{"id":215783,"date":"2025-01-06T12:20:00","date_gmt":"2025-01-06T08:20:00","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=215783","title":{"rendered":"Cibimizd\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259!"},"content":{"rendered":"<p><strong>Haz\u0131rki vaxtda inki\u015faf ed\u0259n texnologiya il\u0259 mobil telefonlar h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n \u0259v\u0259zolunmaz\u0131na &ccedil;evrilib.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, m&ouml;vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015fan Nevroloq Ya\u015far Alpaslan s\u0131x cib telefonu istifad\u0259sinin x\u0259r&ccedil;\u0259ng riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulayaraq, n\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t edilm\u0259si laz\u0131m oldu\u011funu payla\u015f\u0131b.<br \/>\nTexnoloji inki\u015faf\u0131n bir t\u0259r\u0259fd\u0259n h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131 asanla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hdid etdiyini bildir\u0259n Nevroloq Ya\u015far Alpaslan bizi &ccedil;oxlu elektromaqnit dal\u011falar\u0131n\u0131n \u0259hat\u0259 etdiyiniq qeyd edib.<\/p>\n<p>G&uuml;n&uuml;n dem\u0259k olar ki, h\u0259r saat\u0131nda radio v\u0259 televiziya dal\u011falar\u0131n\u0131n, simsiz dal\u011falar\u0131n, \u0259n \u0259sas\u0131 is\u0259 cib telefonu tezlik dal\u011falar\u0131n\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131za m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rin\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r\u0131q. Dem\u0259k olar ki, cib telefonunun intensiv istifad\u0259si \u0259n az\u0131 beyin yor\u011funlu\u011funa s\u0259b\u0259b olur. Bu, h\u0259m&ccedil;inin ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, yuxu poz\u011funlu\u011fu, yadda\u015f poz\u011funlu\u011fu, g&uuml;cl&uuml; stress v\u0259 yor\u011funluq, konsentrasiya v\u0259 diqq\u0259tin yay\u0131nmas\u0131 kimi v\u0259ziyy\u0259tl\u0259r\u0259 d\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Son 10-20 ild\u0259 h\u0259m Alzheimer v\u0259 Parkinson kimi orqanik beyin x\u0259st\u0259likl\u0259rinin, h\u0259m d\u0259 depressiya, panik atak v\u0259 obsesyon x\u0259st\u0259likl\u0259ri kimi psixoloji x\u0259st\u0259likl\u0259rin art\u0131r. Cib telefonlar\u0131 il\u0259 beyin \u015fi\u015fl\u0259ri aras\u0131nda konkret bir \u0259laq\u0259 qurulmasa da, onlar\u0131n \u0259n az\u0131 glioma v\u0259 ya meningioma kimi beyin \u015fi\u015fl\u0259rinin inki\u015faf ehtimal\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na inan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Bildirilir ki, AB\u015e-\u0131n maliyy\u0259 m\u0259rk\u0259zi olan Wall Street-d\u0259 saatlarla cib telefonu il\u0259 dan\u0131\u015fan birja d\u0259llallar\u0131nda beyin \u015fi\u015fl\u0259ri normaldan qat-qat &ccedil;ox olur. Va\u015finqton Universitetind\u0259 biom&uuml;h\u0259ndis Henry Lai mobil telefon siqnallar\u0131n\u0131n DNT spiral\u0131n\u0131n fizioloji qurulu\u015funu pozdu\u011funu v\u0259 q\u0131r\u0131lmalara s\u0259b\u0259b oldu\u011funu bildirir.<br \/>\nBeyn\u0259lxalq X\u0259r&ccedil;\u0259ng Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 \u0130nstitutunun 2008-ci ild\u0259 d\u0259rc etdiyi hesabatda 10 il v\u0259 ya daha &ccedil;ox mobil telefondan istifad\u0259 ed\u0259n insanlarda beyin \u015fi\u015fl\u0259rinin y&uuml;zd\u0259 40 daha &ccedil;ox oldu\u011fu bildirilir.<\/p>\n<p>2009-cu ild\u0259 \u0130sve&ccedil;d\u0259 apar\u0131lan ba\u015fqa bir ara\u015fd\u0131rmada bunun beyin x\u0259r&ccedil;\u0259nginin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sini 5 d\u0259f\u0259 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 iddia edilib.