ouml;y\u0259rti B vitaminl\u0259ri v\u0259 folat m\u0259nb\u0259yidir.<br \/>\nOmeqa-3 ya\u011f tur\u015fular\u0131 ya\u011fl\u0131 bal\u0131q, d\u0259niz yosunu v\u0259 qozda olur.<br \/>\nB&uuml;t&uuml;n tax\u0131llar beyin funksiyas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n vacib olan sabit ql&uuml;koza s\u0259viyy\u0259l\u0259rini t\u0259min edir.<br \/>\nH\u0259r\u0259k\u0259t v\u0259 fiziki f\u0259aliyy\u0259t.<br \/>\n\u018fl i\u015fi. \u0130nc\u0259 motor bacar\u0131qlar\u0131 &#8211; toxuculuq, r\u0259sm, heyk\u0259lt\u0259ra\u015fl\u0131q, h\u0259tta t\u0259mizlik &#8211; nevroplastikliyi stimulla\u015fd\u0131r\u0131r.<br \/>\nZehni f\u0259aliyy\u0259t. Oxuyun, dil &ouml;yr\u0259nin, m\u0259ntiq oyunlar\u0131 oynay\u0131n &#8211; b&uuml;t&uuml;n bunlar yadda\u015f v\u0259 konsentrasiyan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir.<br \/>\nYax\u015f\u0131 gec\u0259 yuxusu. M\u0259hz yuxu zaman\u0131 beyin toksinl\u0259rd\u0259n t\u0259mizl\u0259nir v\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumatlar\u0131 emal edir. Yuxunun olmamas\u0131 sinir \u0259laq\u0259l\u0259rinin &quot;t\u0131xanmas\u0131na&quot; g\u0259tirib &ccedil;\u0131xar\u0131r.<br \/>\n40 ya\u015fdan sonra qad\u0131n h\u0259yat\u0131n yeni, m&uuml;drik v\u0259 d\u0259rin m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoyur. Amma bu o dem\u0259k deyil ki, o, yava\u015f metabolizm\u0259 v\u0259 unutqanl\u0131\u011fa d&ouml;zm\u0259lidir. D&uuml;zg&uuml;n qidalanma, aktivlik, \u0259z\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 beyin\u0259 qulluq uzun ill\u0259r g&ouml;z\u0259lliyin, enerjinin v\u0259 d&uuml;\u015f&uuml;nc\u0259l\u0259rin ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131n a&ccedil;ar\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>40 ya\u015fdan sonra bir &ccedil;ox qad\u0131n b\u0259d\u0259nl\u0259rinin &ccedil;\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 \u0259vv\u0259lki kimi asanl\u0131qla reaksiya verm\u0259diyini, yadda\u015f v\u0259 konsentrasiyas\u0131n\u0131n art\u0131q eyni olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g&ouml;rm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. G&uuml;nd\u0259lik h\u0259yat\u0131n t\u0259la\u015f\u0131nda biz &ccedil;ox vaxt unuduruq ki,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-221545","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/221545","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=221545"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/221545\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=221545"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=221545"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=221545"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}