{"id":211104,"date":"2024-10-17T13:31:12","date_gmt":"2024-10-17T09:31:12","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=211104","title":{"rendered":"D\u00fcnyan\u0131n ya\u015f\u0131l olmas\u0131 planetimizin b\u00fct\u00fcn sakinl\u0259rinin insanl\u0131q v\u0259zif\u0259sidir"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti, M&uuml;z\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin q\u0259tiyy\u0259tli h\u0259rbi-siyasi v\u0259 diplomatik s\u0259yl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m&uuml;harib\u0259si tarixi Z\u0259f\u0259rimizl\u0259 ba\u015fa &ccedil;atd\u0131 v\u0259 vaxtil\u0259 itirilmi\u015f torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 xalq\u0131m\u0131za, d&ouml;vl\u0259timiz\u0259 qaytar\u0131ld\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan &ouml;z torpaqlar\u0131n\u0131 azad etm\u0259kl\u0259 dayan\u0131ql\u0131 s&uuml;lh\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259qqiy\u0259 \u0259saslanan v\u0259 bir &ccedil;ox &ouml;lk\u0259l\u0259r &uuml;&ccedil;&uuml;n n&uuml;mun\u0259 olan tarixi inki\u015faf\u0131n\u0131n yeni m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoyub.<br \/>\nPrezident \u0130lham \u018fliyevin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 &ldquo;\u0130\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 B&ouml;y&uuml;k Qay\u0131d\u0131\u015f&rdquo; Az\u0259rbaycan\u0131n 2030-cu il\u0259d\u0259k be\u015f Milli Prioritetind\u0259n biri kimi m&uuml;\u0259yy\u0259n edilib.<br \/>\nBu Milli Prioritetl\u0259r \u0259sas\u0131nda yeni inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259ki h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 &ccedil;atma\u011fa xidm\u0259t ed\u0259n &ldquo;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2022-2026-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf Strategiyas\u0131&rdquo; haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Strategiyada \u0259ks olunan Milli Prioritetin icras\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 2022-ci il 16 noyabr tarixli 3587 n&ouml;mr\u0259li S\u0259r\u0259ncamla &ldquo;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin\u0259 B&ouml;y&uuml;k Qay\u0131d\u0131\u015fa dair I D&ouml;vl\u0259t Proqram\u0131&rdquo; t\u0259sdiq olunmu\u015f v\u0259 onun icras\u0131na ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Azad edilmi\u015f torpaqlarda apar\u0131lan i\u015fl\u0259r &ouml;z miqyas\u0131na g&ouml;r\u0259 x&uuml;susi xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. He&ccedil; bir ba\u015fqa yerd\u0259 i\u015f\u011faldan, m&uuml;harib\u0259l\u0259rd\u0259n \u0259ziyy\u0259t &ccedil;\u0259kmi\u015f &ouml;lk\u0259l\u0259rd\u0259 bu s&uuml;r\u0259tl\u0259 v\u0259 bu keyfiyy\u0259tl\u0259 b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri bu g&uuml;n\u0259 q\u0259d\u0259r apar\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259m&ccedil;inin bu i\u015fl\u0259r geni\u015fmiqyasl\u0131 v\u0259 &ccedil;ox d\u0259qiq planlar \u0259sas\u0131nda g&ouml;r&uuml;l&uuml;r. H\u0259r bir \u015f\u0259h\u0259rin Ba\u015f planlar\u0131 t\u0259sdiq edilm\u0259kl\u0259 q\u0259s\u0259b\u0259 v\u0259 k\u0259ndl\u0259rd\u0259 b&uuml;t&uuml;n laz\u0131mi infrastrukturu n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur.