{"id":211499,"date":"2024-10-24T08:49:06","date_gmt":"2024-10-24T04:49:06","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=211499","title":{"rendered":"Qida d\u0259y\u0259ri y\u00fcks\u0259k olan qidalar\u0131 nec\u0259 se\u00e7m\u0259k olar?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f qidalanman\u0131n \u0259n vacib qaydalar\u0131ndan biri sa\u011flam m\u0259hsullar\u0131 se&ccedil;m\u0259kdir. Bel\u0259likl\u0259, y&uuml;ks\u0259k qida d\u0259y\u0259ri olan qidalar\u0131 nec\u0259 se&ccedil;\u0259c\u0259yinizi bilirsinizmi?&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, diyetoloq Florencia Braga al\u0131\u015f-veri\u015f ed\u0259rk\u0259n m\u0259hsullar\u0131n t\u0259z\u0259 v\u0259 t\u0259bii olmas\u0131na diqq\u0259t edilm\u0259si laz\u0131m oldu\u011funu s&ouml;yl\u0259y\u0259r\u0259k, sa\u011flam qidalar haqq\u0131nda m&uuml;h&uuml;m m\u0259lumatlar verdi.<\/p>\n<p>Hal-haz\u0131rda, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q &ccedil;\u0259ki art\u0131m\u0131 v\u0259 \u0259sas qida &ccedil;at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 artan bir problem\u0259 &ccedil;evrilib.<br \/>\nBu v\u0259ziyy\u0259t s\u0259hiyy\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin artmas\u0131, \u0259m\u0259k m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalmas\u0131 v\u0259 iqtisadi inki\u015faf\u0131n l\u0259ngim\u0259si kimi b\u0259zi qlobal probleml\u0259r\u0259 g\u0259tirib &ccedil;\u0131xarma\u011fa ba\u015flad\u0131.<br \/>\n&nbsp;\u018ftraf m&uuml;hit faktorlar\u0131n\u0131n v\u0259 \u0259halinin t\u0259siri artma\u011fa davam etdikc\u0259 istehlak etdiyimiz qidalar\u0131n format\u0131 zamanla d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Ona g&ouml;r\u0259 d\u0259 t\u0259kc\u0259 n\u0259 yediyimizi deyil, h\u0259m d\u0259 onun ala bil\u0259c\u0259yi forman\u0131 yenid\u0259n d&uuml;\u015f&uuml;nm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Ehtiyac\u0131m\u0131z olan qidalar\u0131 balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f nisb\u0259td\u0259 istehlak edirikmi? \u018fg\u0259r istehlak ed\u0259 bilmiriks\u0259, daha yax\u015f\u0131 balans yaratmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259lav\u0259l\u0259r\u0259 ehtiyac\u0131m\u0131z varm\u0131?<\/p>\n<p>Balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir p\u0259hriz\u0259 sahib olmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n vahid bir yana\u015fma q\u0259bul etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n h\u0259r zaman v\u0259 h\u0259r yerd\u0259 olmasa da, t\u0259z\u0259 v\u0259 t\u0259bii qidalar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini unutmaq olmaz.<\/p>\n<p>\u0130stifad\u0259 etdiyimiz t\u0259z\u0259 qidalar\u0131 qida \u0259lav\u0259l\u0259ri v\u0259 y&uuml;ks\u0259k qida d\u0259y\u0259ri olan dig\u0259r se&ccedil;iml\u0259rl\u0259 tamamlamaq makro v\u0259 mikronutrient balans\u0131m\u0131z\u0131 qoruyub saxlama\u011fa k&ouml;m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nQida s\u0131xl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlaman\u0131n v\u0259 qida bax\u0131m\u0131ndan z\u0259ngin qida se&ccedil;iml\u0259ri etm\u0259nin \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 diqq\u0259t &ccedil;\u0259k\u0259n Braqa, bu m&ouml;vzuda verdiyi m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259ri Milliyy\u0259t\u0259 bel\u0259 izah etdi:<\/p>\n<p><strong>1- Bol r\u0259ngli t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 meyv\u0259l\u0259r yeyin<\/strong><br \/>\nYem\u0259kl\u0259riniz\u0259 m&uuml;xt\u0259lif r\u0259ngli t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 meyv\u0259l\u0259r \u0259lav\u0259 edin. M&uuml;xt\u0259lif r\u0259ngl\u0259r geni\u015f &ccedil;e\u015fidd\u0259 vitaminl\u0259r, minerallar v\u0259 antioksidantlar \u0259ld\u0259 etm\u0259yinizi t\u0259min edir. Meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rd\u0259 &ccedil;oxlu lif var, lakin kalorisi azd\u0131r. G&uuml;nd\u0259 5 porsiya t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 meyv\u0259 alma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yin.<\/p>\n<p><strong>2- B&uuml;t&uuml;n tax\u0131llara &uuml;st&uuml;nl&uuml;k verin<\/strong><br \/>\nMakaron, d&uuml;y&uuml;, &ccedil;&ouml;r\u0259k v\u0259 un kimi tax\u0131l \u0259sasl\u0131 m\u0259hsullar\u0131n tam tax\u0131ll\u0131 versiyalar\u0131 lifl\u0259 t\u0259min edir v\u0259 t\u0259mizl\u0259nmi\u015f analoqlar\u0131ndan daha &ccedil;ox vitamin v\u0259 mineral ehtiva edir.