{"id":220764,"date":"2025-04-01T07:05:13","date_gmt":"2025-04-01T03:05:13","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=220764","title":{"rendered":"Rentgen \u015f\u00fcalar\u0131 haqq\u0131nda maraql\u0131 faktlar:"},"content":{"rendered":"<p><strong>Rentgen \u015f&uuml;alar\u0131 insan b\u0259d\u0259ninin daxili toxumalar\u0131n\u0131n v\u0259 strukturlar\u0131n\u0131n t\u0259svirl\u0259rini yarada bil\u0259n elektromaqnit \u015f&uuml;alanma n&ouml;v&uuml;d&uuml;r. Rentgen \u015f&uuml;alar\u0131 tibbi diaqnostika &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259v\u0259zedilm\u0259z vasit\u0259 olsa da, onlar\u0131n istifad\u0259si DNT-y\u0259 m&uuml;mk&uuml;n t\u0259sir\u0259 g&ouml;r\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n riskl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, rentgen \u015f&uuml;alar\u0131 enerjili y&uuml;kl&uuml; hiss\u0259cikl\u0259r materiala daxil olduqda meydana g\u0259l\u0259n t\u0259bii radiasiya n&ouml;v&uuml;d&uuml;r. \u0130ll\u0259rdir ki, aliml\u0259r onlar\u0131n istifad\u0259sinin potensial n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n narahat olduqlar\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r, &ccedil;&uuml;nki radiasiya molekulyar s\u0259viyy\u0259d\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bununla bel\u0259, MedicalNewsToday, faydalar\u0131n bu potensial riskl\u0259rd\u0259n &uuml;st&uuml;n olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir.<\/p>\n<p><strong>Rentgen \u015f&uuml;alar\u0131 haqq\u0131nda faktlar<\/strong><br \/>\nRentgen \u015f&uuml;alar\u0131 radiasiyan\u0131n t\u0259bii formas\u0131d\u0131r.<br \/>\nOnlar kanserogenl\u0259r kimi t\u0259snif edilir.<br \/>\nRentgen \u015f&uuml;alar\u0131n\u0131n faydalar\u0131 potensial m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rd\u0259n qat-qat &uuml;st&uuml;nd&uuml;r.<br \/>\nCT taramas\u0131 ist\u0259nil\u0259n prosedurun \u0259n y&uuml;ks\u0259k dozas\u0131 rentgen \u015f&uuml;alar\u0131ndan istifad\u0259 edir.<br \/>\nX-\u015f&uuml;alar\u0131nda s&uuml;m&uuml;kl\u0259r a\u011f, qazlar is\u0259 qara g&ouml;r&uuml;n&uuml;r.<br \/>\n<strong>Rentgen \u015f&uuml;alar\u0131 n\u0259dir<\/strong><br \/>\n\u0130lk rentgen y&uuml;z ild\u0259n &ccedil;ox \u0259vv\u0259l &ccedil;\u0259kilmi\u015fdir. Vilhelm Rentgen rentgen \u015f&uuml;alar\u0131n\u0131n k\u0259\u015ffin\u0259 borcludur v\u0259 onun k\u0259\u015ffind\u0259n bir ne&ccedil;\u0259 h\u0259ft\u0259 sonra bu \u015f&uuml;alar tibbd\u0259 f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 olunma\u011fa ba\u015flad\u0131.<br \/>\nTibbi m\u0259qs\u0259dl\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n rentgen \u015f\u0259klini \u0259ld\u0259 ed\u0259n ilk \u015f\u0259xs Hannoverd\u0259n olan g\u0259nc Eddi Makkarti idi. O, 1896-c\u0131 ild\u0259 konki s&uuml;r\u0259rk\u0259n yaralan\u0131b v\u0259 sol bil\u0259yini s\u0131nd\u0131r\u0131b.<br \/>\nH\u0259r birimiz g&uuml;nd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131zda m&uuml;\u0259yy\u0259n miqdarda t\u0259bii radiasiyaya m\u0259ruz qal\u0131r\u0131q. Radioaktiv elementl\u0259r t\u0259bii olaraq havada, torpaqda, suda, qayalarda v\u0259 bitkil\u0259rd\u0259 m&ouml;vcuddur. \u018fks\u0259r insanlar &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259n b&ouml;y&uuml;k t\u0259bii radiasiya m\u0259nb\u0259yi radondur. Bundan \u0259lav\u0259, Yer daim kosmik \u015f&uuml;alara, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n rentgen \u015f&uuml;alar\u0131na m\u0259ruz qal\u0131r. Onlar t\u0259hl&uuml;k\u0259siz deyill\u0259r, lakin radiasiya s\u0259viyy\u0259l\u0259ri o q\u0259d\u0259r a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r ki, onlar\u0131n t\u0259siri dem\u0259k olar ki, g&ouml;r&uuml;nm\u0259zdir.