<\/p>\n<p>M\u0259cburi k&ouml;&ccedil;k&uuml;nl\u0259rd\u0259n bir qismi art\u0131q Z\u0259ngilan, A\u011fd\u0259r\u0259, F&uuml;zuli, La&ccedil;\u0131n, \u015eu\u015fa, C\u0259bray\u0131l, Xocal\u0131ya k&ouml;&ccedil;&uuml;r&uuml;lm&uuml;\u015f, dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259r, q\u0259s\u0259b\u0259 v\u0259 k\u0259ndl\u0259rin b\u0259rpas\u0131 davam edir v\u0259 &ldquo;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin\u0259 B&ouml;y&uuml;k Qay\u0131d\u0131\u015fa dair I D&ouml;vl\u0259t Proqram\u0131&rdquo; u\u011furla icra edilir.<\/p>\n<p>\nAz\u0259rbaycan BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri &uuml;zr\u0259 &Ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259 Konvensiyas\u0131na t\u0259r\u0259f olmaqla qlobal iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m&uuml;bariz\u0259y\u0259 qo\u015fulub. &Ouml;lk\u0259miz 1990-c\u0131 ill\u0259 m&uuml;qayis\u0259d\u0259 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r istixana qazlar\u0131n\u0131n miqdar\u0131n\u0131 35 faiz azald\u0131lmas\u0131n\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yir. 2030-cu ild\u0259n sonra is\u0259 daha iddial\u0131 h\u0259d\u0259f m&uuml;\u0259yy\u0259n edilib ki, bu da 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r istixana qazlar\u0131n\u0131n miqdar\u0131n\u0131 40 faiz azald\u0131lmas\u0131ndan ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti &ouml;lk\u0259mizin i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f torpaqlar\u0131n\u0131 &ldquo;Ya\u015f\u0131l enerji&rdquo; zonas\u0131 elan edib. Bu \u0259razil\u0259rin 2050-ci il\u0259d\u0259k &ldquo;Netto s\u0131f\u0131r emissiya&rdquo; zonas\u0131na &ccedil;evrilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p>T\u0259sad&uuml;fi deyil ki, Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u0130qlim D\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri &uuml;zr\u0259 &Ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n Bak\u0131da ke&ccedil;iril\u0259c\u0259k 29-cu T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131nda (COP29) &ldquo;Ya\u015f\u0131l Enerji V\u0259di: Ya\u015f\u0131l Enerji Zonalar\u0131, D\u0259hlizl\u0259r v\u0259 \u015e\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r&rdquo; adl\u0131 t\u0259\u015f\u0259bb&uuml;s&uuml;n ir\u0259li s&uuml;r&uuml;lm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bununla yana\u015f\u0131, 2021-ci ilin noyabr ay\u0131nda Qlazqo \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke&ccedil;irilmi\u015f COP26 Konfrans\u0131nda i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 &ldquo;xalis s\u0131f\u0131r emissiya&rdquo; zonas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 &uuml;zr\u0259 &ouml;lk\u0259miz k&ouml;n&uuml;ll&uuml; &ouml;hd\u0259lik q\u0259bul etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin &ldquo;Ya\u015f\u0131l Enerji Zonas\u0131&rdquo; elan edildiyini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, onun \u0259sas elementi olan &ldquo;ya\u015f\u0131l&rdquo; texnologiyalar\u0131n, ilk n&ouml;vb\u0259d\u0259 g&uuml;n\u0259\u015f enerji sisteminin t\u0259tbiqi z\u0259ruri hesab edilir. Ev t\u0259s\u0259rr&uuml;fatlar\u0131nda g&uuml;n\u0259\u015f panell\u0259rinin qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li olmaqla yana\u015f\u0131, d&ouml;vl\u0259tin h\u0259yata ke&ccedil;irdiyi sosial v\u0259 ekoloji siyas\u0259t\u0259 uy\u011fundur, eyni zamanda dayan\u0131ql\u0131 m\u0259skunla\u015fma prosesin\u0259 t&ouml;hf\u0259 verir.