{"id":207086,"date":"2024-08-09T05:18:46","date_gmt":"2024-08-09T01:18:46","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-29T20:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ucnoqta.az\/?p=207086","title":{"rendered":"H\u0259yat\u0131n ola bil\u0259c\u0259yi planetl\u0259r risk alt\u0131ndad\u0131r:"},"content":{"rendered":"<p><strong>Q\u0131rm\u0131z\u0131 c\u0131rtdan ulduzlar\u0131n alovlar\u0131ndan g\u0259l\u0259n intensiv ultrab\u0259n&ouml;v\u015f\u0259yi radiasiya onlar\u0131n \u0259traf\u0131ndak\u0131 planetl\u0259rin ya\u015fay\u0131\u015f &uuml;&ccedil;&uuml;n yararl\u0131 olub-olmamas\u0131na \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r.&nbsp;<\/strong><\/p>\n<p>Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bunu Kembric Universitetinin sayt\u0131nda d\u0259rc olunan ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri s&uuml;but edir.<br \/>\n&quot;Bir ne&ccedil;\u0259 ulduzun planetin ya\u015famaq qabiliyy\u0259tin\u0259 t\u0259sir etm\u0259k &uuml;&ccedil;&uuml;n m\u0259\u015f\u0259ll\u0259r vasit\u0259sil\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r ultrab\u0259n&ouml;v\u015f\u0259yi radiasiya yaratd\u0131\u011f\u0131 d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;l&uuml;r. Bizim tap\u0131nt\u0131lar g&ouml;st\u0259rir ki, daha bir &ccedil;ox ulduz bu qabiliyy\u0259t\u0259 malik ola bil\u0259r&quot; &#8211; t\u0259dqiqat\u0131n m&uuml;\u0259llifi Vera Berqer deyib.<\/p>\n<p>O v\u0259 komandas\u0131 yax\u0131nl\u0131qdak\u0131 300.000 ulduz aras\u0131nda m\u0259\u015f\u0259ll\u0259ri axtarmaq &uuml;&ccedil;&uuml;n GALEX kosmik teleskopunun arxiv m\u0259lumatlar\u0131ndan istifad\u0259 edib.<br \/>\nT\u0259dqiqat&ccedil;\u0131lar\u0131n fikrinc\u0259, ulduz m\u0259\u015f\u0259ll\u0259rind\u0259n yaranan ultrab\u0259n&ouml;v\u015f\u0259yi \u015f&uuml;alanma ya planet atmosferini korroziyaya salaraq, onlar\u0131n h\u0259yat\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k potensial\u0131n\u0131 t\u0259hl&uuml;k\u0259 alt\u0131na qoya bil\u0259r, ya da h\u0259yat\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 &uuml;&ccedil;&uuml;n laz\u0131m olan RNT tikinti bloklar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131na k&ouml;m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Qeyd edilir ki, m\u0259\u015f\u0259ll\u0259rd\u0259n uzaq ultrab\u0259n&ouml;v\u015f\u0259yi \u015f&uuml;alanma \u0259vv\u0259ll\u0259r d&uuml;\u015f&uuml;n&uuml;ld&uuml;y&uuml;nd\u0259n orta hesabla &uuml;&ccedil; d\u0259f\u0259 daha enerjilidir. Bu daha g&uuml;cl&uuml; uzaq ultrab\u0259n&ouml;v\u015f\u0259yi radiasiyan\u0131n d\u0259qiq s\u0259b\u0259bi ayd\u0131n deyil. Komanda hesab edir ki, m\u0259\u015f\u0259ld\u0259n g\u0259l\u0259n emissiya karbon v\u0259 azot kimi atomlar\u0131n m&ouml;vcudlu\u011funu g&ouml;st\u0259r\u0259n x&uuml;susi dal\u011fa uzunluqlar\u0131nda fokuslana bil\u0259r.<br \/>\nBerger, ulduzlardan g\u0259l\u0259n ultrab\u0259n&ouml;v\u015f\u0259yi i\u015f\u0131\u011f\u0131n &ouml;yr\u0259nilm\u0259sinin kosmik teleskoplardan daha &ccedil;ox m\u0259lumat t\u0259l\u0259b etdiyini v\u0259 bu radiasiyan\u0131n m\u0259nb\u0259yini anlamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n &ccedil;ox vacib oldu\u011funu s&ouml;yl\u0259yib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0131rm\u0131z\u0131 c\u0131rtdan ulduzlar\u0131n alovlar\u0131ndan g\u0259l\u0259n intensiv ultrab\u0259n&ouml;v\u015f\u0259yi radiasiya onlar\u0131n \u0259traf\u0131ndak\u0131 planetl\u0259rin ya\u015fay\u0131\u015f &uuml;&ccedil;&uuml;n yararl\u0131 olub-olmamas\u0131na \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r.&nbsp; Ucnoqta.az x\u0259b\u0259r verir ki, bunu Kembric Universitetinin sayt\u0131nda d\u0259rc olunan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":251278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[],"class_list":["post-207086","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cemiyyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/207086","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=207086"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/207086\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/251278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=207086"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=207086"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ucnoqta.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=207086"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}