<br \/>\nPilotlar, st&uuml;ardessalar v\u0259 astronavtlar y&uuml;ks\u0259klikd\u0259 kosmik \u015f&uuml;alar\u0131n s\u0259viyy\u0259sinin artmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n y&uuml;ks\u0259k dozada radiasiyaya m\u0259ruz qal\u0131rlar. Bununla bel\u0259, aviasiya i\u015fi il\u0259 artan x\u0259r&ccedil;\u0259ng riski aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;ox az ara\u015fd\u0131rma var.<br \/>\n<strong>Rentgen ray prosedurlar\u0131n\u0131n n&ouml;vl\u0259ri<\/strong><br \/>\nStandart bir rentgen g&ouml;r&uuml;nt&uuml;s&uuml;n&uuml; yaratmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n x\u0259st\u0259 detektorun qar\u015f\u0131s\u0131nda yerl\u0259\u015fdirilir, bundan sonra rentgen \u015f&uuml;alar\u0131n\u0131n q\u0131sa impulslar\u0131 m&ouml;vzuya y&ouml;n\u0259ldilir. S&uuml;m&uuml;kl\u0259rd\u0259 y&uuml;ks\u0259k atom n&ouml;mr\u0259si olan &ccedil;oxlu kalsium oldu\u011fundan, rentgen \u015f&uuml;alar\u0131 sorulur v\u0259 \u015f\u0259kild\u0259 a\u011f g&ouml;r&uuml;n&uuml;r. Qaz elementl\u0259ri, m\u0259s\u0259l\u0259n, a\u011fciy\u0259rl\u0259rd\u0259ki hava, rentgen \u015f&uuml;alar\u0131n\u0131 udmaq qabiliyy\u0259tind\u0259n &ccedil;ox a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r, ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 onlar qara g&ouml;r&uuml;n&uuml;r.<br \/>\nRentgenoqrafiya rentgenoqrafiyan\u0131n \u0259n m\u0259\u015fhur n&ouml;v&uuml;d&uuml;r. S&uuml;m&uuml;k s\u0131n\u0131qlar\u0131, di\u015f v\u0259 d&ouml;\u015f q\u0259f\u0259si x\u0259st\u0259likl\u0259rinin diaqnostikas\u0131nda geni\u015f istifad\u0259 olunur. Bu tip g&ouml;r&uuml;nt&uuml;l\u0259m\u0259 rentgen \u015f&uuml;alar\u0131n\u0131n \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 dozas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir.<br \/>\n<strong>Rentgen \u015f&uuml;alar\u0131n\u0131n riskl\u0259ri<\/strong><br \/>\nRentgen \u015f&uuml;alar\u0131 DNT-d\u0259 mutasiyalara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r ki, bu da sonradan x\u0259r&ccedil;\u0259ng\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n rentgen \u015f&uuml;alar\u0131 &Uuml;mumd&uuml;nya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n kanserogen kimi t\u0259snif edilir. Bununla bel\u0259, rentgen texnologiyas\u0131n\u0131n faydalar\u0131 potensial riskl\u0259rd\u0259n qat-qat &uuml;st&uuml;nd&uuml;r.<br \/>\n<strong>Rentgen \u015f&uuml;alar\u0131n\u0131n yan t\u0259sirl\u0259ri<\/strong><br \/>\nRentgen \u015f&uuml;alar\u0131 x\u0259r&ccedil;\u0259ng riskinin ki&ccedil;ik artmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259li olsa da, q\u0131sam&uuml;dd\u0259tli yan t\u0259sirl\u0259rin inki\u015faf \u015fans\u0131 olduqca a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.<br \/>\nY&uuml;ks\u0259k s\u0259viyy\u0259li radiasiya qusma, qanaxma, ba\u015fgic\u0259ll\u0259nm\u0259, sa&ccedil; t&ouml;k&uuml;lm\u0259si v\u0259 h\u0259tta d\u0259rinin z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si kimi t\u0259sirl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bununla bel\u0259, rentgen \u015f&uuml;alar\u0131 o q\u0259d\u0259r a\u015fa\u011f\u0131 dozada radiasiya verir ki, onlar\u0131n sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b oldu\u011fu d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;lm&uuml;r.