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 A\u011fd\u0259r\u0259 rayonlar\u0131nda geotermal v\u0259 G&uuml;n\u0259\u015f enerjisi ehtiyatlar\u0131, La&ccedil;\u0131n, Qubadl\u0131 v\u0259 Z\u0259ngilan rayonlar\u0131nda hidroenerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri, \u015eu\u015fa, Xocav\u0259nd v\u0259 C\u0259bray\u0131l rayonlar\u0131nda k&uuml;l\u0259k enerjisi, T\u0259rt\u0259r, A\u011fdam, Xocal\u0131 rayonlar\u0131nda bioenerji ehtiyatlar\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 edilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 &ouml;lk\u0259mizin &uuml;mumilikd\u0259 &ldquo;Ya\u015f\u0131l enerji&rdquo; istehsal&ccedil;\u0131s\u0131na v\u0259 istehlak&ccedil;\u0131s\u0131na &ccedil;evril\u0259 bil\u0259r. Art\u0131q Qaraba\u011fda v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda hidroenerji potensial\u0131ndan f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 edilir. Yax\u0131n ill\u0259rd\u0259 burada hidroelektrik stansiyalar\u0131n g&uuml;c&uuml; 500 meqavat olacaq ki, bu da ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 ke&ccedil;id prosesin\u0259 b&ouml;y&uuml;k t&ouml;hf\u0259dir.<\/p>\n<p>S&ouml;z&uuml;ged\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 tikil\u0259n yar\u0131mstansiya v\u0259 su elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n a&ccedil;\u0131l\u0131\u015f\u0131 olub. Prezident \u0130lham \u018fliyevin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan-T&uuml;rkiy\u0259-Avropa &ouml;lk\u0259l\u0259raras\u0131 beyn\u0259lxalq enerji d\u0259hlizi layih\u0259si &ccedil;\u0259r&ccedil;iv\u0259sind\u0259 tikil\u0259n 330 kilovoltluq &ldquo;C\u0259bray\u0131l&rdquo; qov\u015faq yar\u0131mstansiyas\u0131 istismara verilib. H\u0259m&ccedil;inin ya\u015f\u0131l enerji strategiyas\u0131na uy\u011fun olaraq 2023-c&uuml; ild\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonunda 8,33 meqavat g&uuml;c&uuml;nd\u0259 &ldquo;&Ccedil;\u0131raq-1&rdquo;, 3,6 meqavat g&uuml;c&uuml;nd\u0259 &ldquo;&Ccedil;\u0131raq-2&rdquo;, 6,33 meqavat g&uuml;c&uuml;nd\u0259 &ldquo;Qam\u0131\u015fl\u0131&rdquo;, 5,3 meqavat g&uuml;c&uuml;nd\u0259 &ldquo;Soyuqbulaq&rdquo; v\u0259 3,4 meqavat g&uuml;c&uuml;nd\u0259 &ldquo;Meydan&rdquo; ki&ccedil;ik su elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n yenid\u0259nqurmadan sonra a&ccedil;\u0131l\u0131\u015f\u0131 olub. Paralel olaraq &ldquo;Az\u0259rEnerji&rdquo; t\u0259r\u0259find\u0259n La&ccedil;\u0131nda yeni tikil\u0259n 110 kilovoltluq &ldquo;Qor&ccedil;u&rdquo; yar\u0131mstansiyas\u0131n\u0131n v\u0259 &ldquo;La&ccedil;\u0131n&rdquo; \u015f\u0259h\u0259r qov\u015faq yar\u0131mstansiyas\u0131n\u0131n da &ouml;t\u0259n il a&ccedil;\u0131l\u0131\u015f\u0131 h\u0259yata ke&ccedil;irilib. Bununla yana\u015f\u0131, La&ccedil;\u0131n rayonunda yenid\u0259n qurulan 8,25 meqavat g&uuml;c&uuml;nd\u0259 &ldquo;Mi\u015fni&rdquo; v\u0259 6 meqavat g&uuml;c&uuml;nd\u0259 &ldquo;Alxasl\u0131&rdquo; ki&ccedil;ik su elektrik stansiyalar\u0131 yenid\u0259n qurularaq istismara burax\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Nazirl\u0259r Kabinetinin 2022-ci il &ldquo; 21 &rdquo; iyun tarixli 357s n&ouml;mr\u0259li S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 &ldquo;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 2022-2026-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 &ldquo;ya\u015f\u0131l