{"id":220906,"date":"2025-04-02T17:11:52","date_gmt":"2025-04-02T13:11:52","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=220906","title":{"rendered":"Valyuta sat\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumat yay\u0131lmas\u0131 dayand\u0131r\u0131ld\u0131 \u2013"},"content":{"rendered":"<p><strong>M\u0259rk\u0259zi Bank (MB) bundan sonra h\u0259rraclarda banklara n\u0259 q\u0259d\u0259r dollar satd\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat a&ccedil;\u0131qlamayacaq.<\/strong><\/p>\n<p>&ldquo;AzPolitika&rdquo; x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 MB-nin yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumatda bildirilir.<\/p>\n<p>&quot;H\u0259rraclarda formala\u015fan m\u0259z\u0259nn\u0259nin sabit qalmas\u0131 v\u0259 banklar\u0131n valyuta t\u0259l\u0259binin tam qar\u015f\u0131lanmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n bu m\u0259lumatlar\u0131n ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim edilm\u0259si art\u0131q aktual hesab olunmur&quot;, &#8211; MB-dan veril\u0259n a&ccedil;\u0131qlamada deyilir.<\/p>\n<p>M\u0259rk\u0259zi Bank bu q\u0259rar\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bini tam a&ccedil;\u0131qlamasa da, qeyd olunan m\u0259lumatda b\u0259zi ipuclar\u0131 verib. &ldquo;H\u0259rraclarda formala\u015fan m\u0259z\u0259nn\u0259nin sabit qalmas\u0131&rdquo; ehtiyac\u0131 ba\u015f bank\u0131n &ouml;lk\u0259nin m&ouml;vcud iqtisadi g&ouml;st\u0259ricil\u0259ri fonunda ehtiyatl\u0131 olmaq niyy\u0259tind\u0259n x\u0259b\u0259r ver\u0259 bil\u0259r. Y\u0259ni dollara t\u0259l\u0259bat\u0131n h\u0259rraclarda y&uuml;ks\u0259k olmas\u0131 c\u0259miyy\u0259td\u0259 ajiotaja s\u0259b\u0259b olur v\u0259 bu da M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131 manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259sini sabit saxlamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259lav\u0259 t\u0259dbirl\u0259r g&ouml;rm\u0259y\u0259 vadar edir.<\/p>\n<p>Bank\u0131n valyuta ehtiyatlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 da &ldquo;t\u0259dbirl\u0259rin&rdquo; art\u0131q h\u0259yata ke&ccedil;irilm\u0259sind\u0259n x\u0259b\u0259r verir. Bel\u0259 ki, bu ilin mart\u0131n 1-n\u0259 olan m\u0259lumata g&ouml;r\u0259, M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n\u0131n valyuta ehtiyatlar\u0131 10 milyard 991,8 milyon dollar t\u0259\u015fkil edib. Bu, &ouml;t\u0259n ay\u0131n eyni d&ouml;vr&uuml; il\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 3,3 milyon dollar &ccedil;ox, 2024-c&uuml; ilin ilin m&uuml;vafiq d&ouml;vr&uuml; il\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 is\u0259 5,7% v\u0259 ya 658.5 milyon dollar azd\u0131r. Azalman\u0131n h\u0259m d\u0259 manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259sinin sabitl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 y&ouml;n\u0259l\u0259n x\u0259rcl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 istisna deyil. Az\u0259rbaycanda &ouml;t\u0259n ild\u0259n y&uuml;ks\u0259li\u015fd\u0259 olan valyuta sat\u0131\u015f\u0131 bu il d\u0259 artan x\u0259tt &uuml;zr\u0259 davam edir. Bel\u0259 ki, 2025-ci ilin yanvar ay\u0131 \u0259rzind\u0259 M\u0259rk\u0259zi Bankda ke&ccedil;iril\u0259n 8 valyuta h\u0259rrac\u0131nda 498.8 milyon AB\u015e dollar\u0131 sat\u0131l\u0131b. Bu g&ouml;st\u0259rici &ouml;t\u0259n ilin m&uuml;vafiq d&ouml;vr&uuml; il\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 19.6 faiz &ccedil;oxdur. &Ouml;t\u0259n ilin