{"id":215779,"date":"2025-01-06T11:41:24","date_gmt":"2025-01-06T07:41:24","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=215779","title":{"rendered":"Elm adamlar\u0131 qorxulu k\u0259\u015ff edibl\u0259r &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>&Ccedil;ay paketl\u0259ri insan h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rin\u0259 z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259n plastik burax\u0131r. Mikroplastik &ccedil;irkl\u0259nm\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 d&ouml;vr&uuml;m&uuml;z&uuml;n \u0259sas t\u0259hl&uuml;k\u0259sin\u0259 &ccedil;evrilir.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az Interesting Engineering&rdquo;\u0259 istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, Barselona Universitetinin (\u0130spaniya) Genetika v\u0259 Mikrobiologiya Departamentinin yeni ara\u015fd\u0131rmas\u0131 a\u015fkar edib ki, &ccedil;ay paketl\u0259ri h\u0259m d\u0259 mikro v\u0259 nanoplastik &ccedil;irkl\u0259nm\u0259 m\u0259nb\u0259yi ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Qeyd olunur ki, b\u0259zi qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n, x&uuml;sus\u0259n d\u0259 &ccedil;ay paketl\u0259rinin qabla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m&uuml;t\u0259x\u0259ssisl\u0259ri x&uuml;susil\u0259 narahat edir.<br \/>\nN\u0259tic\u0259l\u0259r g&ouml;st\u0259rdi ki, onlar\u0131 qaynar suda isladark\u0259n b&ouml;y&uuml;k t\u0259hl&uuml;k\u0259 yaradan b&ouml;y&uuml;k miqdarda nanohiss\u0259cikl\u0259r ayr\u0131l\u0131r. X&uuml;susil\u0259, &uuml;&ccedil; materialdan haz\u0131rlanm\u0131\u015f paketl\u0259r t\u0259dqiq edilmi\u015fdir: neylon-6, polipropilen v\u0259 sell&uuml;loza.<\/p>\n<p>&quot;T\u0259dqiqat\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u015fokedici oldu: polipropilen 136,7 nanometr &ouml;l&ccedil;&uuml;s&uuml;nd\u0259 millilitrd\u0259 t\u0259xmin\u0259n 1,2 milyard hiss\u0259cik, sell&uuml;loza &#8211; millilitrd\u0259 135 milyon hiss\u0259cik (orta hiss\u0259cik &ouml;l&ccedil;&uuml;s&uuml; &#8211; 244 nanometr) v\u0259 neylon-6 &#8211; 8,18 millilitr (orta hesabla) &ouml;l&ccedil;&uuml;s&uuml; 138,4),&rdquo; &#8211; m\u0259qal\u0259d\u0259 deyilir.<br \/>\nZ\u0259rr\u0259cikl\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n insanlara t\u0259sirini &ouml;yr\u0259nm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n skan ed\u0259n elektron mikroskopiya, &ouml;t&uuml;r&uuml;c&uuml; elektron mikroskopiya, infraq\u0131rm\u0131z\u0131 spektroskopiya, dinamik i\u015f\u0131\u011f\u0131n s\u0259pilm\u0259si v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 kimi qabaqc\u0131l analitik &uuml;sullardan istifad\u0259 edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131 Alba Qarsiya mikroplastikl\u0259rin insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na t\u0259sirini daha yax\u015f\u0131 ba\u015fa d&uuml;\u015fm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n bu &uuml;sullar\u0131n vacibliyini vur\u011fulay\u0131r.<br \/>\n\u0130lk d\u0259f\u0259 olaraq bu hiss\u0259cikl\u0259rin insan ba\u011f\u0131rsaq h&uuml;ceyr\u0259l\u0259ri il\u0259 nec\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259d\u0259 oldu\u011fu ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. T\u0259cr&uuml;b\u0259l\u0259r g&ouml;st\u0259rdi ki, selik \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259tir\u0259n ba\u011f\u0131rsaq h&uuml;ceyr\u0259l\u0259ri \u0259n &ccedil;ox mikro v\u0259 nanoplastikl\u0259ri udur, hiss\u0259cikl\u0259r h\u0259tta genetik material\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi h&uuml;ceyr\u0259 n&uuml;v\u0259sin\u0259 n&uuml;fuz edir.<br \/>\nBu k\u0259\u015ff ba\u011f\u0131rsaq mucusunun bu &ccedil;irkl\u0259ndiricil\u0259rin udulmas\u0131nda \u0259sas rolunu vur\u011fulay\u0131r v\u0259 mikroplastikl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalman\u0131n uzunm&uuml;dd\u0259tli sa\u011flaml\u0131\u011fa t\u0259sirl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 daha &ccedil;ox ara\u015fd\u0131rma t\u0259l\u0259b edir. T\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar qida il\u0259 t\u0259masda olan plastik materiallardan &ccedil;irkl\u0259nm\u0259ni qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n standartla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f s\u0131naq &uuml;sullar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n vacibliyini vur\u011fulay\u0131r.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&Ccedil;ay paketl\u0259ri insan h&uuml;ceyr\u0259l\u0259rin\u0259 z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259n plastik burax\u0131r. Mikroplastik &ccedil;irkl\u0259nm\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 d&ouml;vr&uuml;m&uuml;z&uuml;n \u0259sas t\u0259hl&uuml;k\u0259sin\u0259 &ccedil;evrilir.&nbsp; Ucnoqta.az Interesting Engineering&rdquo;\u0259 istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, Barselona Universitetinin (\u0130spaniya) Genetika v\u0259 Mikrobiologiya&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-215779","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/215779","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=215779"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/215779\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=215779"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=215779"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=215779"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}