{"id":217236,"date":"2025-01-29T06:00:54","date_gmt":"2025-01-29T02:00:54","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=217236","title":{"rendered":"Qaraciy\u0259ri m\u0259hv edir &#8230; &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>D&uuml;y&uuml;d\u0259n f\u0131st\u0131qlara, \u0259dviyyatlardan qozaya q\u0259d\u0259r h\u0259r g&uuml;n istehlak etdiyimiz qidalarda gizli bir z\u0259h\u0259r g&ouml;zl\u0259yir. Y&uuml;ks\u0259k temperatur v\u0259 r&uuml;tub\u0259t aflatoksinin z\u0259h\u0259rli kanserogen t\u0259sirini art\u0131raraq qaraciy\u0259rinizi yava\u015f-yava\u015f &ouml;ld&uuml;r\u0259 bil\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, aflatoksinl\u0259r d&uuml;nyada \u0259n &ccedil;ox yay\u0131lm\u0131\u015f, lakin \u0259n &ccedil;ox diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qalan sa\u011flaml\u0131q t\u0259hdidl\u0259rind\u0259n biridir. Kifl\u0259rin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tirdiyi bu toksinl\u0259r biz f\u0259rqin\u0259 varmadan b\u0259d\u0259nimiz\u0259 daxil olur v\u0259 uzun m&uuml;dd\u0259td\u0259 qaraciy\u0259r x\u0259r&ccedil;\u0259ngi kimi ciddi x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. B\u0259s bu t\u0259hl&uuml;k\u0259li madd\u0259l\u0259r tam olaraq nec\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir?<\/p>\n<p>Hans\u0131 qidalar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 var v\u0259 bu riskd\u0259n &ouml;z&uuml;m&uuml;z&uuml; nec\u0259 qorumal\u0131y\u0131q?&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Aflatoksin n\u0259dir?<\/strong><br \/>\nAflatoksinl\u0259r Aspergillus flavus v\u0259 Aspergillus parasiticus adl\u0131 q\u0259libl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n istehsal olunan z\u0259h\u0259rli v\u0259 kanserogen madd\u0259l\u0259rdir. Ba\u015fda qaraciy\u0259r olmaqla bir &ccedil;ox orqanlara z\u0259r\u0259rli t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259r\u0259k sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Aflatoksin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259n \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rtl\u0259r y&uuml;ks\u0259k r&uuml;tub\u0259t v\u0259 y&uuml;ks\u0259k temperaturdur. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n qidalar\u0131n saxlanma \u015f\u0259raiti &ccedil;ox &ouml;n\u0259mlidir. M\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131ld\u0131qdan sonra d&uuml;zg&uuml;n saxlanmayan qidalar aflatoksin istehsal\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n ideal m&uuml;hit yarad\u0131r. Uzun m&uuml;dd\u0259td\u0259 bu toksinl\u0259r qaraciy\u0259r x\u0259r&ccedil;\u0259ngi, siroz v\u0259 k\u0259skin qaraciy\u0259r nekrozu kimi &ouml;l&uuml;mc&uuml;l x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Hans\u0131 qidalarda aflatoksin var?<\/strong><br \/>\nAflatoksinl\u0259r dem\u0259k olar ki, h\u0259r hans\u0131 bir qida m\u0259hsulunda ola bil\u0259r. X&uuml;susil\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 qidalarda yayg\u0131nd\u0131r:<br \/>\n&bull; Ya\u011fl\u0131 toxumlar: F\u0131st\u0131q, qoz, badam, p&uuml;st\u0259 kimi qoz-f\u0131nd\u0131q.<br \/>\n&bull; Tax\u0131llar: Qar\u011f\u0131dal\u0131, bu\u011fda, d&uuml;y&uuml; kimi tez-tez istehlak edil\u0259n tax\u0131llar.<br \/>\n&bull; \u018fdviyyatlar: Q\u0131rm\u0131z\u0131 bib\u0259r, z\u0259nc\u0259fil, zerde&ccedil;al kimi b\u0259zi \u0259dviyyatlar.<br \/>\n&bull; Qurudulmu\u015f meyv\u0259l\u0259r: \u018fncir v\u0259 ki\u015fmi\u015f kimi meyv\u0259l\u0259r.<br \/>\n&bull; Bundan \u0259lav\u0259, s&uuml;d v\u0259 s&uuml;d m\u0259hsullar\u0131 da aflatoksin da\u015f\u0131ya bil\u0259r, &ccedil;&uuml;nki bu qidalar aflatoksin ehtiva ed\u0259n yem istehlak ed\u0259n heyvanlardan t\u0259sirl\u0259n\u0259 bil\u0259r.<br \/>\n&Ouml;z&uuml;n&uuml;z&uuml; aflatoksinl\u0259rd\u0259n qoruma\u011f\u0131n ilk yolu qida t\u0259hl&uuml;k\u0259sizliyi qaydalar\u0131na riay\u0259t etm\u0259kdir. Burada qida se&ccedil;imi v\u0259 saxlama \u015f\u0259raiti \u0259sas rol oynay\u0131r.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D&uuml;y&uuml;d\u0259n f\u0131st\u0131qlara, \u0259dviyyatlardan qozaya q\u0259d\u0259r h\u0259r g&uuml;n istehlak etdiyimiz qidalarda gizli bir z\u0259h\u0259r g&ouml;zl\u0259yir. Y&uuml;ks\u0259k temperatur v\u0259 r&uuml;tub\u0259t aflatoksinin z\u0259h\u0259rli kanserogen t\u0259sirini art\u0131raraq qaraciy\u0259rinizi yava\u015f-yava\u015f &ouml;ld&uuml;r\u0259 bil\u0259r. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-217236","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/217236","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=217236"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/217236\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=217236"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=217236"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=217236"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}