{"id":219002,"date":"2025-02-26T09:09:51","date_gmt":"2025-02-26T05:09:51","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=219002","title":{"rendered":"Bir insan\u0131n onsuz ya\u015faya bil\u0259c\u0259yi"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130nsan orqanizmi b\u0259zi daxili orqanlar\u0131 olmadan da f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259 bilir. B\u0259s \u0259h\u0259miyy\u0259tli z\u0259r\u0259r verm\u0259d\u0259n tam olaraq hans\u0131 orqanlar\u0131 itir\u0259 bil\u0259rsiniz? G\u0259lin bunu birlikd\u0259 anlayaq v\u0259 insan\u0131n onsuz da ya\u015faya bil\u0259c\u0259yi be\u015f orqana baxaq.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, 19-cu \u0259srd\u0259 apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalara g&ouml;r\u0259 dalaq qorxudan m\u0259sul orqan say\u0131l\u0131rd\u0131. O d&ouml;vr&uuml;n h\u0259kiml\u0259ri hesab edirdil\u0259r ki, dalaq &ccedil;\u0131xar\u0131lsa, insan qorxu hissini ya\u015famaq qabiliyy\u0259tini itir\u0259c\u0259k. Bir insan\u0131n onsuz ya\u015faya bil\u0259c\u0259yi yeddi orqan:<\/p>\n<p><strong>M\u0259d\u0259<\/strong><br \/>\nQar\u0131n\u0131n yuxar\u0131 hiss\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015fir v\u0259 qaraciy\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n istehsal olunan &ouml;d &uuml;&ccedil;&uuml;n bir saxlama kis\u0259si rolunu oynay\u0131r. Bu, ya\u011fl\u0131 qidalar\u0131n h\u0259zm edilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n laz\u0131md\u0131r.<br \/>\nM\u0259d\u0259 astar\u0131 qidan\u0131n par&ccedil;aland\u0131\u011f\u0131 v\u0259 h\u0259zm &uuml;&ccedil;&uuml;n laz\u0131m olan fermentl\u0259rin istehsal olundu\u011fu yerdir. M\u0259d\u0259 vacib bir orqan olsa da, onun olmamas\u0131 dig\u0259r daxili orqanlar\u0131n i\u015fin\u0259 t\u0259sir etm\u0259y\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>dalaq<\/strong><br \/>\nDalaq qan\u0131 saxlay\u0131r v\u0259 s&uuml;z&uuml;r, z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f v\u0259 ya k&ouml;hn\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 qan h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rini par&ccedil;alay\u0131r, lakin b\u0259d\u0259n t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259krar istifad\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n sa\u011flam elementl\u0259ri qoruyur. \u015ei\u015fmi\u015f, y\u0131rt\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 ya z\u0259d\u0259 s\u0259b\u0259bind\u0259n ciddi z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f dalaq &ccedil;\u0131xar\u0131la bil\u0259r. Prosedura splenektomiya deyilir.<br \/>\nDalaq olmad\u0131qda, limfa d&uuml;y&uuml;nl\u0259ri v\u0259 qaraciy\u0259r &ouml;z funksiyalar\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Zamanla uy\u011funla\u015f\u0131rlar v\u0259 insan diskomfort hiss etmir.<\/p>\n<p><strong>&Ouml;d kis\u0259si<\/strong><br \/>\nH\u0259kiml\u0259r onun m\u0259qs\u0259din\u0259 100% \u0259min olmad\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n insan b\u0259d\u0259ninin sirli orqanlar\u0131ndan biridir. \u018fn &ccedil;ox yay\u0131lm\u0131\u015f n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259rd\u0259n biri, yo\u011fun ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n bu ki&ccedil;ik \u0259lav\u0259sinin b\u0259d\u0259nin faydal\u0131 bakteriyalar\u0131n saxland\u0131\u011f\u0131 yer olmas\u0131d\u0131r. V\u0259 bu da immunitet sistemimiz\u0259 k&ouml;m\u0259k edir.