yanvar ay\u0131 \u0259rzind\u0259 ke&ccedil;iril\u0259n 7 valyuta h\u0259rrac\u0131nda 417.1 milyon AB\u015e dollar\u0131 sat\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, 2024-c&uuml; il \u0259rzind\u0259 banklara &uuml;mumilikd\u0259 7.7 milyard dollardan &ccedil;ox valyuta sat\u0131l\u0131b. Bu g&ouml;st\u0259rici 2023-c&uuml; ill\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 84.8% &ccedil;oxdur. H\u0259min il \u0259rzind\u0259 ke&ccedil;iril\u0259n valyuta h\u0259rraclar\u0131nda 3 milyard 878.53 milyon dollar sat\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>2025-ci ilin iki ay\u0131n\u0131n \u0259sas iqtisadi g&ouml;st\u0259ricil\u0259ri d\u0259 &uuml;r\u0259ka&ccedil;an deyil. Bel\u0259 ki, yanvar-fevral aylar\u0131nda &ouml;lk\u0259d\u0259 19 milyard 072,2 milyon manatl\u0131q v\u0259 ya \u0259vv\u0259lki ilin eyni d&ouml;vr&uuml; il\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 c\u0259mi 0,2 faiz &ccedil;ox &uuml;mumi daxili m\u0259hsul istehsal olunub. DSK-n\u0131n m\u0259lumat\u0131na g&ouml;r\u0259, iqtisadiyyat\u0131n neft-qaz sektorunda \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r 2,7 faiz azal\u0131b, qeyri neft-qaz sektorunda is\u0259 1,7 faiz art\u0131b. Bu ilin iki ay\u0131nda &ouml;lk\u0259nin ticar\u0259t d&ouml;vriyy\u0259sind\u0259 idxal v\u0259 ixrac\u0131n h\u0259cmind\u0259 t\u0259xmin\u0259n b\u0259rab\u0259rliyin yaranmas\u0131 da ciddi d&uuml;\u015f&uuml;nm\u0259y\u0259 \u0259sas verir. Bu ilin yanvar-fevral aylar\u0131nda Az\u0259rbaycan xarici &ouml;lk\u0259l\u0259rl\u0259 8 milyard 904,49 milyon dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 ticar\u0259t \u0259m\u0259liyyat\u0131 apar\u0131b. D&ouml;vl\u0259t G&ouml;mr&uuml;k Komit\u0259si bildirir ki, bu, &ouml;t\u0259n ilin eyni d&ouml;vr&uuml;n\u0259 nisb\u0259t\u0259n 23,2 faiz &ccedil;oxdur. Amma xarici ticar\u0259t d&ouml;vriyy\u0259sinin 53,5 faizi v\u0259 ya 4 milyard 766,47 milyon dollar\u0131 ixrac\u0131n, 46,5 faizi v\u0259 ya 4 milyard 138,02 milyon AB\u015e dollar\u0131 is\u0259 idxal\u0131n pay\u0131na d&uuml;\u015f&uuml;b. Bel\u0259likl\u0259, iki ayda xarici ticar\u0259td\u0259 c\u0259mi 628,45 milyon dollarl\u0131q m&uuml;sb\u0259t saldo yaran\u0131b.<\/p>\n<p><strong>2024-c&uuml; ilin r\u0259q\u0259ml\u0259rin\u0259 baxaq:<\/strong><\/p>\n<p>2024-c&uuml; ilin yanvar-dekabr aylar\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n c\u0259mi xarici ticar\u0259t d&ouml;vriyy\u0259si 47 milyard 612 milyon dollar t\u0259\u015fkil edib. Ticar\u0259t d&ouml;vriyy\u0259sinin 26 milyard 554 milyon dollar\u0131 ixrac\u0131n, 21 milyard 58 milyon dollar\u0131 is\u0259 idxal\u0131n pay\u0131na d&uuml;\u015f&uuml;b. \u0130llik m&uuml;qayis\u0259d\u0259 ixracda 7 milyard 339 milyon (21,7%) dollar azalma, idxalda is\u0259 3 milyard 773 milyon dollar (21,8%) art\u0131m ba\u015f verib.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259d\u0259 m&uuml;sb\u0259t saldo 5 milyard 496 milyon dollar t\u0259\u015fkil edib. Bu da 2023-c&uuml; ill\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 11 milyard 117 milyon dollar (3,1 d\u0259f\u0259) azal\u0131b. G&ouml;r&uuml;nd&uuml;y&uuml; kimi, xarici ticar\u0259td\u0259 m&uuml;sb\u0259t saldo h\u0259nd\u0259si silsil\u0259 il\u0259 azal\u0131r. R\u0259q\u0259ml\u0259rd\u0259n g&ouml;r&uuml;n&uuml;r ki, idxalda \u0259ks prosesl\u0259r gedir, \u0259rzaq v\u0259 g&uuml;nd\u0259lik t\u0259l\u0259bat malar\u0131n\u0131n xaricd\u0259n al\u0131\u015f\u0131 y&uuml;ks\u0259lir. Neftin