{"id":216115,"date":"2025-01-10T08:44:23","date_gmt":"2025-01-10T04:44:23","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=216115","title":{"rendered":"&#8220;Z\u0259h\u0259rli erk\u0259k&#8221; a\u011fcaqanadlar yarad\u0131l\u0131r &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>C&uuml;tl\u0259\u015fm\u0259 zaman\u0131 erk\u0259kl\u0259r di\u015fil\u0259r\u0259 b&ouml;y&uuml;k dozada toksinl\u0259r &ouml;t&uuml;r&uuml;rl\u0259r ki, bu da onlar\u0131n &ouml;mr&uuml;n&uuml; v\u0259 &ccedil;oxalma qabiliyy\u0259tini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azald\u0131r.<br \/>\nAvstraliyan\u0131n Macquarie Universitetinin t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131 Denge q\u0131zd\u0131rmas\u0131 v\u0259 Zika kimi t\u0259hl&uuml;k\u0259li x\u0259st\u0259likl\u0259r da\u015f\u0131yan a\u011fcaqanadlarla m&uuml;bariz\u0259 &uuml;&ccedil;&uuml;n innovativ &uuml;sul t\u0259qdim edibl\u0259r.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, Nature Communications jurnal\u0131nda d\u0259rc edil\u0259n bir ara\u015fd\u0131rmaya g&ouml;r\u0259, z\u0259h\u0259rli erk\u0259k texnikas\u0131 (TMT) c&uuml;tl\u0259\u015fm\u0259 zaman\u0131 di\u015fil\u0259r\u0259 &ouml;ld&uuml;r&uuml;c&uuml; toksin dozas\u0131 verm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n erk\u0259k a\u011fcaqanadlar\u0131n genetik modifikasiyas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur.<\/p>\n<p>Erk\u0259k a\u011fcaqanadlar h&ouml;r&uuml;m&ccedil;\u0259kl\u0259rd\u0259n v\u0259 d\u0259niz anemonlar\u0131ndan al\u0131nan z\u0259h\u0259rl\u0259r istehsal etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n d\u0259yi\u015fdirilir. C&uuml;tl\u0259\u015fm\u0259 zaman\u0131 di\u015fil\u0259r\u0259 ke&ccedil;\u0259n bu toksinl\u0259r onlar\u0131n &ouml;mr&uuml;n&uuml; q\u0131sald\u0131r v\u0259 bununla da onlar\u0131n insanlar\u0131 di\u015fl\u0259m\u0259 v\u0259 x\u0259st\u0259lik yayma qabiliyy\u0259tini azald\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsektisidl\u0259r v\u0259 ya steril h\u0259\u015f\u0259rat texnikas\u0131 (SIT) kimi \u0259n\u0259n\u0259vi &uuml;sullardan f\u0259rqli olaraq, TMT faydal\u0131 h\u0259\u015f\u0259ratlara z\u0259r\u0259r verm\u0259d\u0259n daha s&uuml;r\u0259tli v\u0259 daha m\u0259qs\u0259dy&ouml;nl&uuml; i\u015fl\u0259yir.<br \/>\n&quot;Bu, pestisidl\u0259r q\u0259d\u0259r tez i\u015fl\u0259y\u0259n, lakin ekosistem\u0259 z\u0259r\u0259r verm\u0259d\u0259n i\u015fl\u0259y\u0259n ilk biotexnologiyad\u0131r&quot; &#8211; apar\u0131c\u0131 m&uuml;\u0259llif Sam Bic deyir.<\/p>\n<p>Laboratoriya t\u0259cr&uuml;b\u0259l\u0259ri: Meyv\u0259 mil&ccedil;\u0259kl\u0259ri il\u0259 apar\u0131lan s\u0131naqlarda d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f erk\u0259kl\u0259rl\u0259 c&uuml;tl\u0259\u015f\u0259n di\u015fil\u0259r normal &ouml;m&uuml;rl\u0259rinin 37%-64%-ni itiribl\u0259r.<br \/>\nKomp&uuml;ter modell\u0259\u015fdirm\u0259si: Modell\u0259r g&ouml;st\u0259rir ki, TMT-d\u0259n istifad\u0259 Aedes aegypti-nin (Denq v\u0259 Zika viruslar\u0131n\u0131n \u0259sas vektoru) insanlar\u0131 di\u015fl\u0259m\u0259 qabiliyy\u0259tini 40-60% azalda bil\u0259r ki, bu da bir &ccedil;ox m&ouml;vcud metodlardan \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 daha effektivdir.<\/p>\n<p>TMT yaln\u0131z x\u0259st\u0259lik da\u015f\u0131yan di\u015fil\u0259r\u0259 t\u0259sir edir v\u0259 dig\u0259r n&ouml;vl\u0259r\u0259 z\u0259r\u0259r vermir. Z\u0259h\u0259rl\u0259r yaln\u0131z onur\u011fas\u0131zlara t\u0259sir g&ouml;st\u0259rir v\u0259 faydal\u0131 h\u0259\u015f\u0259ratlar v\u0259 ya m\u0259m\u0259lil\u0259r, o c&uuml;ml\u0259d\u0259n insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edildikd\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 toksikliy\u0259 malikdir.<\/p>\n<p>TMT kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 artan a\u011fcaqanad m&uuml;qavim\u0259ti problemin\u0259 cavab ola bil\u0259r.<br \/>\nT\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar etiraf edirl\u0259r ki, texnologiyan\u0131 t\u0259bi\u0259t\u0259 t\u0259tbiq etm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l a\u011fcaqanadlar &uuml;z\u0259rind\u0259 t\u0259hl&uuml;k\u0259sizlik v\u0259 effektivlik testl\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla ciddi s\u0131naqlardan ke&ccedil;m\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C&uuml;tl\u0259\u015fm\u0259 zaman\u0131 erk\u0259kl\u0259r di\u015fil\u0259r\u0259 b&ouml;y&uuml;k dozada toksinl\u0259r &ouml;t&uuml;r&uuml;rl\u0259r ki, bu da onlar\u0131n &ouml;mr&uuml;n&uuml; v\u0259 &ccedil;oxalma qabiliyy\u0259tini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azald\u0131r. Avstraliyan\u0131n Macquarie Universitetinin t\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131 Denge q\u0131zd\u0131rmas\u0131 v\u0259 Zika kimi t\u0259hl&uuml;k\u0259li x\u0259st\u0259likl\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-216115","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/216115","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=216115"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/216115\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=216115"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=216115"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=216115"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}