<br \/>\nYataq ota\u011f\u0131nda m&uuml;mk&uuml;n oldu\u011fu q\u0259d\u0259r mobil telefon v\u0259 dig\u0259r elektron cihazlar\u0131n saxlan\u0131lmamas\u0131 laz\u0131md\u0131r. Cib telefonlar\u0131n\u0131 birba\u015fa qula\u011f\u0131na tutaraq yox, qulaqc\u0131qla uzaqdan z\u0259ng etm\u0259liyik, m&uuml;mk&uuml;n deyils\u0259, dinamik a&ccedil;\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, x&uuml;susil\u0259 ilk z\u0259ng ed\u0259rk\u0259n telefonu qula\u011f\u0131m\u0131za g\u0259tirm\u0259m\u0259liyik.<\/p>\n<p>Mobil telefonlar\u0131 cibd\u0259 deyil, &ccedil;antada g\u0259zdirm\u0259li, b\u0259d\u0259nd\u0259n m&uuml;mk&uuml;n q\u0259d\u0259r uzaqda saxlamal\u0131y\u0131q. Cib telefonunuz i\u015f\u0259 sal\u0131nd\u0131qda istifad\u0259 etm\u0259s\u0259niz bel\u0259, o, radiasiya yayma\u011fa davam edir. S&ouml;hb\u0259tl\u0259rimiz g&uuml;nd\u0259 yar\u0131m saatdan &ccedil;ox olmamal\u0131d\u0131r, m&uuml;mk&uuml;ns\u0259 simli telefonlara &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verm\u0259liyik.<\/p>\n<p>&nbsp;Kino, teatr v\u0259 ya konfrans kimi toplant\u0131larda onu tamamil\u0259 ba\u011flay\u0131n. &Ccedil;&uuml;nki onu susdursan\u0131z da, bir &ccedil;ox mobil telefonlar\u0131n yerind\u0259 siqnal m&uuml;badil\u0259sin\u0259 g&ouml;r\u0259 risk yaradacaq.<br \/>\nCib telefonlar\u0131n\u0131n u\u015faqlardan m&uuml;mk&uuml;n oldu\u011fu q\u0259d\u0259r uzaq tutulmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. U\u015faqlar\u0131n beyin inki\u015faf\u0131 h\u0259l\u0259 tam olmad\u0131\u011f\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n mobil telefonlardan daha &ccedil;ox z\u0259r\u0259r g&ouml;r&uuml;rl\u0259r.<\/p>\n<p>Cib telefonunun intensiv istifad\u0259si ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 v\u0259 yuxu poz\u011funlu\u011fu kimi \u015f\u0259rtl\u0259ri art\u0131ra bil\u0259r. N\u0259tic\u0259 olaraq, texnologiyadan istifad\u0259 etm\u0259liyik, lakin onun qulu olmamal\u0131y\u0131q. Beyin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131z &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;mk&uuml;n q\u0259d\u0259r elektron m&uuml;hitl\u0259rd\u0259n uzaq durmal\u0131, simsiz deyil, simli internet v\u0259 ev telefonlar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259liyik. &ldquo;Biz q\u0131sa m&uuml;dd\u0259t \u0259rzind\u0259 mobil telefonlardan s&ouml;hb\u0259t v\u0259 oyun al\u0259ti kimi deyil, &uuml;nsiyy\u0259t m\u0259qs\u0259dl\u0259ri &uuml;&ccedil;&uuml;n istifad\u0259 etm\u0259liyik.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haz\u0131rki vaxtda inki\u015faf ed\u0259n texnologiya il\u0259 mobil telefonlar h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n \u0259v\u0259zolunmaz\u0131na &ccedil;evrilib.&nbsp; Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, m&ouml;vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015fan Nevroloq Ya\u015far Alpaslan s\u0131x cib telefonu istifad\u0259sinin x\u0259r&ccedil;\u0259ng riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulayaraq,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-215783","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/215783","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=215783"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/215783\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=215783"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=215783"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=215783"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}