qiym\u0259tin d&uuml;\u015fm\u0259si, hasilat\u0131nda s&uuml;r\u0259tli azalmas\u0131 il sonunda idxal v\u0259 ixracda b\u0259rab\u0259rliyin yaranaca\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 proqnozlar verm\u0259y\u0259 \u0259sas yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Onu da qeyd ed\u0259k ki, &ouml;t\u0259n il Az\u0259rbaycan\u0131n 9 ayl\u0131q cari \u0259m\u0259liyyatlar balans\u0131n\u0131n profisiti 6,7 milyard dollardan 4 milyard dollara (40,3% azal\u0131b), t\u0259diyy\u0259 balans\u0131n\u0131n profisiti (ehtiyat aktivl\u0259ri) 6,4 milyard dollardan 181,6 milyon dollara d&uuml;\u015f&uuml;b (35 d\u0259f\u0259d\u0259n &ccedil;ox azal\u0131b). Profisitli t\u0259diy\u0259 balans\u0131 valyuta bazar\u0131nda tarazl\u0131\u011f\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir. Bu \u015f\u0259raitd\u0259 m\u0259z\u0259nn\u0259 sabitliyin\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir fundamental risk g&ouml;zl\u0259nilmir. Eyni zamanda, \u0259g\u0259r t\u0259diyy\u0259 balans\u0131 defisitli olarsa, bu, n&ouml;vb\u0259ti devalvasiya ehtimal\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130qtisad&ccedil;\u0131 deputat V&uuml;qar Bayramov &ldquo;AzPolitika&rdquo;-ya a&ccedil;\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, M\u0259rk\u0259zi Bank t\u0259r\u0259find\u0259n valyuta h\u0259rraclar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m&uuml;t\u0259mad\u0131 m\u0259lumatlar\u0131n verilm\u0259si vacibdir. &ldquo;&Ccedil;&uuml;nki bu, b&uuml;t&ouml;vl&uuml;kd\u0259 valyuta h\u0259rraclar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131, eyni zamanda valyuta bazar\u0131nda t\u0259l\u0259bin m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259, t\u0259klifin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edir. Bu bax\u0131mdan m\u0259lumatlar n\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n ictimaiyy\u0259tl\u0259 b&ouml;l&uuml;\u015f&uuml;lm&uuml;r, t\u0259bii ki, M\u0259rk\u0259zi Bank bunun s\u0259b\u0259bini izah ed\u0259 bil\u0259r&rdquo;, &#8211; o qeyd edib.<\/p>\n<p>Deputat t\u0259klif edir ki, \u0259vv\u0259lki d&ouml;vrl\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi h\u0259rrcalarla ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar\u0131n m&uuml;t\u0259madi a&ccedil;\u0131qlanmas\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 \u0259vv\u0259lki praktikan\u0131n davam etdirilm\u0259si vacibdir.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259rk\u0259zi Bank (MB) bundan sonra h\u0259rraclarda banklara n\u0259 q\u0259d\u0259r dollar satd\u0131\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat a&ccedil;\u0131qlamayacaq. &ldquo;AzPolitika&rdquo; x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 MB-nin yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumatda bildirilir. &quot;H\u0259rraclarda formala\u015fan m\u0259z\u0259nn\u0259nin sabit qalmas\u0131 v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[88],"tags":[],"class_list":["post-220906","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomika"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/220906","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=220906"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/220906\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=220906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=220906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=220906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}