<br \/>\nAncaq bu orqan yoluxduqda v\u0259 iltihab ba\u015flad\u0131qda &#8211; appendisit, \u0259lav\u0259 &ccedil;\u0131xar\u0131l\u0131r. \u018fks\u0259r hallarda h\u0259kiml\u0259r \u0259lav\u0259nin c\u0259rrahi &ccedil;\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g&ouml;r&uuml;rl\u0259r.<br \/>\n\u018flav\u0259nin &ccedil;\u0131xar\u0131lmas\u0131 insan\u0131n daxili orqanlar\u0131n\u0131n i\u015fin\u0259 t\u0259sir g&ouml;st\u0259rmir, buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 &ccedil;arpan d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r olmadan ya\u015fama\u011fa davam edir.<\/p>\n<p><strong>A\u011fciy\u0259rl\u0259r&nbsp;<\/strong><br \/>\nA\u011fciy\u0259rl\u0259r qana daxil olan oksigeni udur v\u0259 qan d&ouml;vran\u0131ndan karbon qaz\u0131n\u0131 &ccedil;\u0131xar\u0131r. Bu tullant\u0131 qaz daha sonra b\u0259d\u0259nd\u0259n xaric edilir (n\u0259f\u0259s verilir). V\u0259 onlar &ccedil;ox vacibdir &#8211; biz onlar\u0131 n\u0259f\u0259s al\u0131r\u0131q.<br \/>\nAncaq b\u0259zi hallarda h\u0259kiml\u0259r bir a\u011fciy\u0259ri &ccedil;\u0131xar\u0131b pnevmonektomiya ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Bu, \u0259sas\u0259n, bir insana x\u0259r&ccedil;\u0259ng diaqnozu qoyulduqda v\u0259 ya a\u011fciy\u0259ri t\u0259mir edil\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r z\u0259d\u0259l\u0259y\u0259n bir z\u0259d\u0259 olduqda ba\u015f verir.<br \/>\nB&ouml;yr\u0259kl\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, insanlar\u0131n da iki a\u011fciy\u0259ri var v\u0259 laz\u0131m g\u0259l\u0259rs\u0259, yaln\u0131z bir orqanla ya\u015faya bil\u0259rik. T\u0259bii ki, bir a\u011fciy\u0259ri olan insan oksigen istehlak\u0131n\u0131n azalmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n h\u0259yat t\u0259rzini t\u0259nziml\u0259m\u0259li v\u0259 &ouml;z&uuml;n\u0259 daha az stress qoymal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>B&ouml;yr\u0259kl\u0259r&nbsp;<\/strong><br \/>\nB&ouml;yr\u0259kl\u0259r qan\u0131m\u0131zdan tullant\u0131lar\u0131 v\u0259 art\u0131q suyu s&uuml;zm\u0259k, hormonlar istehsal etm\u0259k, b\u0259d\u0259nimizd\u0259ki natrium v\u0259 dig\u0259r kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259nziml\u0259m\u0259k kimi bir s\u0131ra m&uuml;h&uuml;m funksiyalar\u0131 yerin\u0259 yetirir.<br \/>\nB&ouml;yr\u0259kl\u0259r b\u0259d\u0259nimizd\u0259 vacib orqan olsa da, onlardan ikisi var, buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 x\u0259r&ccedil;\u0259ng, z\u0259d\u0259 v\u0259 ya ciddi x\u0259st\u0259lik kimi kritik v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 h\u0259kiml\u0259r bir b&ouml;yr\u0259yi &ccedil;\u0131xara bil\u0259rl\u0259r.<br \/>\nYaln\u0131z bir b&ouml;yr\u0259yin olmas\u0131 insan\u0131n h\u0259yat\u0131nda faktiki olaraq he&ccedil; bir f\u0259rq etm\u0259y\u0259c\u0259k; onlar normal i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 davam ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Ancaq d&ouml;vri m&uuml;ayin\u0259l\u0259r v\u0259 b&ouml;yr\u0259yi y&uuml;kl\u0259m\u0259kd\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259t t\u0259l\u0259b olunacaq.