{"id":218253,"date":"2025-02-14T05:44:13","date_gmt":"2025-02-14T01:44:13","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=218253","title":{"rendered":"U\u015faqlarda boy q\u0131sal\u0131\u011f\u0131n\u0131n yegan\u0259 s\u0259b\u0259bi &#8220;genl\u0259r&#8221; deyil"},"content":{"rendered":"<p><strong>U\u015faqlarda boy art\u0131m\u0131 do\u011fu\u015fdan ba\u015flay\u0131r v\u0259 yetkinlik d&ouml;vr&uuml;n&uuml;n sonuna q\u0259d\u0259r davam edir. K&ouml;rp\u0259lik v\u0259 yeniyetm\u0259lik \u0259n s&uuml;r\u0259tli b&ouml;y&uuml;m\u0259 d&ouml;vrl\u0259ridir. U\u015fa\u011f\u0131n boyu; C\u0259miyy\u0259td\u0259 ya\u015f, cins v\u0259 orta d\u0259y\u0259rl\u0259rd\u0259n n\u0259z\u0259r\u0259&ccedil;arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 q\u0131sa olmaq &quot;boyu q\u0131sa&quot; olaraq t\u0259yin olunur.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, m&uuml;t\u0259x\u0259ssis Aliye Sevil Sar\u0131kaya q\u0131saboyun alt\u0131nda yatan faktordan as\u0131l\u0131 olmayaraq, u\u015fa\u011f\u0131n m&uuml;alic\u0259d\u0259n faydalana bilm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n erk\u0259n h\u0259kim\u0259 m&uuml;raci\u0259t edilm\u0259si laz\u0131m oldu\u011funu vur\u011fulayar.&nbsp;<\/p>\n<p>&ldquo;Yetkinlik tamamland\u0131qda b&ouml;y&uuml;m\u0259 plit\u0259l\u0259rinin ba\u011flanmas\u0131 il\u0259 b&ouml;y&uuml;m\u0259 dayan\u0131r v\u0259 u\u015faq yetkin boyuna &ccedil;at\u0131r.<br \/>\n&nbsp;Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 m&uuml;alic\u0259 yetkinlik d&ouml;vr&uuml; tamamlanmadan, y\u0259ni b&ouml;y&uuml;m\u0259 q\u0131\u011f\u0131rdaqlar\u0131 ba\u011flanmam\u0131\u015fdan \u0259vv\u0259l apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u018fks halda h&uuml;nd&uuml;rl&uuml;y&uuml; he&ccedil; bir &uuml;sulla art\u0131rmaq m&uuml;mk&uuml;n deyil. Buna g&ouml;r\u0259 d\u0259 m&uuml;nt\u0259z\u0259m boy &ouml;l&ccedil;&uuml;l\u0259rind\u0259 b&ouml;y&uuml;m\u0259 \u0259yril\u0259rind\u0259 sapma a\u015fkar edil\u0259rs\u0259 v\u0259 ya u\u015fa\u011f\u0131n eyni ya\u015fda v\u0259 cinsd\u0259n olan dostlar\u0131 aras\u0131nda boy f\u0259rqi art\u0131rsa, gecikm\u0259d\u0259n h\u0259kim\u0259 m&uuml;raci\u0259t etm\u0259k &ccedil;ox vacibdir. Biz c\u0259miyy\u0259t olaraq boy q\u0131sal\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259qiq m\u0259lumatlara malik olmal\u0131, bununla ba\u011fl\u0131 maarifl\u0259ndirm\u0259 aparmal\u0131y\u0131q. H\u0259r bir u\u015fa\u011f\u0131n sa\u011flam b&ouml;y&uuml;m\u0259k h&uuml;ququ var.<\/p>\n<p>Ail\u0259d\u0259 bir v\u0259 ya bir ne&ccedil;\u0259 n\u0259f\u0259r q\u0131sa boyludursa, b&ouml;y&uuml;m\u0259 hormonu s\u0259viyy\u0259si normal olsa bel\u0259, genetik qurulu\u015fa g&ouml;r\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n q\u0131sa olma ehtimal\u0131 art\u0131r. Genetik olaraq g&ouml;zl\u0259nil\u0259n h\u0259d\u0259f boyu ana v\u0259 atan\u0131n boyu \u0259sas\u0131nda hesablan\u0131r. Bununla bel\u0259, u\u015faq ana v\u0259 atadan ba\u015fqa dig\u0259r ail\u0259 &uuml;zvl\u0259rin\u0259 d\u0259 b\u0259nz\u0259yir.<\/p>\n<p>\u0130nki\u015faf\u0131n l\u0259ngim\u0259si; U\u015faql\u0131q d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 b&ouml;y&uuml;m\u0259nin ya\u015f\u0131dlar\u0131ndan geri qald\u0131\u011f\u0131 v\u0259 sonrak\u0131 ya\u015flarda normalla\u015fd\u0131\u011f\u0131 m&uuml;v\u0259qq\u0259ti bir v\u0259ziyy\u0259t olaraq t\u0259yin olunur. Bu u\u015faqlarda cinsi yetkinliyin &uuml;mumiyy\u0259tl\u0259 gecikdiyini ifad\u0259 ed\u0259n Dr. Aliye Sevil Sar\u0131kaya &ldquo;Ancaq bu u\u015faqlar yetkinlik d&ouml;vr&uuml;n&uuml;n sonunda g&ouml;zl\u0259nil\u0259n boyuna &ccedil;ata bilirl\u0259r. &quot;B\u0259zi u\u015faqlar ya\u015f\u0131dlar\u0131 il\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 yava\u015f b&ouml;y&uuml;y\u0259 v\u0259 yeniyetm\u0259lik d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 bu bo\u015flu\u011fu ba\u011flaya bil\u0259r&quot; deyir.