enerji&rdquo; zonas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 &uuml;zr\u0259 T\u0259dbirl\u0259r Plan\u0131&rdquo; t\u0259sdiq edilmi\u015fdir. T\u0259dbirl\u0259r Plan\u0131n\u0131n 4.1-ci b\u0259ndinin icras\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 dam&uuml;st&uuml; g&uuml;n\u0259\u015f enerjisi sisteml\u0259rinin qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 &uuml;zr\u0259 t\u0259l\u0259bl\u0259r m&uuml;\u0259yy\u0259n edilmi\u015f v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r olan La&ccedil;\u0131n rayonunun Zabux, Sus, B\u0259ylik v\u0259 C\u0259bray\u0131l rayonunun Horovlu k\u0259ndl\u0259rind\u0259 art\u0131q f\u0259rdi ya\u015fay\u0131\u015f evl\u0259rinin &uuml;z\u0259rind\u0259 dam&uuml;st&uuml; g&uuml;n\u0259\u015f panell\u0259ri qura\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n d&uuml;nyan\u0131n \u0259n b&ouml;y&uuml;k v\u0259 m&uuml;h&uuml;m d&ouml;vl\u0259tl\u0259raras\u0131 t\u0259dbirl\u0259rind\u0259n biri olan COP29-a 2024-c&uuml; ild\u0259 ev sahibliyi etm\u0259si Prezident \u0130lham \u018fliyevin n&ouml;vb\u0259ti t\u0259nt\u0259n\u0259li q\u0259l\u0259b\u0259sidir. Bu, Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131na s\u0259drliyimiz v\u0259 T\u0259hl&uuml;k\u0259sizlik \u015euras\u0131na &uuml;zvl&uuml;y&uuml;m&uuml;zd\u0259n sonra xarici siyas\u0259timizin \u0259n b&ouml;y&uuml;k u\u011furudur.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, &ldquo;B\u0259r\u0259k\u0259t&rdquo; \u0130ctimai Birliyi &ouml;lk\u0259nin ictimai-siyasi v\u0259 iqtisadi f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 d\u0259st\u0259k olan v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tidir. Birlik &uuml;zvl\u0259ri qlobal d&uuml;nyada ged\u0259n prosesl\u0259ri m&uuml;t\u0259madi izl\u0259y\u0259r\u0259k beyn\u0259lxalq siyasi arenada ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin \u0259sas\u0131nda t\u0259hlil v\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131r.<\/p>\n<p>D&uuml;nyan\u0131n ya\u015f\u0131l olmas\u0131 v\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin s&uuml;lh i&ccedil;ind\u0259 ya\u015fama &ccedil;a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 planetimiz b&uuml;t&uuml;n sakinl\u0259rinin insanl\u0131q v\u0259zif\u0259sidir.<\/p>\n<p><b>professor Niyazi H\u0259s\u0259nov<br \/>\n&ldquo;B\u0259r\u0259k\u0259t&rdquo; \u0130ctimai Birliyinin s\u0259dri, iqtisad elml\u0259ri doktoru,<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti, M&uuml;z\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin q\u0259tiyy\u0259tli h\u0259rbi-siyasi v\u0259 diplomatik s\u0259yl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m&uuml;harib\u0259si tarixi Z\u0259f\u0259rimizl\u0259 ba\u015fa &ccedil;atd\u0131 v\u0259 vaxtil\u0259 itirilmi\u015f torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 xalq\u0131m\u0131za, d&ouml;vl\u0259timiz\u0259 qaytar\u0131ld\u0131. Az\u0259rbaycan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-211104","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/211104","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=211104"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/211104\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=211104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=211104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=211104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}