{"id":208124,"date":"2024-08-28T07:00:31","date_gmt":"2024-08-28T03:00:31","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=208124","title":{"rendered":"Niy\u0259 insan ill\u0259r ke\u00e7dikc\u0259 q\u0131sal\u0131r? &#8211;"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130nsanlar ya\u015fland\u0131qca h\u0259mi\u015f\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 santimetr q\u0131sa olurlar.<br \/>\nBu, s&uuml;m&uuml;kl\u0259rin &ouml;zl\u0259rini &quot;yem\u0259si&quot;, q\u0131\u011f\u0131rdaqlar\u0131n inc\u0259lm\u0259si v\u0259 \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rin bo\u015falmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n ba\u015f verir.<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az Livescience&rdquo;y\u0259 istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, bu prosesl\u0259rin ba\u015f verm\u0259 s&uuml;r\u0259ti genl\u0259rd\u0259n, fiziki v\u0259ziyy\u0259td\u0259n v\u0259 h\u0259yat boyu f\u0259aliyy\u0259t s\u0259viyy\u0259l\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r.<br \/>\n2084 ki\u015fi v\u0259 qad\u0131n\u0131 35 il \u0259rzind\u0259 izl\u0259y\u0259n Milli Qocalma \u0130nstitutu ara\u015fd\u0131rmas\u0131 onlar\u0131n 30 ya\u015f\u0131nda boy itirm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 zaman ke&ccedil;dikc\u0259 boy itkisinin s&uuml;r\u0259tl\u0259ndiyini g&ouml;st\u0259rdi.<\/p>\n<p>17-94 ya\u015f aras\u0131 insanlar &uuml;z\u0259rind\u0259 apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmada 30-70 ya\u015f aras\u0131nda ki\u015fil\u0259rin orta hesabla 3 sm, qad\u0131nlar\u0131n is\u0259 5 sm ar\u0131qlad\u0131\u011f\u0131 m\u0259lum olub.<br \/>\n80 ya\u015fa q\u0259d\u0259r ki\u015fil\u0259r 5 sm, qad\u0131nlar is\u0259 8 sm q\u0131sal\u0131blar.<\/p>\n<p>S&uuml;m&uuml;kl\u0259r hamil\u0259liyin s\u0259kkizinci h\u0259ft\u0259sind\u0259 formala\u015fma\u011fa ba\u015flay\u0131r v\u0259 insanlar 25 ya\u015fa q\u0259d\u0259r b&ouml;y&uuml;y&uuml;r.<br \/>\n&nbsp;S&uuml;m&uuml;kl\u0259r daha &ccedil;ox \u0259z\u0259l\u0259 k&uuml;tl\u0259sini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 olduqda daha s\u0131x olur.<\/p>\n<p>\u018fz\u0259l\u0259l\u0259r b&ouml;y&uuml;d&uuml;kc\u0259, onlar uzanan v\u0259 yerli qan ax\u0131n\u0131 art\u0131ran kollagen lifl\u0259ri istehsal edir, bu da &ouml;z n&ouml;vb\u0259sind\u0259 s&uuml;m&uuml;k b&ouml;y&uuml;m\u0259sini stimulla\u015fd\u0131r\u0131r.<br \/>\nS&uuml;m&uuml;k b&ouml;y&uuml;m\u0259si t\u0259xmin\u0259n 25-30 ya\u015flar\u0131nda dayan\u0131r. V\u0259 t\u0259xmin\u0259n 40-50 ya\u015flar\u0131nda insanlar t\u0259dric\u0259n s&uuml;m&uuml;k k&uuml;tl\u0259sini itirm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.<br \/>\nHarvard Tibb M\u0259kt\u0259binin epidemioloqu Marian Hannan deyir ki, s&uuml;m&uuml;kl\u0259r &quot;h\u0259r \u015feyin bir-birin\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu bir matris kimidir&quot;. S&uuml;m&uuml;k matrisi \u0259sas\u0259n kollagen z&uuml;lal\u0131ndan v\u0259 hidroksiapatit minerallar\u0131ndan ibar\u0259tdir.<br \/>\n&nbsp;\u0130nsanlar s&uuml;m&uuml;k k&uuml;tl\u0259sini itirdikd\u0259, &quot;bu strukturlar z\u0259ifl\u0259yir v\u0259 ki&ccedil;ik stressl\u0259r bu ki&ccedil;ik, ki&ccedil;ik s&uuml;m&uuml;k oynaqlar\u0131n\u0131 par&ccedil;alayaraq mikroq\u0131r\u0131qlara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r&quot;.<br \/>\nKi&ccedil;ik s&uuml;m&uuml;k z\u0259d\u0259l\u0259rinin y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131 osteoporoza s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r ki, bu da s&uuml;m&uuml;kl\u0259ri nazik, k&ouml;vr\u0259k v\u0259 z\u0259if edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsanlar ya\u015fland\u0131qca h\u0259mi\u015f\u0259 bir ne&ccedil;\u0259 santimetr q\u0131sa olurlar. Bu, s&uuml;m&uuml;kl\u0259rin &ouml;zl\u0259rini &quot;yem\u0259si&quot;, q\u0131\u011f\u0131rdaqlar\u0131n inc\u0259lm\u0259si v\u0259 \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rin bo\u015falmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n ba\u015f verir. Ucnoqta.az Livescience&rdquo;y\u0259 istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, bu prosesl\u0259rin ba\u015f verm\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"class_list":["post-208124","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/208124","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=208124"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/208124\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=208124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=208124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=208124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}