{"id":212314,"date":"2024-11-06T00:11:28","date_gmt":"2024-11-05T20:11:28","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=212314","title":{"rendered":"Qeyri-adi qara d\u0259lik a\u015fkar edilib"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u018fkizl\u0259r Beyn\u0259lxalq R\u0259s\u0259dxanas\u0131\/NSF NOIRLab-dan olan astronomlar Kainat\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 madd\u0259ni qeyri-adi s&uuml;r\u0259tl\u0259 toplayan a\u015fa\u011f\u0131 k&uuml;tl\u0259li qara d\u0259lik a\u015fkar edibl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, k\u0259\u015ff James Webb Kosmik Teleskopu (JWST) vasit\u0259sil\u0259 edilib v\u0259 Nature Astronomy jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub.<\/p>\n<p>LID-568 adl\u0131 qara d\u0259lik B&ouml;y&uuml;k Partlay\u0131\u015fdan c\u0259mi 1,5 milyard il sonra m&ouml;vcud olmu\u015f qalaktikan\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 idi.<br \/>\nBu qara d\u0259lik radiasiya t\u0259zyiqi v\u0259 cazib\u0259 q&uuml;vv\u0259sinin tarazl\u0131qda qald\u0131\u011f\u0131 maksimum parlaql\u0131q olan Eddinqtonun n\u0259z\u0259ri limitind\u0259n 40 d\u0259f\u0259 y&uuml;ks\u0259k s&uuml;r\u0259tl\u0259 madd\u0259ni yeyirdi.<\/p>\n<p>LID-568-i d\u0259qiq m&uuml;\u0259yy\u0259n etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n komanda JWST bortunda NIRSpec inteqrasiya olunmu\u015f sah\u0259 spektroqraf\u0131ndan istifad\u0259 edib.<br \/>\nBu al\u0259t astronomlara bax\u0131\u015f sah\u0259sind\u0259ki h\u0259r piksel &uuml;&ccedil;&uuml;n spektrl\u0259r \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 imkan verdi ki, bu da obyektin m&ouml;vqeyini d&uuml;zg&uuml;n m&uuml;\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 onun \u0259traf\u0131n\u0131 t\u0259hlil etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n m&uuml;h&uuml;m add\u0131m olub.<\/p>\n<p>M&uuml;\u015fahid\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 qara d\u0259liyin \u0259traf\u0131nda g&uuml;cl&uuml; qaz ax\u0131nlar\u0131 a\u015fkar edilib ki, bu da m&uuml;mk&uuml;n s&uuml;r\u0259tli akkresiyan\u0131 g&ouml;st\u0259rir.<br \/>\nBu ax\u0131nlar sistem\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q y\u0131\u011f\u0131lma n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan sabitliyin pozulmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa k&ouml;m\u0259k ed\u0259n bir n&ouml;v bo\u015faltma klapan kimi xidm\u0259t ed\u0259 bil\u0259r. Qara d\u0259liyin hesablanm\u0131\u015f parlaql\u0131\u011f\u0131 Eddinqton h\u0259ddini xeyli ke&ccedil;ib v\u0259 bu, obyektin unikall\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259sdiql\u0259yib.<br \/>\nTap\u0131nt\u0131lar onu g&ouml;st\u0259rir ki, superk&uuml;tl\u0259vi qara d\u0259likl\u0259rin k&uuml;tl\u0259vi art\u0131m\u0131n\u0131n &ccedil;ox hiss\u0259si bir fast-food epizodunda ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nBu k\u0259\u015ff h\u0259m d\u0259 kainat\u0131n t\u0259kam&uuml;l&uuml;n&uuml;n ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 bel\u0259 b&ouml;y&uuml;k qara d\u0259likl\u0259rin niy\u0259 m&ouml;vcud oldu\u011funu izah etm\u0259y\u0259 k&ouml;m\u0259k edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fkizl\u0259r Beyn\u0259lxalq R\u0259s\u0259dxanas\u0131\/NSF NOIRLab-dan olan astronomlar Kainat\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 madd\u0259ni qeyri-adi s&uuml;r\u0259tl\u0259 toplayan a\u015fa\u011f\u0131 k&uuml;tl\u0259li qara d\u0259lik a\u015fkar edibl\u0259r. Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, k\u0259\u015ff James Webb Kosmik Teleskopu (JWST) vasit\u0259sil\u0259 edilib&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[97],"tags":[],"class_list":["post-212314","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maraqli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/212314","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=212314"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/212314\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=212314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=212314"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=212314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}