{"id":215437,"date":"2024-12-27T16:03:43","date_gmt":"2024-12-27T12:03:43","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=215437","title":{"rendered":"G\u0259l\u0259n il f\u0259sill\u0259rin Az\u0259rbaycana daxilolma vaxt\u0131 a\u00e7\u0131qland\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi N.Tusi ad\u0131na \u015eamaxi Astrofizika R\u0259s\u0259dxanas\u0131 2025-ci ild\u0259 f\u0259sill\u0259rin Az\u0259rbaycana daxilolma vaxt\u0131n\u0131 t\u0259qdim edib.<\/p>\n<p>R\u0259s\u0259dxanadan bildirilib ki, G&uuml;n\u0259\u015fin illik zahiri h\u0259r\u0259k\u0259ti Yerin G&uuml;n\u0259\u015f \u0259traf\u0131nda illik h\u0259r\u0259k\u0259tinin t\u0259zah&uuml;r&uuml;d&uuml;r. Bu zahiri h\u0259r\u0259k\u0259t zaman\u0131 G&uuml;n\u0259\u015fin g&ouml;y sferind\u0259 c\u0131zd\u0131\u011f\u0131 dair\u0259 ekliptika adlan\u0131r. H\u0259min dair\u0259 &uuml;z\u0259rind\u0259 4 s\u0259ciyy\u0259vi n&ouml;qt\u0259 var. Bu n&ouml;qt\u0259l\u0259r yaz v\u0259 pay\u0131z b\u0259rab\u0259rlikl\u0259ri, q\u0131\u015f v\u0259 yay g&uuml;n\u0259\u015fduru\u015fu n&ouml;qt\u0259l\u0259ridir. Yer G&uuml;n\u0259\u015f \u0259traf\u0131nda dolanark\u0259n G&uuml;n\u0259\u015fin bu n&ouml;qt\u0259l\u0259rd\u0259n ke&ccedil;m\u0259 an\u0131 astronomik f\u0259sill\u0259rin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarixi g&ouml;st\u0259rir.<\/p>\n<p>Yaz b\u0259rab\u0259rliyi g&uuml;n&uuml; G&uuml;n\u0259\u015fin \u015f&uuml;alar\u0131 Yer ekvatoruna d&uuml;z bucaq alt\u0131nda d&uuml;\u015fd&uuml;y&uuml;nd\u0259n g&uuml;nd&uuml;z il\u0259 gec\u0259nin uzunlu\u011fu b\u0259rab\u0259rl\u0259\u015f\u0259r\u0259k b&uuml;t&uuml;n co\u011frafi enlikl\u0259rd\u0259 12 saat olur. H\u0259min g&uuml;n G&uuml;n\u0259\u015f g&ouml;y ekvatorunu k\u0259s\u0259r\u0259k C\u0259nub yar\u0131mk&uuml;r\u0259sind\u0259n \u015eimal yar\u0131mk&uuml;r\u0259sin\u0259 ke&ccedil;ir. \u015eimal yar\u0131mk&uuml;r\u0259sind\u0259 astronomik yaz, C\u0259nub yar\u0131mk&uuml;r\u0259sind\u0259 is\u0259 astronomik pay\u0131z ba\u015flay\u0131r. 2025-ci ild\u0259 yaz f\u0259sli Az\u0259rbaycana mart\u0131n 20-si saat 13:01-d\u0259 daxil olacaq.<\/p>\n<p>Yay g&uuml;n\u0259\u015fduru\u015fu g&uuml;n&uuml; Yerin \u015eimal yar\u0131mk&uuml;r\u0259si maksimal \u015f\u0259kild\u0259 G&uuml;n\u0259\u015f\u0259 t\u0259r\u0259f y&ouml;n\u0259lir. G&uuml;nd&uuml;z v\u0259 gec\u0259nin uzunlu\u011fu ekvatorda ilboyu d\u0259yi\u015fm\u0259yib 12 saat qal\u0131r, q&uuml;tbl\u0259r\u0259 do\u011fru getdikc\u0259 is\u0259 bu f\u0259rq 24 saatad\u0259k art\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 yay g&uuml;n\u0259\u015fduru\u015fu g&uuml;n&uuml; \u015eimal q&uuml;tb&uuml;nd\u0259 24 saat g&uuml;nd&uuml;z, C\u0259nub q&uuml;tb&uuml;nd\u0259 24 saat gec\u0259 olur. Bizim yerl\u0259\u015fdiyimiz co\u011frafi enlikd\u0259 is\u0259 g&uuml;nd&uuml;z 15 saat 3 d\u0259qiq\u0259 23 saniy\u0259, gec\u0259 8 saat 56 d\u0259qiq\u0259 37 saniy\u0259 davam edir. Bu andan etibar\u0259n \u015eimal yar\u0131mk&uuml;r\u0259sind\u0259 astronomik yay, C\u0259nub yar\u0131mk&uuml;r\u0259sind\u0259 is\u0259 astronomik q\u0131\u015f ba\u015flay\u0131r. 2025-ci ild\u0259 yay f\u0259sli Az\u0259rbaycana iyunun 21-i saat 06:42-d\u0259 daxil olacaq.