{"id":216716,"date":"2025-01-21T08:30:30","date_gmt":"2025-01-21T04:30:30","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=216716","title":{"rendered":"H\u0259r g\u00fcn bir st\u0259kan s\u00fcd i\u00e7m\u0259k ba\u011f\u0131rsaq x\u0259r\u00e7\u0259ng riskini azald\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>S&uuml;d i&ccedil;m\u0259yin x\u0259r&ccedil;\u0259ngin inki\u015faf\u0131na t\u0259sir edib-etm\u0259m\u0259si m&uuml;zakir\u0259 m&ouml;vzusu olsa da, Oksford Universiteti v\u0259 B&ouml;y&uuml;k Britaniya X\u0259r&ccedil;\u0259ng Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259\u015fr olunan bir ara\u015fd\u0131rma, g&uuml;nd\u0259 1 st\u0259kan s&uuml;d i&ccedil;m\u0259yin ba\u011f\u0131rsaq x\u0259r&ccedil;\u0259ngi riskini azaltd\u0131\u011f\u0131n\u0131 a&ccedil;\u0131qlay\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Oksford Universiteti v\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 X\u0259r&ccedil;\u0259ng Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259\u015fr olunan ara\u015fd\u0131rma il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u015f\u0259rh ed\u0259n Qazi Universiteti Tibb Fak&uuml;lt\u0259si Tibbi Onkologiya Fundamental elm sah\u0259si Prof. Dr. U\u011fur Co\u015fkun qeyd edir ki, t\u0259dqiqatda 542 mind\u0259n &ccedil;ox qad\u0131n\u0131n genetik m\u0259lumatlar\u0131 ilk olaraq s&uuml;d istehlak\u0131 il\u0259 ba\u011f\u0131rsaq x\u0259r&ccedil;\u0259ngi riski aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni ara\u015fd\u0131rmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n t\u0259hlil edilib, yetkinlik d&ouml;vr&uuml;nd\u0259 laktozu h\u0259zm etm\u0259k qabiliyy\u0259ti olan laktaza fermenti il\u0259 \u0259laq\u0259li variantlara diqq\u0259t yetirilib.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat n\u0259tic\u0259l\u0259ri g&ouml;st\u0259rdi ki, g&uuml;nd\u0259 244 qram \u0259lav\u0259 s&uuml;d istehlak ed\u0259n i\u015ftirak&ccedil;\u0131larda ba\u011f\u0131rsaq x\u0259r&ccedil;\u0259ngin\u0259 tutulma riski 17 faiz azal\u0131b. Bundan \u0259lav\u0259, t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar s&uuml;d istehlak\u0131n\u0131n qoruyucu t\u0259sirinin dig\u0259r p\u0259hriz amill\u0259rind\u0259n v\u0259 h\u0259yat t\u0259rzi v\u0259rdi\u015fl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u015fkar etdil\u0259r.<\/p>\n<p>S&uuml;d&uuml;n ba\u011f\u0131rsaq x\u0259r&ccedil;\u0259ngi riskini azaltmaqda faydalar\u0131n\u0131n s&uuml;d&uuml;n qeyri-sa\u011flam qida se&ccedil;iml\u0259rini \u0259v\u0259z etm\u0259si v\u0259 z\u0259ngin kalsium qayna\u011f\u0131 olmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar oldu\u011fu d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;l&uuml;r.<br \/>\nKalsium ba\u011f\u0131rsaqdak\u0131 potensial z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259r\u0259 ba\u011flanaraq v\u0259 anormal h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rin &ouml;l&uuml;m&uuml;n&uuml; t\u0259\u015fviq ed\u0259r\u0259k x\u0259r&ccedil;\u0259ngd\u0259n qorunma\u011fa k&ouml;m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r. Bundan \u0259lav\u0259, s&uuml;d&uuml;n t\u0259rkibind\u0259ki laktoza iltihab \u0259leyhin\u0259 v\u0259 x\u0259r&ccedil;\u0259ng \u0259leyhin\u0259 t\u0259sir g&ouml;st\u0259r\u0259n q\u0131sa z\u0259ncirli ya\u011f tur\u015fusu olan b&uuml;tirat istehsal ed\u0259n faydal\u0131 ba\u011f\u0131rsaq bakteriyalar\u0131n\u0131n b&ouml;y&uuml;m\u0259sini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>&nbsp;N\u0259hay\u0259t, t\u0259rkibind\u0259 s&uuml;d, \u0259t v\u0259 s&uuml;d m\u0259hsullar\u0131nda olan bir ya\u011f tur\u015fusu olan konjuge linoleik tur\u015fusu var. D&uuml;nyada \u0259n &ccedil;ox rast g\u0259lin\u0259n x\u0259r&ccedil;\u0259ng n&ouml;vl\u0259ri aras\u0131nda 3-c&uuml; yerd\u0259 olan kolorektal x\u0259r&ccedil;\u0259ngin g&ouml;r&uuml;lm\u0259 hallar\u0131 g&uuml;n&uuml;-g&uuml;nd\u0259n art\u0131r.<br \/>\n&Uuml;st\u0259lik, x\u0259st\u0259l\u0259rin orta ya\u015flar\u0131nda da azalma m&uuml;\u015fahid\u0259 edirik. Bel\u0259likl\u0259, ba\u011f\u0131rsaq x\u0259r&ccedil;\u0259ngi indi g\u0259nc ya\u015fda m&uuml;\u015fahid\u0259 olunur. Sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzi s&uuml;rm\u0259kl\u0259 ba\u011f\u0131rsaq x\u0259r&ccedil;\u0259nginin 54 faizinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq olar. Siqaret &ccedil;\u0259km\u0259k, h\u0259r\u0259k\u0259tsizlik, spirtli i&ccedil;kil\u0259rd\u0259n istifad\u0259, i\u015fl\u0259nmi\u015f \u0259t yem\u0259k v\u0259 lifl\u0259 z\u0259ngin olmayan p\u0259hriz ba\u011f\u0131rsaq x\u0259r&ccedil;\u0259nginin inki\u015faf\u0131nda m&uuml;h&uuml;m amill\u0259rdir.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S&uuml;d i&ccedil;m\u0259yin x\u0259r&ccedil;\u0259ngin inki\u015faf\u0131na t\u0259sir edib-etm\u0259m\u0259si m&uuml;zakir\u0259 m&ouml;vzusu olsa da, Oksford Universiteti v\u0259 B&ouml;y&uuml;k Britaniya X\u0259r&ccedil;\u0259ng Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259\u015fr olunan bir ara\u015fd\u0131rma, g&uuml;nd\u0259 1 st\u0259kan s&uuml;d i&ccedil;m\u0259yin ba\u011f\u0131rsaq x\u0259r&ccedil;\u0259ngi riskini&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-216716","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/216716","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=216716"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/216716\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=216716"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=216716"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=216716"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}