<br \/>\n<strong>Rentgen \u015f&uuml;alar\u0131n\u0131n &uuml;st&uuml;nl&uuml;kl\u0259ri<\/strong><br \/>\nRentgen \u015f&uuml;alar\u0131n\u0131n tibbd\u0259 uzun m&uuml;dd\u0259t istifad\u0259 edilm\u0259si onlar\u0131n b&ouml;y&uuml;k faydalar\u0131n\u0131n s&uuml;butudur. D\u0259qiq diaqnoz qoymaq &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259k bir \u015f\u0259kil h\u0259mi\u015f\u0259 kifay\u0259t etm\u0259s\u0259 d\u0259, onlar tibbi diaqnostikan\u0131n m&uuml;h&uuml;m hiss\u0259sin\u0259 &ccedil;evrilibl\u0259r.<br \/>\nRentgen \u015f&uuml;alar\u0131 t\u0259hl&uuml;k\u0259siz v\u0259 a\u011fr\u0131s\u0131z prosedurlara imkan verir ki, bu da x\u0259st\u0259l\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n b&ouml;y&uuml;k bir art\u0131d\u0131r. Onlar m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 t\u0259kc\u0259 diaqnozda deyil, h\u0259m d\u0259 m&uuml;alic\u0259nin gedi\u015fat\u0131n\u0131 idar\u0259 etm\u0259kd\u0259 v\u0259 ya izl\u0259m\u0259kd\u0259 k&ouml;m\u0259k ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r.<br \/>\n<strong>T\u0259hl&uuml;k\u0259sizlik<\/strong><br \/>\nRentgen \u015f&uuml;alar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259li riskl\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259rdar olmaq vacibdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, standart bir CT taramas\u0131 &ouml;l&uuml;mc&uuml;l x\u0259r&ccedil;\u0259ng riskini 2000-d\u0259 1 art\u0131ra bil\u0259r, bu r\u0259q\u0259m 5-d\u0259 1 olan &ouml;l&uuml;mc&uuml;l bir x\u0259r&ccedil;\u0259ng\u0259 tutulma \u015fans\u0131 il\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 ki&ccedil;ik g&ouml;r&uuml;n&uuml;r.<br \/>\nRentgen ray prosedurlar\u0131nda radiasiya s\u0259viyy\u0259sinin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131na v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 dozada radiasiyan\u0131n sa\u011flaml\u0131q riski olmamas\u0131na baxmayaraq, ehtiyat t\u0259dbirl\u0259rinin g&ouml;r&uuml;lm\u0259si vacibdir.<br \/>\nRentgen \u015f&uuml;alar\u0131 diaqnoz v\u0259 m&uuml;alic\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;ox faydal\u0131d\u0131r v\u0259 d&uuml;zg&uuml;n istifad\u0259 edildikd\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259rin h\u0259yat\u0131n\u0131 xeyli asanla\u015fd\u0131ra bil\u0259r.<br \/>\nRentgen \u015f&uuml;alar\u0131 tibbi praktikada m&uuml;h&uuml;m vasit\u0259dir, bir &ccedil;ox x\u0259st\u0259likl\u0259rin diaqnostikas\u0131nda v\u0259 m&uuml;alic\u0259sind\u0259 k&ouml;m\u0259k edir. Riskl\u0259r olsa da, onlardan istifad\u0259nin faydalar\u0131 potensial t\u0259hl&uuml;k\u0259l\u0259rd\u0259n xeyli &uuml;st&uuml;nd&uuml;r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rentgen \u015f&uuml;alar\u0131 insan b\u0259d\u0259ninin daxili toxumalar\u0131n\u0131n v\u0259 strukturlar\u0131n\u0131n t\u0259svirl\u0259rini yarada bil\u0259n elektromaqnit \u015f&uuml;alanma n&ouml;v&uuml;d&uuml;r. Rentgen \u015f&uuml;alar\u0131 tibbi diaqnostika &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259v\u0259zedilm\u0259z vasit\u0259 olsa da, onlar\u0131n istifad\u0259si DNT-y\u0259 m&uuml;mk&uuml;n t\u0259sir\u0259 g&ouml;r\u0259 m&uuml;\u0259yy\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-220764","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/220764","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=220764"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/220764\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=220764"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=220764"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=220764"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}