<\/p>\n<p>B&ouml;y&uuml;m\u0259 hormonu v\u0259 tiroid hormonlar\u0131n\u0131n &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 u\u015faqlarda boy q\u0131sal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli hormonal s\u0259b\u0259bl\u0259ridir.&nbsp;<br \/>\n&nbsp;&ldquo;B&ouml;y&uuml;m\u0259 hormonunun &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 u\u015faql\u0131qda b&ouml;y&uuml;m\u0259nin geril\u0259m\u0259sin\u0259 v\u0259 boy q\u0131sal\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Onun &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 anadang\u0259lm\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g&ouml;r\u0259 ola bil\u0259r; Bu, h\u0259m&ccedil;inin travma, radiasiya terapiyas\u0131, \u015fi\u015fl\u0259r v\u0259 meningit kimi ke&ccedil;mi\u015f x\u0259st\u0259likl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u0259 ola bil\u0259r.&nbsp;<\/p>\n<p>Astma, &ccedil;&ouml;lyak x\u0259st\u0259liyi, xroniki b&ouml;yr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri, &uuml;r\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri, xroniki anemiya, iltihabl\u0131 ba\u011f\u0131rsaq x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 malabsorbsiya sindromlar\u0131 kimi qida madd\u0259l\u0259rinin kifay\u0259t q\u0259d\u0259r udulmad\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259r kimi xroniki t\u0259n\u0259ff&uuml;s x\u0259st\u0259likl\u0259ri kimi uzun m&uuml;dd\u0259tli x\u0259st\u0259likl\u0259r d\u0259 u\u015faqlar\u0131n b&ouml;y&uuml;m\u0259sin\u0259 mane ola bil\u0259r.<br \/>\nU\u015fa\u011f\u0131n sa\u011flam b&ouml;y&uuml;m\u0259si v\u0259 inki\u015faf\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n adekvat v\u0259 balansl\u0131 qidalanmal\u0131 v\u0259 b\u0259d\u0259nin\u0259 laz\u0131m olan b&uuml;t&uuml;n qidalar\u0131 almal\u0131d\u0131r.<br \/>\n&nbsp;&ldquo;Balansl\u0131 b\u0259sl\u0259nm\u0259 h\u0259r qida qrupundan kifay\u0259t q\u0259d\u0259r istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 v\u0259 i\u015fl\u0259nmi\u015f qidalardan uzaq durmaqla m&uuml;mk&uuml;nd&uuml;r. M\u0259s\u0259l\u0259n, protein q\u0259bulu b\u0259d\u0259nin b&ouml;y&uuml;m\u0259si v\u0259 b\u0259rpas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n vacibdir. Vitaminl\u0259r v\u0259 minerallar immunitet sistemini d\u0259st\u0259kl\u0259diyi halda, karbohidratlar v\u0259 ya\u011flar enerji verir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U\u015faqlarda boy art\u0131m\u0131 do\u011fu\u015fdan ba\u015flay\u0131r v\u0259 yetkinlik d&ouml;vr&uuml;n&uuml;n sonuna q\u0259d\u0259r davam edir. K&ouml;rp\u0259lik v\u0259 yeniyetm\u0259lik \u0259n s&uuml;r\u0259tli b&ouml;y&uuml;m\u0259 d&ouml;vrl\u0259ridir. U\u015fa\u011f\u0131n boyu; C\u0259miyy\u0259td\u0259 ya\u015f, cins v\u0259 orta d\u0259y\u0259rl\u0259rd\u0259n n\u0259z\u0259r\u0259&ccedil;arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 q\u0131sa&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-218253","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218253","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=218253"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218253\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=218253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=218253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=218253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}