<\/p>\n<p><strong>3- Ya\u011fs\u0131z z&uuml;lallar\u0131 se&ccedil;in<\/strong><br \/>\n\u018fg\u0259r \u0259t v\u0259 s&uuml;d m\u0259hsullar\u0131 yeyirsinizs\u0259, bal\u0131q, toyuq, ya\u011fs\u0131z \u0259t v\u0259 az ya\u011fl\u0131 s&uuml;d m\u0259hsullar\u0131 kimi variantlar\u0131 se&ccedil;in. Onlar \u0259sas qidalarla z\u0259ngindir v\u0259 doymu\u015f ya\u011fda azd\u0131r. M\u0259rci, noxud, lobya v\u0259 soya kimi paxlal\u0131lar g&uuml;nd\u0259lik p\u0259hriziniz\u0259 daxil etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n \u0259la protein variantlar\u0131d\u0131r. Bal\u0131q, qu\u015f \u0259ti, lobya v\u0259 soya kimi z&uuml;lal m\u0259nb\u0259l\u0259ri \u0259sas qidalarla z\u0259ngindir.<\/p>\n<p><strong>4- B&uuml;t&uuml;n yem\u0259kl\u0259rinizi \u0259n yax\u015f\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 edin<\/strong><br \/>\nG&uuml;n \u0259rzind\u0259 s\u0259h\u0259r yem\u0259yind\u0259n tutmu\u015f ki&ccedil;ik q\u0259lyanalt\u0131lara q\u0259d\u0259r \u0259sas qidalar\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k, lakin daha az doymu\u015f ya\u011f, \u015f\u0259k\u0259r v\u0259 ya duz ehtiva ed\u0259n variantlar\u0131 se&ccedil;in. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir ovuc qoz-f\u0131nd\u0131q, meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z smoothie v\u0259 ya z&uuml;lal &ccedil;ubu\u011funu se&ccedil;in.<\/p>\n<p><strong>5- Su istehlak edin<\/strong><br \/>\nSu fiziki v\u0259 zehni performans v\u0259 &uuml;mumi sa\u011flaml\u0131q &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;ox vacibdir. B\u0259d\u0259ninizin yediyiniz qidalardak\u0131 qida madd\u0259l\u0259rind\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259sin\u0259 v\u0259 ehtiyac\u0131n\u0131z olmayan hiss\u0259l\u0259rd\u0259n xilas olmas\u0131na k&ouml;m\u0259k edir. Ancaq bir &ccedil;ox i&ccedil;kil\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli miqdarda \u015f\u0259k\u0259ri gizl\u0259dir v\u0259 bo\u015f kaloril\u0259r verir, p\u0259hrizinizin qida s\u0131xl\u0131\u011f\u0131n\u0131 pozur.<br \/>\nG&uuml;nd\u0259 8 st\u0259kan su i&ccedil;m\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259yin v\u0259 bunu f\u0259aliyy\u0259t s\u0259viyy\u0259niz\u0259 v\u0259 f\u0259rdi ehtiyaclar\u0131n\u0131za uy\u011fun olaraq t\u0259nziml\u0259yin. Buraya \u015f\u0259k\u0259rsiz i&ccedil;kil\u0259r, &ccedil;ay v\u0259 ya \u0259tirli su daxildir.<\/p>\n<p><strong>6- H\u0259mi\u015f\u0259 etiketi yoxlay\u0131n!<\/strong><br \/>\nDaha az ya\u011f, doymu\u015f ya\u011f, z&uuml;lal v\u0259 lifi y&uuml;ks\u0259k olan qidalar yeyin. Bir &ccedil;ox qidalar qorunub saxlan\u0131lmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n emal t\u0259l\u0259b edir v\u0259 bu g&uuml;n istehlak etdiyimiz qidalar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bir n&ouml;v emaldan ke&ccedil;mi\u015fdir. N&uuml;mun\u0259 olaraq yem\u0259k \u0259v\u0259zedici sars\u0131nt\u0131lar\u0131 g&ouml;t&uuml;r\u0259k; Bu sars\u0131nt\u0131lar normativ t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011fun g\u0259lm\u0259k v\u0259 orta balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yem\u0259kd\u0259n siz\u0259 laz\u0131m olan b&uuml;t&uuml;n qidalar\u0131 t\u0259min etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n emaldan ke&ccedil;m\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>7- \u0130\u015fl\u0259nmi\u015f qidalar\u0131 a\u011f\u0131lla se&ccedil;in<\/strong><br \/>\nDoymu\u015f ya\u011f, \u015f\u0259k\u0259r v\u0259 duzda y&uuml;ks\u0259k olan bir &ccedil;ox qeyri-sa\u011flam i\u015fl\u0259nmi\u015f v\u0259 ultra emal edilmi\u015f qidalar (UPF) olsa da, bu, ham\u0131s\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n bel\u0259 deyil.<br \/>\nBir &ccedil;ox qidalar qorunmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n emal t\u0259l\u0259b edir v\u0259 bu g&uuml;n istehlak etdiyimiz qidalar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bir n&ouml;v emaldan ke&ccedil;mi\u015fdir. \u0130\u015fl\u0259nmi\u015f bir \u015fey qida il\u0259 z\u0259ngin oldu\u011fu m&uuml;dd\u0259tc\u0259 pis deyil.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f qidalanman\u0131n \u0259n vacib qaydalar\u0131ndan biri sa\u011flam m\u0259hsullar\u0131 se&ccedil;m\u0259kdir. Bel\u0259likl\u0259, y&uuml;ks\u0259k qida d\u0259y\u0259ri olan qidalar\u0131 nec\u0259 se&ccedil;\u0259c\u0259yinizi bilirsinizmi?&nbsp; Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, diyetoloq Florencia Braga al\u0131\u015f-veri\u015f ed\u0259rk\u0259n m\u0259hsullar\u0131n t\u0259z\u0259 v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-211499","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/211499","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=211499"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/211499\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=211499"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=211499"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=211499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}