<\/p>\n<p>Pay\u0131z b\u0259rab\u0259rliyi g&uuml;n&uuml; G&uuml;n\u0259\u015fin \u015f&uuml;alar\u0131 Yer ekvatoruna yenid\u0259n d&uuml;z bucaq alt\u0131nda d&uuml;\u015fd&uuml;y&uuml;nd\u0259n g&uuml;nd&uuml;z il\u0259 gec\u0259nin uzunlu\u011fu b\u0259rab\u0259rl\u0259\u015f\u0259r\u0259k b&uuml;t&uuml;n co\u011frafi enlikl\u0259rd\u0259 12 saat olur. H\u0259min g&uuml;n G&uuml;n\u0259\u015f g&ouml;y ekvatorunu k\u0259s\u0259r\u0259k \u015eimal yar\u0131mk&uuml;r\u0259sind\u0259n C\u0259nub yar\u0131mk&uuml;r\u0259sin\u0259 ke&ccedil;ir v\u0259 \u015eimal yar\u0131mk&uuml;r\u0259sind\u0259 astronomik pay\u0131z, C\u0259nub yar\u0131nk&uuml;r\u0259sind\u0259 is\u0259 astronomik yaz ba\u015flay\u0131r. Pay\u0131z f\u0259sli 2025-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycana sentyabr\u0131n 22-si saat 22:19-da daxil olacaq.<\/p>\n<p>Q\u0131\u015f g&uuml;n\u0259\u015fduru\u015fu g&uuml;n&uuml; is\u0259 Yerin C\u0259nub yar\u0131mk&uuml;r\u0259si maksimal \u015f\u0259kild\u0259 G&uuml;n\u0259\u015f\u0259 t\u0259r\u0259f y&ouml;n\u0259lir. H\u0259min g&uuml;n C\u0259nub q&uuml;tb&uuml;nd\u0259 24 saat g&uuml;nd&uuml;z, \u015eimal q&uuml;tb&uuml;nd\u0259 is\u0259 24 saat gec\u0259 olur. Bizim yerl\u0259\u015fdiyimiz co\u011frafi enlikd\u0259 g&uuml;nd&uuml;z 15 saat 3 d\u0259qiq\u0259 23 saniy\u0259, gec\u0259 8 saat 56 d\u0259qiq\u0259 37 saniy\u0259 davam edir. Bu andan etibar\u0259n \u015eimal yar\u0131mk&uuml;r\u0259sind\u0259 astronomik q\u0131\u015f, C\u0259nub yar\u0131mk&uuml;r\u0259sind\u0259 is\u0259 astronomik yay ba\u015flay\u0131r. 2025-ci ild\u0259 q\u0131\u015f f\u0259sli Az\u0259rbaycana dekabr\u0131n 21-i saat 19:03-d\u0259 daxil olacaq.<\/p>\n<p>Yerl\u0259 G&uuml;n\u0259\u015f aras\u0131ndak\u0131 orta m\u0259saf\u0259 149 597 870 km-dir. Lakin Yerin G&uuml;n\u0259\u015f \u0259traf\u0131nda h\u0259r\u0259k\u0259ti elliptik orbit boyunca oldu\u011fundan bu m\u0259saf\u0259 il \u0259rzind\u0259 d\u0259yi\u015fir. Yer orbitinin G&uuml;n\u0259\u015f\u0259 \u0259n yax\u0131n oldu\u011fu n&ouml;qt\u0259 periheli, G&uuml;n\u0259\u015fd\u0259n \u0259n uzaq oldu\u011fu n&ouml;qt\u0259 afeli adlan\u0131r. Bu f\u0259rq hesab\u0131na \u015eimal yar\u0131mk&uuml;r\u0259sind\u0259 q\u0131\u015f f\u0259sli daha yum\u015faq, C\u0259nub yar\u0131mk&uuml;r\u0259sind\u0259 is\u0259 yay f\u0259sli daha m&uuml;layim ke&ccedil;ir. Bu il Yer k&uuml;r\u0259si perihelid\u0259n yanvar\u0131n 4-&uuml; saat 17:28-d\u0259 (147 103 686 km), afelid\u0259n is\u0259 iyulun 3-&uuml; saat 23:54-d\u0259 (152 087 738 km) ke&ccedil;\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi N.Tusi ad\u0131na \u015eamaxi Astrofizika R\u0259s\u0259dxanas\u0131 2025-ci ild\u0259 f\u0259sill\u0259rin Az\u0259rbaycana daxilolma vaxt\u0131n\u0131 t\u0259qdim edib. R\u0259s\u0259dxanadan bildirilib ki, G&uuml;n\u0259\u015fin illik zahiri h\u0259r\u0259k\u0259ti Yerin G&uuml;n\u0259\u015f \u0259traf\u0131nda illik h\u0259r\u0259k\u0259tinin t\u0259zah&uuml;r&uuml;d&uuml;r.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-215437","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/215437","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=215437"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/215437\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=215437"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=215437"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=215437"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}