{"id":218533,"date":"2025-02-19T09:04:00","date_gmt":"2025-02-19T05:04:00","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=218533","title":{"rendered":"Qlobal iqlim f\u0259lak\u0259ti &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Buzlaq t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131 Qrenlandiyan\u0131n buz t\u0259b\u0259q\u0259sinin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n d&ouml;nm\u0259z hala g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olacaq illik buz itkisinin miqdar\u0131n\u0131 hesablay\u0131blar.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, onlar\u0131n m\u0259lumatlar\u0131na g&ouml;r\u0259, ada &uuml;&ccedil;&uuml;n geri d&ouml;n&uuml;\u015f&uuml; olmayan n&ouml;qt\u0259 ild\u0259 230 milyard ton buz itkisi il\u0259 ba\u015f ver\u0259c\u0259k. Eyni zamanda, son on ild\u0259 Qrenlandiyan\u0131n buzlar\u0131n\u0131n \u0259rim\u0259 s&uuml;r\u0259ti alt\u0131 d\u0259f\u0259 art\u0131b v\u0259 1980-ci ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri ada bir trilyon tondan &ccedil;ox buz itirib.<\/p>\n<p>Rusiya Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Co\u011frafiya \u0130nstitutunun apar\u0131c\u0131 elmi i\u015f&ccedil;isi, qlasioloq Mariya Anani&ccedil;evan\u0131n s&ouml;zl\u0259rin\u0259 g&ouml;r\u0259, Rusiya Arktikas\u0131 daha &ccedil;\u0259tin v\u0259ziyy\u0259td\u0259dir.<br \/>\nB&ouml;lg\u0259nin co\u011frafiyas\u0131 onu temperatur d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 x&uuml;susil\u0259 h\u0259ssas edir v\u0259 \u0259g\u0259r istixana qazlar\u0131n\u0131n y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n cari templ\u0259ri davam ed\u0259rs\u0259, Arktika Qrenlandiyadan daha tez, b\u0259lk\u0259 d\u0259 bu \u0259srin sonlar\u0131nda u&ccedil;ma n&ouml;qt\u0259sin\u0259 &ccedil;ata bil\u0259r.<\/p>\n<p>2020-ci ild\u0259 Arktikan\u0131n 2035-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r yayda d\u0259niz buzlar\u0131ndan tamamil\u0259 m\u0259hrum olaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. Anani&ccedil;eva bu proqnozu h\u0259dd\u0259n art\u0131q b\u0259dbin hesab edir, lakin qlobal istil\u0259\u015fm\u0259 meylinin g&ouml;z qaba\u011f\u0131nda oldu\u011funu qeyd edir.<\/p>\n<p>&nbsp;Bu v\u0259 ya dig\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 buzlaqlar\u0131n \u0259rim\u0259si ciddi n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n q&uuml;tb ay\u0131lar\u0131n\u0131n v\u0259 dig\u0259r d\u0259niz canl\u0131lar\u0131n\u0131n &ouml;l&uuml;m&uuml;n\u0259 s\u0259b\u0259b olacaq.<br \/>\nBu Avrasiyan\u0131n iqlimin\u0259 d\u0259 t\u0259sir ed\u0259c\u0259k. M&uuml;layim enlikl\u0259rd\u0259 temperatur \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 arta bil\u0259r ki, bu da t\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259rin v\u0259 temperatur anomaliyalar\u0131n\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq v\u0259 insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na da t\u0259sir ed\u0259c\u0259k. X&uuml;susil\u0259, donmu\u015f torpaqlar\u0131n \u0259rim\u0259si Rusiyan\u0131n \u015fimal b&ouml;lg\u0259l\u0259ri, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n infrastruktur v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259rinin daimi donlara tab g\u0259tirm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n n\u0259z\u0259rd\u0259 tutuldu\u011fu &Ccedil;ukotka &uuml;&ccedil;&uuml;n ciddi t\u0259hl&uuml;k\u0259l\u0259r yaradacaq.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r o yox olarsa, bu region &ouml;z infrastrukturu &uuml;&ccedil;&uuml;n f\u0259lak\u0259tli n\u0259tic\u0259l\u0259rl\u0259 &uuml;zl\u0259\u015f\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Buzlaq t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131 Qrenlandiyan\u0131n buz t\u0259b\u0259q\u0259sinin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n d&ouml;nm\u0259z hala g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olacaq illik buz itkisinin miqdar\u0131n\u0131 hesablay\u0131blar. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, onlar\u0131n m\u0259lumatlar\u0131na g&ouml;r\u0259, ada &uuml;&ccedil;&uuml;n geri d&ouml;n&uuml;\u015f&uuml; olmayan n&ouml;qt\u0259 ild\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-218533","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218533","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=218533"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218533\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=218533"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=218533"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=218533"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}