<\/p>\n<p><strong>Badamc\u0131qlar<\/strong><br \/>\nBadamc\u0131qlar virus v\u0259 bakteriyalarla m&uuml;bariz\u0259 aparan immunitet sisteminin bir hiss\u0259sidir. \u018fslind\u0259, a\u011f\u0131zdan z\u0259r\u0259rli orqanizml\u0259rin b\u0259d\u0259n\u0259 daxil olmas\u0131na imkan verm\u0259y\u0259n bir qap\u0131d\u0131r.<br \/>\nZamanla bademcikl\u0259r infeksiyaya v\u0259 \u015fi\u015fm\u0259y\u0259 daha h\u0259ssas ola bil\u0259r. Tez-tez tonzillit badamc\u0131qlar\u0131n iltihab\u0131na s\u0259b\u0259b olur v\u0259 bu x\u0259st\u0259lik yoluxucudur.<br \/>\nB\u0259z\u0259n h\u0259kiml\u0259r daim iltihab olan orqandan xilas olmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n tonzillektomiya v\u0259 badamc\u0131qlar\u0131n &ccedil;\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 t&ouml;vsiy\u0259 edirl\u0259r. \u0130ndi h\u0259kiml\u0259r orqanizmi viruslarla m&uuml;bariz\u0259 aparan orqans\u0131z qoymamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n ax\u0131ra q\u0259d\u0259r alternativ m&uuml;alic\u0259 axtar\u0131rlar.<\/p>\n<p><strong>Apendisit<\/strong><br \/>\nH\u0259kiml\u0259r onun m\u0259qs\u0259din\u0259 100% \u0259min olmad\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n insan b\u0259d\u0259ninin sirli orqanlar\u0131ndan biridir. \u018fn &ccedil;ox yay\u0131lm\u0131\u015f n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259rd\u0259n biri, yo\u011fun ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n bu ki&ccedil;ik \u0259lav\u0259sinin b\u0259d\u0259nin faydal\u0131 bakteriyalar\u0131n saxland\u0131\u011f\u0131 yer olmas\u0131d\u0131r. V\u0259 bu da immunitet sistemimiz\u0259 k&ouml;m\u0259k edir.<br \/>\nAncaq bu orqan yoluxduqda v\u0259 iltihab ba\u015flad\u0131qda &#8211; appendisit, \u0259lav\u0259 &ccedil;\u0131xar\u0131l\u0131r. \u018fks\u0259r hallarda h\u0259kiml\u0259r \u0259lav\u0259nin c\u0259rrahi &ccedil;\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t g&ouml;r&uuml;rl\u0259r.<br \/>\n\u018flav\u0259nin &ccedil;\u0131xar\u0131lmas\u0131 insan\u0131n daxili orqanlar\u0131n\u0131n i\u015fin\u0259 t\u0259sir g&ouml;st\u0259rmir, buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 &ccedil;arpan d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r olmadan ya\u015fama\u011fa davam edir.<br \/>\nRadikal olub-olmamas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, insan\u0131n b\u0259zi daxili orqanlar\u0131 olmad\u0131qda bel\u0259 uy\u011funla\u015fa bilm\u0259si bizi b\u0259d\u0259nimizin inan\u0131lmaz imkanlar\u0131 haqq\u0131nda d&uuml;\u015f&uuml;nm\u0259y\u0259 vadar edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsan orqanizmi b\u0259zi daxili orqanlar\u0131 olmadan da f\u0259aliyy\u0259t g&ouml;st\u0259r\u0259 bilir. B\u0259s \u0259h\u0259miyy\u0259tli z\u0259r\u0259r verm\u0259d\u0259n tam olaraq hans\u0131 orqanlar\u0131 itir\u0259 bil\u0259rsiniz? G\u0259lin bunu birlikd\u0259 anlayaq v\u0259 insan\u0131n onsuz da ya\u015faya bil\u0259c\u0259yi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-219002","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/219002","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=219002"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/219002\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=219002"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=219002"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=219002"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}